'สหรัฐ' โจมตีอิหร่านระลอกใหญ่ การสู้รบรอบช่องแคบฮอร์มุซระอุอีก

บลูมเบิร์ก รายงานว่า สหรัฐ เปิดฉากการโจมตีระลอกใหม่ใส่เป้าหมายในอิหร่าน ด้านสาธารณรัฐอิสลาม ระบุว่าได้ทำการตอบโต้ ขณะที่การโต้ตอบกันไปมาของการสู้รบระหว่างทั้งสองฝ่ายยกระดับขึ้นอย่างรวดเร็ว

ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวว่า การโจมตีของสหรัฐเป็นการตอบโต้กรณีอิหร่านพยายามวางทุ่นระเบิดในช่องแคบฮอร์มุซ และการโจมตีฐานทัพก่อนหน้านี้ พร้อมเตือนว่าจะมีการโจมตีตามมาอีกหากเตหะรานทำการตอบโต้

ไม่กี่ชั่วโมงหลังจากนั้น สำนักข่าวทัสนิม ซึ่งเป็นสื่อกึ่งทางการของอิหร่านรายงานว่า กองกำลังของตนได้เปิดฉาก "ปฏิบัติการขั้นเด็ดขาด" ต่อฐานทัพสหรัฐในภูมิภาค โดยเตหะราน ระบุว่าได้ยิงขีปนาวุธใส่ฐานทัพสหรัฐในจอร์แดน

ด้านกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) เปิดเผยผ่านสำนักข่าวไออาร์ไอบี (IRIB) ว่า การสู้รบครั้งใหม่นี้ "ยิ่งทำให้การปิดล็อกช่องแคบฮอร์มุซแน่นหนาขึ้น"

ราคาน้ำมันพุ่งขึ้นเหนือระดับ 90 ดอลลาร์

ราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้นอีกหลังข่าวการโจมตี โดยน้ำมันดิบ WTI พุ่งขึ้นเหนือ 90 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ขณะที่สัญญาแก๊สธรรมชาติล่วงหน้าอ้างอิงของยุโรปทะยานขึ้นสู่ระดับสูงสุดนับตั้งแต่เดือนมกราคม 2023 การยกระดับความขัดแย้งระลอกล่าสุดเกิดขึ้นเพียงหนึ่งวันหลังจากทั้งสองฝ่ายต่างทำการโจมตีกันเป็นครั้งแรกในรอบเกือบหนึ่งเดือน

การสู้รบที่ปะทุขึ้นใหม่มีขึ้นหลังจากสถานการณ์สงบลงชั่วคราวหลายสัปดาห์ ซึ่งในระหว่างนั้น คณะทำงานของทรัมป์ระบุว่ากำลังเปลี่ยนจากการใช้ปฏิบัติการทางทหารมาเป็นการใช้มาตรการทางเศรษฐกิจเพื่อกดดันเตหะราน

การขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซฟื้นตัวกลับมาอยู่ที่ราวครึ่งหนึ่งของระดับก่อนเกิดสงคราม อันเป็นผลจากการโจมตีที่ลดลง ส่วนหนึ่งมาจากเที่ยวเรือขนส่งลับๆ จากผู้ผลิตรายใหญ่ในตะวันออกกลาง

หากการสู้รบยืดเยื้อต่อไป จะเสี่ยงดันต้นทุนพลังงาน และอัตราเงินเฟ้อให้สูงขึ้น สร้างความกังวลให้แก่นักลงทุนทั่วโลก และทำให้ความพยายามของพรรครีพับลิกันในการรักษาอำนาจควบคุมรัฐสภาสหรัฐในการเลือกตั้งกลางเทอมเดือนพฤศจิกายน นี้ซับซ้อนยิ่งขึ้น

สำหรับอิหร่าน การที่ปริมาณการขนส่งสินค้าทางเรือเกือบฟื้นตัวสู่ระดับก่อนสงคราม อาจเสี่ยงต่อการลดทอนอำนาจต่อรองในการเจรจาสันติภาพในอนาคต

สหรัฐโจมตีหลายเป้าหมายในอิหร่าน

กองบัญชาการกลางสหรัฐ (US Central Command) ระบุว่า การโจมตีเมื่อวันอังคาร (1 ก.ย.69) มุ่งเป้าไปที่เป้าหมายของกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม สื่อรัฐบาล นูร์ นิวส์ รายงานว่า ได้ยินเสียงระเบิดในเมืองบันดาร์อับบาส (Bandar Abbas), ชาบาฮาร์ (Chabahar) และคูเฮสทัก (Kuhestak) ทางตอนใต้ของอิหร่าน

