TM Forum เตือนค่ายมือถือมีเวลา 18 เดือนรับมือ AI Agent ที่อาจเข้ามาเป็นตัวกลางระหว่างลูกค้ากับผู้ให้บริการ ชี้เอเชียขึ้นแท่นผู้นำเครือข่ายอัตโนมัติ ขณะที่ทรูประกาศแผนใช้ AI 5,000 หน่วย ลดต้นทุน 30% ดันรายได้ใหม่ 3–5% ด้านอินโดแซทโชว์โมเดล AI สร้าง EBITDA เพิ่มปีละ 100 ล้านดอลลาร์ พร้อมปั้น AI Cloud โต 3 เท่า
KEY POINTS
- เปิดมุมมองค่ายมือถือทั่วโลกที่ AI Agent จะเข้ามาจัดการบริการโทรคมนาคมแทนผู้บริโภคโดยตรง ทำให้ผู้ให้บริการต้องเปลี่ยนผ่านสู่การเป็น 'AI-Native' เพื่อรองรับการสื่อสารระหว่าง AI กับ AI
- โมเดลธุรกิจจะเปลี่ยนจากการแข่งขันด้านราคาและปริมาณข้อมูล ไปสู่การสร้างรายได้ตาม "คุณค่า" ที่ส่งมอบให้ลูกค้า เช่น ความเร็ว ความเสถียร และความปลอดภัย โดยใช้ AI และ 5G เป็นเครื่องมือสำคัญ
- บริษัทโทรคมนาคมชั้นนำอย่างทรู คอร์ปอเรชั่น ประกาศปรับโครงสร้างองค์กรครั้งใหญ่เพื่อเป็น 'AI-Native Telco' โดยมี AI เป็นแกนหลักในทุกกระบวนการทำงานและตั้งเป้าใช้พนักงาน AI (AI Agent) จำนวนมาก
- การนำ AI มาใช้มุ่งสร้างผลลัพธ์ทางธุรกิจที่วัดผลได้จริง เช่น อินโดแซทตั้งเป้าใช้ AI เพิ่ม EBITDA 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี และทรูตั้งเป้าลดต้นทุน 30% พร้อมสร้างการเติบโตใหม่
- ภูมิภาคเอเชียกำลังก้าวขึ้นเป็นผู้นำระดับโลกในการพัฒนาเครือข่ายอัตโนมัติ (Autonomous Networks) ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการเปลี่ยนผ่านสู่ยุค AI-Native ในอุตสาหกรรมโทรคมนาคม
อุตสาหกรรม 'โทรคมนาคม' กำลังเข้าสู่จุดเปลี่ยนครั้งสำคัญ เมื่อปัญญาประดิษฐ์ (AI) ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน แต่กำลังจะเข้ามาเปลี่ยนความสัมพันธ์ระหว่างผู้ให้บริการกับลูกค้า โดยเฉพาะการมาถึงของ AI Agent ที่อาจทำหน้าที่ติดต่อค่ายมือถือแทนผู้บริโภค ตั้งแต่จัดการแพ็กเกจรายเดือน ชำระค่าบริการ ไปจนถึงเลือกและปรับเปลี่ยนบริการเครือข่ายให้เหมาะกับความต้องการโดยอัตโนมัติภายใน 18 เดือนข้างหน้า
นิก วิลเล็ตต์ส ประธานและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ทีเอ็ม ฟอรัม (TM Forum) กล่าวปาฐกถาเปิดงาน TM Forum Innovate Asia 2026 เมื่อวันที่ 17 พ.ย. 2569 ว่า พฤติกรรมผู้บริโภคกำลังเปลี่ยนจากการใช้แอปพลิเคชันติดต่อผู้ให้บริการโดยตรง ไปสู่การมอบหมายให้ AI Agent จัดการบริการต่างๆ แทน ไม่ว่าจะเป็นการเงิน ใบแจ้งหนี้ หรือบริการสมัครสมาชิก รวมถึงโทรคมนาคม
