วันอังคาร ที่ 17 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

คนไต้หวัน เที่ยวต่างแดนจนขาดดุลแสนล้าน รัฐบาลตั้งเป้าดันท่องเที่ยวทะลุล้านล้าน ไทยได้อะไร?

คนไต้หวัน เที่ยวต่างแดนจนขาดดุลแสนล้าน รัฐบาลไล่ชิงเต๋อตั้งเป้าดันท่องเที่ยวไต้หวันให้ทะลุล้านล้าน แล้วไทยจะได้อะไร เขียนโดย อ.ดร.ก้องกิดาการ สกุลศิลปกร อาจารย์ภาควิชาการตลาด และคณะทำงานกลุ่มวิจัยธุรกิจไทย–จีน–อาเซียน ศูนย์ MIC คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

หากย้อนไปเมื่อปี 2568 สถิติของ คนไต้หวัน ที่เดินทางไปเที่ยวต่างประเทศสูงถึง 18.94 ล้านครั้ง ซึ่งนับได้ว่าสูงที่สุดเป็นประวัติการณ์ ขณะที่นักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้าไต้หวันเพียง 8.57 ล้านครั้ง ข้อมูลเหล่านี้เปิดเผยจากสำนักงานการท่องเที่ยว กระทรวงคมนาคมไต้หวัน (交通部觀光署) ที่สำนักข่าว CNA รายงานเมื่อเดือนมกราคม 2569 ที่ผ่านมา

จากสถิติข้างต้น สามารถเห็นได้อย่างชัดเจนถึงส่วนต่างระหว่างนักท่องเที่ยวขาออกกับนักท่องเที่ยวขาเข้า ที่มีส่วนต่างถึง 10 ล้านครั้งเป็นครั้งแรก ดังนั้น สื่อไต้หวันจึงเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า 觀光逆差 (กวนกวงหนี่ช่า) หรือ ขาดดุลการท่องเที่ยว

สำนัก NOWnews รายงานว่า ตัวเลขขาดดุลด้านรายได้ในปี 2568 คิดเป็นจำนวนเงินอยู่ที่ประมาณ 7 แสนล้านดอลลาร์ไต้หวันเลยทีเดียว ตอนนี้กลับมาดู สถิติการท่องเที่ยว ครึ่งแรกของปี 2569 สำหรับแนวโน้มในปีนี้ยังไม่ชะลอลงแต่อย่างใด สำนักข่าว 風傳媒 (Storm Media) เปิดเผยถึงจำนวนนักท่องเที่ยวชาวไต้หวันที่ออกนอกประเทศมีจำนวนถึง 10.65 ล้านครั้ง ซึ่งเกิน 10 ล้านในครึ่งปีเป็นครั้งแรก ขณะที่นักท่องเที่ยวขาเข้าอยู่ที่ 4.29 ล้านครั้ง แทบไม่ขยับจากปีก่อน จึงสรุปได้ว่า คนไต้หวัน พร้อมจ่ายเพื่อท่องเที่ยว แต่เงินจำนวนนั้นไหลออกนอกประเทศ สำหรับการท่องเที่ยวในต่างแดนนั่นเอง

จากรายงานของสื่อไต้หวัน จุดหมายยอดนิยมของ นักท่องเที่ยวชาวไต้หวัน ยังคงเป็นประเทศใกล้ๆ อาทิ ญี่ปุ่น จีนแผ่นดินใหญ่ และฮ่องกง–มาเก๊า เหตุผลหลักๆ ที่นักท่องเที่ยวชาวใต้หวันนิยมไปท่องเที่ยวในประเทศใกล้เคียงนั่นคือ ระยะทางที่ใกล้ การเดินทางที่สะดวก ค่าใช้จ่ายที่ไม่สูง นอกจากนี้ยังรวมถึงภาษาและวัฒนธรรมใกล้เคียงกันอีกด้วย ในยุคปัจจุบัน หากไม่พูดถึงโซเชียลมีเดียคงจะไม่ได้เลย เพราะโซเชียลมีเดียมีส่วนกระตุ้นการเดินทางของนักท่องเที่ยวชาวไต้หวันเป็นอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็น การเห็นประสบการณ์จาก YouTuber, Blogger หรือ KOL ชาวไต้หวัน ที่มีการรีวิว ให้คำแนะนำในการเดินทาง จึงช่วยลดความกังวลใจ และสร้างความมั่นใจให้แก่นักท่องเที่ยวในการเลือกจุดหมายปลายทาง ทำให้สถานที่ท่องเที่ยวปลายทางดูเข้าถึงได้ง่าย