ขณะที่ IRIB รายงานว่ามีพลเรือนเสียชีวิตอย่างน้อย 2 รายในฮอร์โมซกัน (Hormozgan)

ไมค์ โรเจอร์ส สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐ พรรครีพับลิกันจากรัฐแอละแบมา กล่าวภายหลังการบรีฟข้อมูลลับร่วมกับผู้บัญชาการทหารระดับสูงเมื่อวันอังคาร ว่า คาดว่าการสู้รบจะยกระดับรุนแรงขึ้นอีก

"เรามีแผนรองรับไว้แล้ว" เขากล่าวกับผู้สื่อข่าวโดยไม่ได้ลงรายละเอียด

ยังไม่มีการยืนยันอย่างเป็นทางการจากฝั่งสหรัฐ ต่อคำกล่าวอ้างของอิหร่านเรื่องการโจมตีฐานทัพในจอร์แดน แม้สื่อท้องถิ่นจะรายงานว่าระบบป้องกันทางอากาศสกัดกั้นขีปนาวุธไว้ได้ ประเทศพันธมิตรของสหรัฐ แห่งนี้ตกเป็นเป้าหมายการตอบโต้ของเตหะรานเพิ่มมากขึ้น โดยมีเจ้าหน้าที่ทหารอเมริกันเสียชีวิต 2 นายจากการโจมตีที่นั่นเมื่อเดือนกรกฎาคม

Marisks บริษัทที่ปรึกษาด้านความมั่นคงทางทะเล ระบุว่า การโจมตีระลอกล่าสุดของสหรัฐ เกิดขึ้นหนึ่งวันหลังจากเรือบรรทุกน้ำมันขนาดใหญ่ 2 ลำที่พยายามเดินทางออกจากช่องแคบถูกโจมตีด้วยขีปนาวุธติดต่อกัน

แม้จะยังไม่มีผู้ใดออกมาอ้างความรับผิดชอบ แต่รายงานดังกล่าวมีขึ้นหลังจากการกลับมาตอบโต้กันไปมาระหว่างสหรัฐ และอิหร่าน เพื่อแย่งชิงการควบคุมจุดยุทธศาสตร์แห่งนี้

เมื่อวันจันทร์ สหรัฐ ระบุว่าได้เล็งเป้าไปที่ฐานยิงจรวดอิหร่านที่กำลังเตรียมส่งทุ่นระเบิดเข้าไปในช่องแคบ ซึ่งอิหร่านได้ตอบโต้ด้วยการโจมตีสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และจอร์แดน

ท่ามกลางสถานการณ์ที่ตึงเครียด สกอตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐ พยายามลดทอนความสำคัญของช่องแคบฮอร์มุซเมื่อวันอังคาร โดยกล่าวว่าในที่สุดช่องแคบนี้จะไม่จำเป็นอีกต่อไปเนื่องจากการหันไปใช้ท่อส่งน้ำมันมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ความคิดเห็นดังกล่าวดูเหมือนจะไม่ได้คำนึงถึงระยะเวลาที่ต้องใช้ในการเปลี่ยนเส้นทางอุปทานพลังงานครั้งใหญ่ ขณะที่สินค้าสำคัญอื่นๆ รวมถึงอะลูมิเนียม และปุ๋ย ยังคงต้องใช้ช่องแคบนี้ในการขนส่ง

สหรัฐ และอิหร่านได้ออกรายงานที่ขัดแย้งกันเกี่ยวกับความปลอดภัยในการเดินเรือในช่องแคบ โดยผู้บัญชาการระดับสูงของสหรัฐ ประกาศว่า "เส้นทางเดินเรือระหว่างประเทศเปิดทำการแล้ว" หลังจากกองกำลังอเมริกันได้เก็บกู้ทุ่นระเบิดของอิหร่าน

คำแถลงดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากคำกล่าวอ้างในลักษณะเดียวกันของทรัมป์ แต่พันธมิตรของสหรัฐต่างตั้งข้อสงสัยเป็นการส่วนตัวตามรายงานของ Bloomberg เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว

เมื่อวันจันทร์ ทรัมป์เรียกความขัดแย้งนี้ว่าเป็น "สงครามเล็กๆ" ถึงกระนั้น ก็ยังไม่มีเค้าลางของการคลี่คลายในเร็ววัน และราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้นมากกว่า 45% นับตั้งแต่ต้นปี

กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ ได้แจ้งเตือนความปลอดภัยในภูมิภาค เมื่อวันอังคาร โดยเตือนชาวอเมริกันในพื้นที่เกี่ยวกับสถานการณ์ที่ "ซับซ้อน" และ "ความเสี่ยงของการยกระดับความรุนแรงที่ไม่ได้คาดคิด"

สหรัฐ และอิหร่าน แทบไม่แสดงความสนใจที่จะกลับมาร่วมโต๊ะเจรจา นับตั้งแต่ข้อตกลงสันติภาพชั่วคราวที่ลงนามเมื่อกว่าสองเดือนก่อนล่มสลายลง

ในการประชุมสุดยอดองค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ (SCO) ที่ประเทศคีร์กีซสถาน ประธานาธิบดี มาซูด เปเซชเคียน ของอิหร่าน แสดงความสิ้นหวังต่อแนวโน้มที่จะกลับมาร่วมการเจรจาอย่างเป็นทางการ

กาตาร์ ระบุเมื่อวันอังคารว่า ความพยายามในการไกล่เกลี่ยเพื่อผ่าทางตันยังคงดำเนินอยู่

การปรากฏตัวของเปเซชเคียนในการประชุม SCO เกิดขึ้นหลังสหรัฐเริ่มแคมเปญเพื่อโดดเดี่ยวอิหร่านเพิ่มเติม โดยเตือนประเทศต่างๆ ไม่ให้ยุ่งเกี่ยวกับอิหร่าน มิฉะนั้นอาจถูกลงโทษจากวอชิงตัน

จนถึงตอนนี้ยังไม่มีสัญญาณว่าพันธมิตรทางธุรกิจหรือการค้าของอิหร่านตอบรับต่อคำขู่ดังกล่าว และนายกรัฐมนตรี นเรนทรา โมดี ของอินเดีย เป็นหนึ่งในผู้เข้าร่วมการประชุม SCO ที่กล่าวว่าต้องการกระชับความสัมพันธ์ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น

 

• อัปเดตอิหร่านโจมตีกลับ

 

ทั้งนี้ กองทัพสหรัฐเปิดฉากโจมตีรอบที่สองในรอบสามวัน โดยกองบัญชาการกลางสหรัฐ (CENTCOM) ระบุว่าเป้าหมายคือระบบเรดาร์และศักยภาพในการวางทุ่นระเบิดตามแนวชายฝั่งทางตอนใต้ของอิหร่าน การโจมตีดังกล่าวส่งผลให้สาธารณรัฐอิสลามตอบโต้ด้วยการยิงโดรนและขีปนาวุธเข้าใส่ฐานทัพสหรัฐ หลายแห่งทั่วตะวันออกกลาง ซึ่งเป็นรูปแบบยุทธวิธีที่ใช้มาตลอดสงครามที่ดำเนินมานาน 6 เดือน ทางการเตหะรานกล่าวหาว่าสหรัฐโจมตีงานแต่งงานในระหว่างการโจมตีข้ามคืน ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 5 ราย และบาดเจ็บ 68 ราย โดยสมาคมสภาเสี้ยววงเดือนแดงของอิหร่านระบุว่า ผู้ได้รับบาดเจ็บส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงและเด็ก ด้าน CENTCOM เผยว่ารับทราบรายงานดังกล่าวแล้ว แต่ "กองทัพสหรัฐไม่เคยโจมตีเป้าหมายพลเรือน" นาวาเอก ทิม ฮอว์กินส์ แห่งราชนาวีสหรัฐ กล่าวกับ BBC

 

เจ้าหน้าที่อิหร่านเปรียบเทียบเหตุการณ์นี้กับการโจมตีโรงเรียนประถมศึกษาในเมืองมีนาบ (Minab) ในช่วงวันแรกๆ ของความขัดแย้ง ซึ่งเหตุการณ์ครั้งนั้นส่งผลให้มีเด็กเสียชีวิตประมาณ 120 ราย และกำลังอยู่ระหว่างการสอบสวนโดยกองทัพสหรัฐ

 

"ความโหดร้ายนี้ไม่สามารถแยกออกจากห่วงโซ่ของความป่าเถื่อนที่เกิดขึ้นก่อนหน้านี้ในมีนาบ, ลาเมิร์ด (Lamerd), เคชม์ (Qeshm) และสถานที่อื่นๆ ได้" เอสมาอิล บากาอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่านโพสต์ข้อความบน X "อิหร่านจะตอบโต้ อาชญากรรมที่ป่าเถื่อนเหล่านี้อย่างเด็ดขาด"

 

พิสูจน์อักษร....สุรีย์  ศิลาวงษ์