ขณะเดียวกัน ภาคธุรกิจกำลังมุ่งสู่การใช้ AI ติดต่อขอเชื่อมต่อเครือข่าย หรือปรับขนาดและรูปแบบการใช้บริการให้สอดคล้องกับสถานการณ์ได้เอง ทำให้ผู้ประกอบการต้องเร่งปรับระบบบริการจากเดิมที่ออกแบบมาเพื่อรองรับมนุษย์ ไปสู่ระบบที่สามารถสื่อสารและทำงานร่วมกับ AI ได้โดยตรง
ความท้าทายสำคัญคือบริการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตของแต่ละค่ายมีความแตกต่างกันน้อยลง จนการแข่งขันส่วนใหญ่ยังวนอยู่กับราคา ทั้งที่ลูกค้าในยุค AI ต้องการมากกว่าการเข้าถึงอินเทอร์เน็ต แต่ต้องการผลลัพธ์ที่ตรวจสอบได้ ทั้งความเร็ว ความเสถียร ความปลอดภัย และการรับประกันคุณภาพบริการ
โจทย์สำคัญต้องผนึกมือถือ-ดาวเทียมบริการลูกค้า
TM Forum จึงมองว่าเป็นโอกาสเปลี่ยนโมเดลรายได้จากการคิดค่าบริการตามปริมาณข้อมูล ไปสู่การคิดค่าบริการตามคุณค่าที่ลูกค้าได้รับ โดยมีองค์ประกอบสำคัญ 6 ด้าน ได้แก่
- การครอบคลุมพื้นที่ (Coverage)
- ประสิทธิภาพเครือข่าย (Performance)
- ความน่าเชื่อถือ (Reliability)
- การตรวจจับสภาพแวดล้อม (Sensing)
- ความสามารถด้านปัญญาประดิษฐ์ (Intelligence)
- การปกป้องข้อมูลกับความปลอดภัย (Protection)
โจทย์ต่อไปคือการเชื่อมโยงโครงข่ายมือถือและดาวเทียมให้ทำงานร่วมกันอย่างไร้รอยต่อ เพื่อให้บริการได้ต่อเนื่องทั้งในพื้นที่เมืองหนาแน่นอย่างกรุงเทพฯ และพื้นที่ห่างไกล รวมถึงการพัฒนา 5G-Advanced และ 6G ที่จะทำให้เครือข่ายสามารถรับรู้สภาพแวดล้อมทางกายภาพ รองรับการทำงานของ Physical AI ในอนาคต
อย่างไรก็ตาม ผลสำรวจลูกค้าธุรกิจที่ TM Forum นำเสนอพบว่า 70% ให้ความสำคัญสูงสุดกับการปฏิบัติตามข้อตกลงระดับการให้บริการ (SLA) ความเสถียร และประสิทธิภาพเครือข่าย แต่มีเพียงประมาณหนึ่งในสามที่พึงพอใจกับบริการปัจจุบัน สะท้อนช่องว่างสำคัญที่ผู้ประกอบการต้องเร่งแก้ไข
เอเชียผงาดผู้นำเครือข่ายอัตโนมัติ
สำหรับความคืบหน้าการพัฒนาเครือข่ายอัตโนมัติ (Autonomous Networks) นิก ระบุว่า ปัจจุบันผู้ให้บริการโทรคมนาคมทั่วโลกเกือบ 40% กำหนดเป้าหมายพัฒนาเครือข่ายอัตโนมัติอย่างจริงจัง เพิ่มขึ้นจาก 25% ในปีก่อน ขณะที่การรับรองเครือข่ายอัตโนมัติระดับ 4 เพิ่มจาก 15 รายการในผู้ประกอบการ 6 ราย เป็น 53 รายการในผู้ประกอบการ 20 ราย โดย 87% ของการรับรองทั้งหมดอยู่ในภูมิภาคเอเชีย
ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนบทบาทของเอเชียในฐานะผู้นำการเปลี่ยนผ่านจากระบบ Automation ที่ทำงานตามคำสั่ง ไปสู่ Autonomy ที่สามารถตัดสินใจและจัดการงานได้ด้วยตนเอง โดยเป้าหมายไม่ได้หยุดอยู่ที่การลดต้นทุน แต่ต้องสร้างผลลัพธ์ทางธุรกิจที่วัดผลได้จริง