สำหรับ เศรษฐกิจไต้หวัน หากนำมาวิเคราะห์ในตอนนี้จะพบว่า การที่ชาวไต้หวันนิยมไปท่องเที่ยวต่างประเทศจำนวนมาก สะท้อนให้เห็นว่ากำลังซื้อยังอยู่ในระดับสูง อีกด้านหนึ่ง เงินจำนวนมากไหลออกไปหมุนเวียนในเศรษฐกิจของประเทศอื่น ขณะที่อุตสาหกรรมท่องเที่ยวในประเทศใต้หวันยังดึงคนต่างชาติให้มีความสมดุลกับนักท่องเที่ยวขาออกได้ไม่ทัน

ทั้งนี้ รายงานจากสำนักข่าว 工商時報 (Commercial Times) ว่า เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 ไล่ชิงเต๋อ (賴清德) ประธานาธิบดีของไต้หวัน ได้ประกาศเป้าหมาย การท่องเที่ยว ให้ไต้หวันมีนักท่องเที่ยวต่างชาติเข้ามา 10 ล้านคน และหากเป็นเช่นนั้นจริง รายได้จากการท่องเที่ยวสามารถพุ่งไปเกิน 1 ล้านล้านดอลลาร์ไต้หวันภายในปี 2030 โดยประธานาธิบดีไต้หวันมีการวางแนวทางไว้ 3 ด้าน ดังนี้ 

  1. ส่งเสริมทีมชาติการท่องเที่ยว (觀光國家隊) มีนโยบายให้รัฐบาลกลาง ท้องถิ่น และเอกชนทำงานร่วมกัน เพื่อยกระดับบริการด้านคมนาคม ที่พัก อาหาร และการเดินทาง อีกทั้งยังมีการตั้งสถาบันวิจัยและฝึกอบรมการท่องเที่ยวไต้หวันขึ้นในปีนี้
  2. สร้างแบรนด์ท่องเที่ยวระดับนานาชาติเพื่อความยั่งยืน ซึ่งแนวทางด้านนี้จัดทำเพื่อต่อยอดจากโครงการของปีก่อน และมีการเปิดแบรนด์ใหม่ภายใต้ชื่อ "Traverse Taiwan" โดยเชื่อมโยงกับกระแสรณรงค์ให้มีการลดคาร์บอน และส่งเสริมโครงการ World Trails Conference ที่ไต้หวันจะเป็นเจ้าภาพในปี 2028
  3. ปรับอุตสาหกรรมสู่โหมดดิจิทัล ส่งเสริมให้มีการประยุกต์ใช้ AI และข้อมูลขนาดใหญ่ในการวิเคราะห์ตลาดและพัฒนาสินค้าท่องเที่ยวของไต้หวันให้มีความหลากหลาย เป็นสากลมากยิ่งขึ้น

ดังนั้น เมื่อลองเทียบจากสถิติปี 2568 ที่นักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้าไต้หวันจำนวน 8.57 ล้านคน และหากอยากให้จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติแตะ 10 ล้านคนตามเป้าที่ตั้งไว้ ตลาดท่องเที่ยวไต้หวัน จะต้องโตอีกราว 17% ในเวลาประมาณ 4 ปีนับจากนี้ แต่ในความเป็นจริงนั้นไม่ง่ายเลย เพราะตัวเลขครึ่งแรกของปีนี้แทบไม่ขยับเมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นทางใต้หวันได้มีนโยบายแนวทางส่งเสริมการท่องเที่ยวทั้ง 3 ด้านเอาไว้แล้ว ซึ่งเป็นสัญญาณที่ดีในการ กระตุ้นการท่องเที่ยว และผู้เขียนก็เชื่อว่าในระยะเวลา 4 ปีนับจากนี้ จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติที่จะเข้ามาท่องเที่ยวในไต้หวันมีความเป็นไปได้มากที่จะถึงตามเป้าที่ตั้งไว้

หากพูดถึงจำนวน นักท่องเที่ยวชาวไต้หวัน ที่มาเที่ยวในประเทศไทย ประเทศของพวกเราอยู่ตรงไหนในตลาดนี้? จากข้อมูลนักท่องเที่ยวชาวไต้หวันที่เดินทางไปต่างประเทศเกือบ 19 ล้านครั้งต่อปี ซึ่งถือเป็นตลาดขนาดใหญ่เลยทีเดียว แต่จากจำนวนนักท่องเที่ยวเหล่านี้ สำนักข่าว CNA และ Vision Thai เปิดเผยว่า ในปี 2568 ประเทศไทยได้ส่วนแบ่งเพียงประมาณ 5% (นักท่องเที่ยวชาวไต้หวันมาประเทศไทย 987,633 คน) แต่ที่น่าสนใจคือแนวโน้มการท่องเที่ยวในปีนี้ ขณะที่ภาพรวมนักท่องเที่ยวต่างชาติที่มาเยือนประเทศไทยช่วงมกราคม–ตุลาคม 2569 ลดลง 4.59% แต่ตลาดนักท่องเที่ยวไต้หวันกลับเป็นหนึ่งในเพียง 3 ตลาด จาก 10 ตลาดใหญ่ที่สุด ที่เติบโตขึ้นเมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา โดยมีสัดส่วนที่เติบโตขึ้น 6.71% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ซึ่งมีจำนวนนักท่องเที่ยวไต้หวัน 877,729 คน ในช่วง 10 เดือนแรก ถือได้ว่าเป็นจำนวนมากเป็นอันดับที่ 6 รองจากจีน มาเลเซีย อินเดีย รัสเซีย และเกาหลีใต้ ตามที่สื่อ 看見泰國 (Vision Thai) รายงาน โดยอ้างข้อมูลกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาของไทย

สำนักข่าว ETtoday ของไต้หวันรายงานข้อมูลจาก การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ว่า นักท่องเที่ยวชาวไต้หวัน มีการใช้จ่ายต่อคน เฉลี่ยวันละประมาณ 5,460 บาท และพักเฉลี่ยต่อคนประมาณ 6.81 วัน ซึ่งหากนำมาคำนวณแล้วคิดเป็นการใช้จ่ายราว 37,000 บาทต่อคนต่อทริปเลยทีเดียว ซึ่งผู้เขียนเชื่อว่า ถ้าหากตลาดนี้โตขึ้นและแตะ 1 ล้านคนได้จริง ประเทศไทยจะสามารถสร้างรายได้ประมาณ 3.7 หมื่นล้านบาทต่อปี ถือว่าเป็นจำนวนที่ช่วยส่งเสริมเศรษฐกิจภายในประเทศไทยได้เป็นอย่างดี

อย่างไรก็ตาม ในอดีตตลาดนักท่องเที่ยวไต้หวันก็มีความสั่นคลอนจากข่าวเชิงลบของประเทศไทย ในปี 2568 คนไต้หวันมาเยือนประเทศไทยไม่ถึง 1 ล้านคน เพราะมีเหตุการณ์แผ่นดินไหว ข่าวแก๊งคอลเซ็นเตอร์ ความขัดแย้งชายแดนไทย–กัมพูชา เป็นต้น ซึ่งเป็นเหตุให้ทางการไต้หวันประกาศเตือนการเดินทางมายังประเทศไทยในระดับสีเหลือง ด้วยเหตุนี้เอง การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานไทเปจึงต้องลดเป้าจำนวน นักท่องเที่ยวชาวไต้หวัน จาก 1.2 ล้านคนเหลือ 1 ล้านคน

ผู้เขียนมองว่า สิ่งที่ประเทศไทยสามารถตระหนักรู้จากตลาดไต้หวันมี 3 ประการ ประกอบด้วย

