สรุปดีลไอพีโอประวัติศาสตร์ของ 'Anthropic' หลังระดมทุนรวมกว่า 1 แสนล้านดอลลาร์ แซงสถิติ 'SpaceX' เปิดเทรดวันแรกพุ่ง 34% ก่อนปิดบวก 17% ดันมูลค่าบริษัทแตะระดับ 1.8 ล้านล้านดอลลาร์ ขึ้นแท่นหนึ่งใน 10 บริษัทมูลค่าสูงที่สุดในโลก สวนกระแสแรงเทขายหุ้น AI ในวันเดียวกัน ตลาดมีทั้งความหวัง และความกังวล
KEY POINTS
- แอนโทรปิก (Anthropic) ผู้พัฒนาแชตบอต Claude สร้างประวัติศาสตร์ด้วยการเสนอขายหุ้น (IPO) ครั้งใหญ่ที่สุดในโลก ระดมทุนได้รวม 1.073 แสนล้านดอลลาร์
- หุ้น "ANT" ปิดการซื้อขายวันแรกสูงกว่าราคา IPO 17% ส่งผลให้บริษัทมีมูลค่าสูงเป็นอันดับ 7 ของโลก แซงหน้าบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำหลายแห่ง
- แอนโทรปิกกลายเป็นบริษัทพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ขั้นสูง (Frontier AI) รายแรกที่เข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ แซงหน้าคู่แข่งสำคัญอย่าง OpenAI
- การทำ IPO ได้รับความสนใจจากนักลงทุนอย่างล้นหลาม โดยมียอดจองซื้อสูงกว่าจำนวนหุ้นที่เสนอขายเกือบ 7 เท่า ท่ามกลางความกังวลเรื่องฟองสบู่ AI
"แอนโทรปิก" (Anthropic) บริษัทผู้อยู่เบื้องหลังแชตบอตชื่อดังอย่าง Claude สร้างประวัติศาสตร์ด้วยการเสนอขายหุ้นต่อประชาชนทั่วไปเป็นครั้งแรก (ไอพีโอ) ครั้งใหญ่ที่สุดในโลก หลังระดมทุนรวม 1.073 แสนล้านดอลลาร์ (ราว 3.6 ล้านล้านบาท) ก่อนเข้าซื้อขายในตลาด Nasdaq สหรัฐเป็นวันแรกเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 19 พ.ย.69 ท่ามกลางความผันผวนของหุ้นเทคโนโลยี และความกังวลเกี่ยวกับฟองสบู่ AI
หุ้น Anthropic ซึ่งใช้ชื่อย่อว่า "ANT" เปิดการซื้อขายที่ 111.50 ดอลลาร์ พุ่งขึ้น 34% จากราคา IPO ที่ 83 ดอลลาร์ ก่อนลดช่วงบวกลง และปิดตลาดที่ 97.17 ดอลลาร์ หรือเพิ่มขึ้น 17%
ตัวเลขนี้ส่งผลให้มูลค่าบริษัทเมื่อรวมสิทธิในการถือหุ้นทั้งหมด อยู่ที่ราว 1.8 ล้านล้านดอลลาร์ (ราว 61 ล้านล้านบาท) และก้าวขึ้นเป็นบริษัทจดทะเบียนที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลก "อันดับ 7"
การเข้าตลาดครั้งนี้ยังทำให้ Anthropic กลายเป็นบริษัทพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ขั้นสูง (Frontier AI) รายแรกที่เข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ โดยชิงเข้าตลาดก่อนคู่แข่งสำคัญอย่าง "OpenAI" ผู้พัฒนา ChatGPT ซึ่งเดิมทีมีข่าวว่ามีแผนจะเข้าตลาดหุ้นในปีนี้เช่นกัน แต่ก็ต้องเลื่อนออกไปโดยคาดกันว่าจะเป็นปีหน้า 2027
นักลงทุนแห่จองล้นเกือบ 7 เท่า