ขณะเดียวกัน ความน่าเชื่อถือของ AI กลายเป็นประเด็นที่อุตสาหกรรมต้องให้ความสำคัญ ผลสำรวจร่วมระหว่าง TM Forum กับ IBM Institute for Business Value เมื่อเดือนมิ.ย. 2569 จากผู้บริหารระดับสูงธุรกิจโทรคมนาคม 130 คน พบว่า 72% มั่นใจว่า AI ขององค์กรมีความน่าเชื่อถือ แต่มีเพียง 14% ที่สามารถแสดงหลักฐานพิสูจน์ความน่าเชื่อถือดังกล่าวได้
ทรูรื้อองค์กร ตั้งเป้า AI 5,000 หน่วย
ด้านทรู คอร์ปอเรชั่น ประกาศแผนเปลี่ยนผ่านสู่ AI-Native Telco หรือองค์กรโทรคมนาคมที่มี AI เป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินธุรกิจตั้งแต่โครงสร้างองค์กร กระบวนการทำงาน ไปจนถึงการสร้างรายได้ โดยตั้งเป้านำ AI Agent หรือพนักงาน AI จำนวน 5,000 หน่วยเทียบเท่าการทำงานเต็มเวลา (AI FTE) มาใช้ภายในปี 2573
ซิกเว่ เบรกเก้ ประธานคณะผู้บริหารกลุ่ม บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) เปิดเผยว่า เป้าหมายดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของการปรับโครงสร้างธุรกิจครั้งใหญ่ โดยปัจจุบันทรูมีพนักงานประมาณ 8,000-9,000 คน และยอมรับว่า AI จะเข้ามาทดแทนงานบางส่วน พร้อมตั้งเป้าลดต้นทุนการดำเนินงาน 30% และใช้ AI สร้างการเติบโตทางธุรกิจเพิ่มขึ้น 3-5% นอกเหนือจากการเติบโตของธุรกิจโทรคมนาคมเดิมที่อยู่ประมาณ 3-4%
การเปลี่ยนผ่านครั้งนี้แตกต่างจากยุค 3G, 4G และ 5G เพราะไม่ใช่แค่การจ้างนักวิทยาศาสตร์ข้อมูล เพิ่มผู้เชี่ยวชาญ AI หรือใช้ระบบอัตโนมัติมาทำงานแทนมนุษย์ แต่ต้องเป็นการรื้อรูปแบบธุรกิจใหม่ทั้งหมด (Reinvention)
ดังนั้น ต้องตั้งคำถามว่า หากวันนี้เริ่มต้นธุรกิจโทรคมนาคมขึ้นใหม่ โดยมี AI เป็นพื้นฐานตั้งแต่แรก จะออกแบบองค์กร ระบบบริการลูกค้า และกระบวนการทำงานอย่างไร แทนการนำเทคโนโลยีใหม่ไปติดตั้งทับบนระบบเดิม
เขา ระบุว่า อุปสรรคสำคัญไม่ได้อยู่ที่เทคโนโลยี แต่อยู่ที่วัฒนธรรมองค์กรและผู้บริหารที่คุ้นเคยกับความสำเร็จในอดีต โดยเฉพาะบริษัทโทรคมนาคมที่ยังมีผลประกอบการดี และมีอัตรากำไรก่อนดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา และค่าตัดจำหน่าย (EBITDA Margin) สูงถึง 40–50% ทำให้ขาดแรงกดดันที่จะเปลี่ยนแปลง
ซีพีวาง 3 แกน ดัน AI สร้างมูลค่าเพิ่ม
ซิกเว่ กล่าวว่า หลังเข้ามาทำงานในประเทศไทยประมาณ 1 ปีครึ่ง ได้รับมอบหมายให้ร่วมวางแนวทางนำ AI มาใช้ในเครือเจริญโภคภัณฑ์ (CP Group) ซึ่งมีพนักงานประมาณ 450,000 คน ดำเนินธุรกิจใน 125 ประเทศ ครอบคลุมค้าปลีก อาหาร โทรคมนาคม ดาต้าเซ็นเตอร์ และอสังหาริมทรัพย์ โดยกำหนดให้ทรูเป็นองค์กรนำร่อง
ยุทธศาสตร์ AI ของเครือซีพีแบ่งเป็น 3 ด้าน ได้แก่ AI for All พัