ตลาดรถ NEV จีนเดือด ก่อสงครามราคา-กดดันผู้เล่น โดยผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าจำนวนมากในจีนอาจลดลงจาก 200 ราย เหลือแค่ 5-10 รายในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า
ก่อนหน้านี้ อุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าในจีน ได้รับการสนับสนุนจากนโยบายของรัฐบาลจีนที่ส่งเสริมอุตสาหกรรมเกิดใหม่ ทำให้ผู้ผลิตรถยนต์อีวีของจีน 2 ใน 3 เริ่มผลิตรถยนต์ไฟฟ้าเพื่อรับเงินอุดหนุนจากรัฐบาลในระหว่างปี 2561-2563
ผู้ผลิตรถยนต์ในตลาดรถยนต์ไฟฟ้าในประเทศจีนที่มีการแข่งขันสูงทั้งรถยนต์ไฟฟ้าล้วนและรถยนต์ไฟฟ้าแบบไฮบริด ต่างเปิดศึกหั่นราคารถกันอย่างคึกคักตั้งแต่ช่วงปลายปี 2565 เนื่องจากความต้องการซื้อรถยนต์ซบเซาและรัฐบาลจีนปรับลดเงินอุดหนุนให้น้อยลง
นีโอ เสี่ยวเผิง และลี ออโต ล้วนเป็นหนึ่งในผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้ามาแรงที่ต้องการแข่งกับเทสลา ผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าของสหรัฐในภาคอุตสาหกรรมรถยนต์ขนาดกลางและรถยนต์พรีเมียม ซึ่งบริษัทรถยนต์ไฟฟ้าแบรนด์อื่น ๆ ทั้งผู้นำตลาดอย่างแบรนด์บีวายดีและบริษัทย่อยของผู้ผลิตรถยนต์ที่ควบคุมโดยรัฐบาลจีนและแบรนด์อิสระ ต่างก็แข่งขันกับเทสลาอย่างขับเคี่ยว
ผู้ขับขี่ชาวจีนหันไปใช้รถยนต์ไฟฟ้ากันมากขึ้น ทำให้รถยนต์กว่า 1 ใน 4 ของรถที่มีการจำหน่ารถยนต์ทั้งหมดเมื่อปี 2565 เป็นรถยนต์พลังงานใหม่ (NEVs) แต่ผู้เชี่ยวชาญบอกว่า มีเพียงผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าที่มีข้อได้เปรียบด้าน economies of scale และมีอำนาจทางการเงินแข็งแกร่งพอเท่านั้นที่สามารถยืนอยู่ในตลาดได้อีกหลายปี
ผู้เล่นท้องถิ่นในตลาดรถยนต์อีวีที่ใหญ่ที่สุดในโลก ส่งสัญญาณเตือน โดยคาดการณ์ว่า ผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าจำนวนมากในจีนอาจลดลงจาก 200 ราย เหลือเพียงประมาณ 5-10 รายในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า เป็นผลมาจากการแข่งขันจากกลุ่มผู้ผลิตรถยนต์ต่างชาติ
โฟล์คสวาเกน, บีเอ็มดับเบิลยู และนิสสัน เป็นแบรนด์ต่างชาติที่มีแผนเปิดตัวรถยนต์ไฟฟ้ารุ่นใหม่ในจีน ซึ่งถือว่าเป็นประเทศที่ผู้ผลิตรถยนต์อีวีท้องถิ่นครองส่วนแบ่งยอดขายมากถึง 9 ใน 10 ของยอดขายรถยนต์อีวีทั้งหมด
“จิง หยาง” ผู้อำนวยการฟิตช์เรตติงส์ในเซี่ยงไฮ้ ให้ความเห็นว่า “บริษัทรถยนต์ที่ไม่มีบริษัทแม่ที่มีทุนหนา อาจถูกกดดันมากที่สุดโดยเฉพาะบริษัทที่ไม่สามารถเข้าถึงตลาดตราสารหนี้ได้ สำหรับผู้ผลิตรถยนต์อีวีอิสระ เรายังคงคิดว่า การวางตำแหน่งและโครงสร้างต้นทุนของพวกเขา สามารถสร้างความแตกต่างที่สำคัญได้”
ขณะนี้ ตลาดรถยนต์ในจีนเกิดสงครามราคารถยนต์อีวีและผู้ผลิตยานยนต์บางแห่งเริ่มรับรู้ได้ถึงความเดือดร้อนในเรื่องนี้แล้ว
เมื่อเดือนก่อน เจ้อเจียง ลีปมอเตอร์ เทคโนโลยีปรับลดราคารถยนต์เรือธงเก๋งซีดาน C01 ซึ่งลดราคาลงประมาณ 1 ใน 5 ของราคาเต็ม เพื่อให้ทัดเทียมกับคู่แข่ง