Anthropic เสนอขายหุ้น IPO จำนวน 980 ล้านหุ้น ในราคาหุ้นละ 83 ดอลลาร์ สูงกว่ากรอบราคาเบื้องต้นที่ 70-78 ดอลลาร์ ทำให้ระดมทุนจาก IPO ได้ประมาณ 8.13 หมื่นล้านดอลลาร์ ทำลายสถิติเดิมของ SpaceX ที่เข้าตลาดเมื่อเดือนมิถุนายน ที่ผ่านมา
บริษัทระดมทุนเพิ่มเติมอีก 2.6 หมื่นล้านดอลลาร์ ผ่านการขายหุ้นให้กลุ่มนักลงทุนเฉพาะเจาะจง (Private Placement) ส่งผลให้ยอดระดมทุนรวมสูงถึง 1.073 แสนล้านดอลลาร์
แม้ตลาดหุ้นสหรัฐกำลังเผชิญแรงเทขายหุ้นเทคโนโลยี แต่ความต้องการลงทุนใน Anthropic กลับสูงเกือบ 7 เท่าของจำนวนหุ้นที่เสนอขาย จนนักลงทุนสถาบันมากกว่าครึ่งหนึ่งที่ยื่นจองซื้อ "ไม่ได้รับการจัดสรรหุ้น" ขณะที่นักลงทุนรายย่อยได้รับหุ้นประมาณ 15% ของจำนวนที่เสนอขาย
กลุ่มนักลงทุนที่เข้าร่วมซื้อหุ้นแบบ Private Placement ยังเต็มไปด้วยบริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่ ทั้ง Nvidia, Google, Microsoft, AMD, Broadcom, Micron และ TSMC สะท้อนความเชื่อมั่นของบริษัทเทคโนโลยีต่อศักยภาพของ Anthropic
เปิดตลาดแรง สวนกระแสหุ้น AI ถูกเทขาย
อย่างไรก็ตาม การเข้าตลาดของ Anthropic เกิดขึ้นในช่วงที่นักลงทุนเริ่มกังวลมากขึ้นเกี่ยวกับอนาคตของอุตสาหกรรม AI โดยเฉพาะมูลค่าหุ้นที่พุ่งสูง ภาระหนี้ และเม็ดเงินลงทุนมหาศาลที่ยังไม่ชัดเจนว่าจะสร้างผลตอบแทนได้คุ้มค่าหรือไม่
ในวันเดียวกันกับที่ปิดเทรดวันแรก (19 พ.ย.69) ดัชนี S&P 500 ร่วงลง 2% ขณะที่ Nasdaq 100 ลดลง 2.2% สะท้อนความกังวลที่ยังปกคลุมหุ้นเทคโนโลยีสหรัฐ
ความเชื่อมั่นในอุตสาหกรรม AI ยังถูกกระทบจากการลาออกของ "เจนเซน หวง" ซีอีโอของ Nvidia เมื่อต้นเดือนพฤศจิกายน รวมถึงชัยชนะของพรรคเดโมแครตในการเลือกตั้งกลางเทอม ซึ่งอาจนำไปสู่กฎเกณฑ์ด้านความปลอดภัย AI และการก่อสร้างศูนย์ข้อมูลที่เข้มงวดขึ้น
จอร์แดน วัตสัน กรรมการผู้จัดการฝ่ายการลงทุนของ Tandem Investment Advisors กล่าวว่า ความเชื่อมั่นต่อหุ้น AI ยังคงแย่ลงอย่างต่อเนื่อง และขณะนี้ Anthropic กลายเป็นตัวชี้วัดสำคัญว่านักลงทุนพร้อมรับความเสี่ยงจากหุ้น AI มากน้อยเพียงใด
ขณะที่จีนา มาร์ติน อดัมส์ หัวหน้านักกลยุทธ์ตลาดของ HB Wealth ระบุว่า ตลาดยังคงกังวลเกี่ยวกับหุ้นกลุ่มเซมิคอนดักเตอร์และการจัดหาเงินทุนในอุตสาหกรรม AI โดยแรงขายหุ้นในวงกว้างบางส่วนอาจเกิดจากนักลงทุนขายหุ้นบริษัทอื่นเพื่อนำเงินมาซื้อหุ้น Anthropic ด้วย
จากอดีตทีม OpenAI สู่บริษัทมูลค่าล้านล้าน
Anthropic ก่อตั้งขึ้นเมื่อเกือบ 6 ปีก่อน โดยกลุ่มอดีตผู้บริหาร และพนักงานของ OpenAI ที่แยกตัวออกมาเพื่อให้ความสำคัญกับความปลอดภัยในการพัฒนา AI ปัจจุบันมี "ดาริโอ อโมเดอี" (Dario Amodei) เป็นซีอีโอ