  1. คุณภาพของนักท่องเที่ยว เราควรเน้นคุณภาพของนักท่องเที่ยวมากกว่าจำนวน ซึ่งนักท่องเที่ยวชาวไต้หวันมีการใช้จ่ายสูงต่อหัว มีระยะเวลาการพักที่นาน และหลายคนมาซ้ำ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อจึงควรทำการตลาดเจาะกลุ่มนักท่องเที่ยวกลุ่มนี้โดยตรง โดยไม่วิเคราะห์เพียงตัวเลขรวม
  2. ส่งเสริมการท่องเที่ยวเมืองรอง เช่น เชียงใหม่ ระยอง ตราด เกาะช้าง และกระบี่ ซึ่งสามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวชาวไต้หวันที่มาประเทศไทยหลายครั้งแล้ว ได้ลองไปท่องเที่ยวในสถานที่ใหม่ๆ อีกด้วย
  3. ภาพลักษณ์ด้านความปลอดภัยของประเทศไทย สิ่งนี้ถือเป็นปัจจัยชี้ขาดที่ทำให้นักท่องเที่ยวตัดสินใจว่าจะมาหรือไม่ อีกทั้งบทเรียนจากปี 2568 ดังที่ได้กล่าวไว้แล้วข้างต้น ชี้ให้เห็นว่า เพียงแค่คำเตือนเดียวจากรัฐบาลไต้หวัน ก็ทำให้ตลาดการท่องเที่ยวในประเทศไทยสะดุดได้ เนื่องจากการรับรู้ข่าวสารเชิงลบของประเทศไทยที่มีผลต่อการตัดสินใจในการท่องเที่ยวนั่นเอง

ในอีกด้าน แนวทางของไต้หวัน ทั้งการรวมพลังรัฐและเอกชนเป็นทีมชาติการท่องเที่ยว การสร้างแบรนด์ท่องเที่ยวที่เชื่อมกับกระแส ความยั่งยืน และการใช้ AI กับข้อมูลขนาดใหญ่วางแผนตลาด ล้วนเป็นแนวคิดที่ไทยนำมาปรับใช้ได้ เพื่อยกระดับการท่องเที่ยวไทยจากการเน้นจำนวนนักท่องเที่ยวไปสู่การเน้นคุณค่าและรายได้ที่เพิ่มมากขึ้นในอนาคต

กล่าวโดยสรุป จากแนวทางของการส่งเสริมการท่องเที่ยวของไต้หวัน ไม่ว่าจะเป็นการรวมพลังรัฐและเอกชนเป็นทีมชาติการท่องเที่ยว การสร้างแบรนด์ท่องเที่ยวที่เชื่อมกับกระแสความยั่งยืน และการประยุกต์ใช้ AI กับข้อมูลขนาดใหญ่ในการวางแผนตลาดในอนาคต ล้วนเป็นแนวคิดที่ประเทศไทยสามารถนำมาปรับใช้ได้ ผู้เขียนมีคำถามที่น่าคิดต่อก็คือ ถึงเวลาแล้วหรือยังที่ไทยจะเลิกวัดความสำเร็จด้วยจำนวนนักท่องเที่ยว แล้วหันมาวัดว่านักท่องเที่ยวที่มาเยือนประเทศไทยแต่ละคนใช้จ่ายเท่าไหร่ อยู่นานแค่ไหน รายได้กระจายไปถึงเมืองรองและชุมชนหรือไม่ และพวกเขาเหล่านั้นอยากกลับมาอีกหรือเปล่า?

ในอีกด้าน เมื่อไต้หวันตั้งเป้าดึงนักท่องเที่ยวต่างชาติ 10 ล้านคน ไต้หวันก็จะกลายเป็นคู่แข่งของไทยในการแย่งนักท่องเที่ยวจากญี่ปุ่น เกาหลี และอาเซียนด้วย คำถามที่น่าคิดคือ ไทยจะเป็นเพียง "ทางเลือกหนึ่ง" ของคนไต้หวัน หรือจะเป็น "บ้านหลังที่สอง" อย่างที่ ททท. ตั้งใจไว้

ผู้เขียน: อ.ดร.ก้องกิดาการ สกุลศิลปกร อาจารย์ภาควิชาการตลาด และคณะทำงานกลุ่มวิจัยธุรกิจไทย–จีน–อาเซียน ศูนย์ MIC คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่