“จู เจียงหมิง” ประธานบริหารลีปมอเตอร์ ให้สัมภาษณ์สื่อท้องถิ่นเมื่อเดือน มี.ค. ว่า “บริษัทพยายามรักษาสมดุลระหว่างปริมาณการขายและกำไรขั้นต้น และจะให้ความสำคัญกับการได้ส่วนแบ่งตลาดเพิ่มขึ้น”
บริษัทลีปมอเตอร์ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฮ่องกง จำหน่ายรถยนต์ได้ 111,168 คันในปี 2565 เพิ่มขึ้น 118% ต่อปี แต่ยังน้อยกว่าเทสลาที่จำหน่ายรถยนต์ได้มากถึง 711,000 คันในช่วงเวลาเดียวกัน
ลีปมอเตอร์ เป็นหนึ่งในสตาร์ตอัปอีวีที่เปิดขายหุ้นในตลาดเมื่อเร็ว ๆ นี้ โดย 4 ปีก่อน บริษัทขาดทุนสุทธิติดต่อกันมากถึง 5.1 พันล้านหยวน จนถึงปี 2565 สาเหตุหลักมากจากค่าใช้จ่ายในการจัดจำหน่ายที่เพิ่มขึ้น
นอกจากนี้ สงครามราคารถยนต์อีวียังขยายตัวไปสู่การแข่งขันในตลาดล่างด้วย โดยบอลเลต แคต รถยนต์ไฟฟ้า hatchback ที่คล้ายกับรถรุ่น Beetle ของโฟล์คสวาเกน ขณะนี้จำหน่ายในราคาเพียง 149,800 หยวน หลังลดราคาแล้วประมาณ 50,000 หยวน เพื่อให้เข้ากับสถานการณ์ตลาด
ผู้ก่อตั้งแบรนด์บอลเลต แคต กล่าวว่า โมเดลรถยนต์ดังกล่าว ผลิตภายใต้บริษัทโอร่า ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ผลิตรถยนต์อีวีที่อยู่ภายใต้บริษัทเกรตวอลล์ มอเตอร์ของรัฐบาลจีน หรือเป็นที่รู้จักในนามผู้ผลิตรถปิคอัพ โดยโอร่าจำหน่ายรถยนต์ได้ 135,028 คันในปี 2565 ลดลงจากปีก่อนหน้า 23%
อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ให้ความเห็นว่า สงครามราคาอีวียังคงไม่หมดไปในเร็ว ๆ นี้ แม้เศรษฐกิจขยายตัวได้ 4.5% ในช่วงไตรมาสแรกของปีนี้ ฟื้นตัวจากมาตรการควบคุมการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 มา 3 ปีก็ตาม ซึ่งเศรษฐกิจขยายตัวได้จากการบริโภค โดยเฉพาะจากภาคบริการและการใช้จ่ายด้านโครงสร้างพื้นฐาน
หยาง จากฟิตช์เรตติงส์ มีความเห็นว่า “เรายังคงกังวล เพราะภายใต้สภาพแวดล้อมตลาดที่มีการแข่งขันดุเดือดเช่นนี้ ผู้เล่นชั้นนำบางรายและแบรนด์เกิดใหม่ที่มีกลุ่มบริษัทรถยนต์รายใหญ่หนุนหลัง อาจเลือกตั้งราคาแบบเชิงรุกมากขึ้นเพื่อชิงส่วนแบ่งตลาดให้ได้”
“เอมี หลิว” ตัวแทนอสังหาริมทรัพย์ในเมืองเซินเจิ้น ลังเลว่า เธอควรขายรถยนต์ไฟฟ้าเอสยูวีที่ใช้มา 5 ปี เพื่อซื้อรถยนต์ไฟฟ้ารุ่นใหม่ที่วิ่งได้ไกลกว่า หรือควรรอเวลาอีกสักพัก
เธอให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวนิกเคอิ เอเชียว่า “ถ้าสั่งซื้อรถยนต์ตอนนี้ ฉันกลัวว่าราคาอาจลดลงอีกในเดือนหน้า”
ความต้องการรถยนต์ปลั๊กอินไฮบริดยังคงแข็งแกร่งเมื่อดูจากข้อมูลในไตรมาสแรกของปีนี้และอาจเป็นประโยชน์ให้กับผู้เล่นในตลาดที่มีไลน์ผลิตรถยนต์รุ่นดังกล่าว รวมทั้งกลุ่มบริษัทรถยนต์ของรัฐบาลด้วย
สำหรับผู้ซื้อที่มีศักยภาพอย่างหลิว คิดว่า ความท้าทายที่ตลาดเผชิญอาจทำให้เธอซื้อรถได้ประหยัดมากขึ้น
หลิว เจ้าของรถยนต์ที่สูญเสียมูลค่ารถยนต์ไปแล้ว 2 ใน 3 ของมูลค่าที่ซื้อมา บอกว่า “ฉันจะรอเวลาจนกว่าจะได้รับเงื่อนไขที่ดีที่สุด”