บริษัทอยู่ในรูปแบบ Public Benefit Corporation หรือบริษัทที่ต้องคำนึงถึงผลประโยชน์ของสังคมควบคู่กับผลประโยชน์ของผู้ถือหุ้น โดยมีโครงสร้างกำกับดูแลที่เปิดทางให้กองทรัสต์ด้านประโยชน์ระยะยาว มีอำนาจแต่งตั้ง และถอดถอนกรรมการบริษัทส่วนใหญ่
แม้จะเน้นเรื่องความปลอดภัย แต่ Anthropic ก็เติบโตอย่างรวดเร็วจากความต้องการใช้ AI ของภาคธุรกิจ โดยเฉพาะ Claude และ Claude Code ซึ่งเป็นเครื่องมือช่วยเขียนโปรแกรมที่ได้รับความนิยมในหมู่นักพัฒนาซอฟต์แวร์ และมีการนำไปใช้งานโดยวิศวกรของ NASA ด้วย
รายได้โตแรง ลูกค้าองค์กรพุ่งเกือบ 8 เท่า
หนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ทำให้นักลงทุนสนใจ Anthropic คือ "การเติบโตของรายได้" โดยบริษัทมีรายได้เมื่อคำนวณเป็นอัตราต่อปีสูงถึง 8.1 หมื่นล้านดอลลาร์ ณ วันที่ 31 ตุลาคม 2569 เพิ่มขึ้น 1 หมื่นล้านดอลลาร์จากสิ้นเดือนกันยายน
ตัวเลขดังกล่าวเป็นการนำรายได้ในช่วงเวลาสั้นมาคำนวณเทียบเป็นรายปี ไม่ใช่รายได้ที่บริษัททำได้จริงตลอดทั้งปี
Anthropic ยังมีลูกค้าองค์กรมากกว่า 11,900 ราย ที่สร้างรายได้ให้บริษัทอย่างน้อยรายละ 100,000 ดอลลาร์ในรอบ 12 เดือน ณ สิ้นเดือนกันยายน เพิ่มขึ้นจากประมาณ 1,500 รายในปี 2025 หรือเกือบ 8 เท่า
บริษัทมีแผนขยายการใช้งาน AI ไปยังวิชาชีพอื่นๆ ตั้งแต่กฎหมายไปจนถึงการแพทย์ และสาธารณสุข โดยมี วาส นาราซิมฮาน ซีอีโอของ Novartis บริษัทเวชภัณฑ์รายใหญ่ เป็นหนึ่งในกรรมการบริษัทด้วย
โตเร็วแต่ต้นทุนก็สูงลิ่ว
แม้รายได้จะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว แต่ความท้าทายสำคัญของ Anthropic คือ การควบคุมต้นทุนการพัฒนา AI โดยเฉพาะค่าใช้จ่ายด้านชิป ดาต้าเซนเตอร์ และกำลังประมวลผล
ในไตรมาส 3 บริษัทมีผลขาดทุนจากการดำเนินงาน 567 ล้านดอลลาร์ โดยมีค่าใช้จ่ายสำคัญ ได้แก่ ต้นทุนกำลังประมวลผลตามภาระผูกพันระยะสั้น 5 พันล้านดอลลาร์ และค่าใช้จ่ายที่ไม่ใช่เงินสดอีก 2 พันล้านดอลลาร์ จากโครงการสมทบเงินบริจาคเพื่อการกุศล
ขณะเดียวกัน บริษัทยังมีภาระผูกพันด้านกำลังประมวลผลกับพันธมิตรอย่าง Amazon และ Google รวมมูลค่าเกือบ 9 แสนล้านดอลลาร์
นักวิเคราะห์จากโกลด์แมน แซคส์ คาดการณ์ว่า Anthropic อาจต้องใช้เวลาจนถึงปี "2030" จึงจะสามารถสร้างกระแสเงินสดอิสระเป็นบวกได้ตลอดทั้งปี แม้รายได้ต่อปีอาจเพิ่มขึ้นไปถึงประมาณ 6.85 แสนล้านดอลลาร์ ภายในปีดังกล่าว
ด้านอโมเดอีให้สัมภาษณ์ CNBC ว่า บริษัทหวังจะได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือในระดับลงทุน (Investment Grade) ในอนาคต และสนใจใช้การกู้ยืมผ่านตลาดตราสารหนี้เป็นอีกช่องทางในการระดมทุน
จับตา Circular Financing เสี่ยงฟองสบู่
นอกจากต้นทุนที่สูงแล้ว นักลงทุนยังตั้งคำถามเกี่ยวกับรูปแบบการระดมทุนในอุตสาหกรรม AI ที่เรียกว่า "Circular Financing" หรือการที่บริษัทเทคโนโลยีลงทุนในบริษัท AI ซึ่งเป็นลูกค้ารายใหญ่ที่ซื้อสินค้า และบริการจากผู้ลงทุนเหล่านั้นด้วย
ตัวอย่างเช่น Nvidia เป็นทั้งนักลงทุน และพันธมิตรเชิงยุทธศาสตร์ของ Anthropic ขณะที่ Anthropic มีข้อตกลงมูลค่าหลายหมื่นล้านดอลลาร์เพื่อเข้าถึงชิป AI รุ่นประสิทธิภาพสูงของ Nvidia
ความสัมพันธ์ลักษณะนี้ทำให้นักลงทุนกังวลว่า เงินทุนที่ไหลเวียนกันอยู่ระหว่างบริษัทผู้ผลิตชิป และผู้ให้บริการคลาวด์ อาจมีส่วนผลักดันให้รายได้ และมูลค่าบริษัทในอุตสาหกรรมสูงขึ้น จนเกิดคำถามว่าการเติบโตดังกล่าวยั่งยืนเพียงใด
ลูคัส มึลเบาเออร์ จาก IPOX มองว่า ความต้องการซื้อหุ้น Anthropic ส่วนหนึ่งอาจเกิดจากนักลงทุนไม่ต้องการพลาดโอกาสลงทุนในบริษัท AI ชั้นนำ แม้ความสามารถในการทำกำไรระยะยาวจะยังไม่แน่นอน
ขณะที่ ทัลลีย์ เลเกอร์ หัวหน้านักกลยุทธ์ตลาดของ The Wealth Consulting Group เตือนว่า หุ้น Anthropic ไม่ใช่การลงทุนที่ควรซื้อโดยไม่คำนึงถึงราคา โดยข้อมูลในอดีตพบว่านักลงทุนรายย่อยที่ซื้อหุ้นเทคโนโลยี IPO ยอดนิยมตั้งแต่วันแรก มักได้รับผลตอบแทนต่ำกว่าดัชนีตลาดโดยรวมในช่วง 3 ปีถัดมา
สร้างเศรษฐีหน้าใหม่ ดัน IPO สหรัฐทุบสถิติ
การเข้าตลาดของ Anthropic ยังสร้างความมั่งคั่งให้กับผู้ก่อตั้ง และพนักงานจำนวนมาก โดยคาดว่าจะทำให้พนักงานหลายพันคนกลายเป็นเศรษฐีเงินล้านจากมูลค่าหุ้นที่ถือครอง
รอยเตอร์สคำนวณว่า อโมเดอี และผู้ร่วมก่อตั้งอีก 6 คน ซึ่งถือหุ้นรวมกันประมาณ 10% มีมูลค่าหุ้นรวมกันเกือบ 1.5 แสนล้านดอลลาร์ เมื่ออ้างอิงราคา IPO
ดีลของ Anthropic ยังช่วยผลักดันให้ตลาด IPO สหรัฐทำสถิติใหม่ โดยข้อมูลจากบลูมเบิร์ก ระบุว่า มูลค่าการระดมทุนจาก IPO ในปีนี้ รวม Anthropic แล้ว สูงถึงเกือบ 2.46 แสนล้านดอลลาร์ แซงสถิติเดิมในปี 2021 ที่ 1.95 แสนล้านดอลลาร์ โดยไม่นับรวมบริษัทที่ตั้งขึ้นมาเพื่อระดมทุนไปซื้อกิจการ (SPAC)
นอกจากนี้ Anthropic ยังมีโอกาสได้รับแรงซื้อเพิ่มเติมจากกองทุนที่ลงทุนตามดัชนี หากบริษัทได้รับการบรรจุเข้าดัชนี Russell 1000 และ Nasdaq 100 ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้เร็วที่สุดในเดือนธันวาคมนี้
บ็อบ โอดอนเนลล์ หัวหน้านักวิเคราะห์ของ TECHnalysis Research กล่าวว่า การเข้าตลาดหุ้นครั้งใหญ่ของ Anthropic เป็นก้าวสำคัญที่ช่วยสร้างความเชื่อมั่นต่อศักยภาพของ AI "แต่ยังเป็นเพียงจุดเริ่มต้น" เพราะนักลงทุนยังต้องติดตามสถานการณ์ของ Nvidia การเข้าตลาดของ OpenAI และผลประกอบการของ Anthropic ในอนาคต ก่อนจะประเมินได้ว่าอุตสาหกรรม AI มีความมั่นคงมากเพียงใด
พิสูจน์อักษร....สุรีย์ ศิลาวงษ์





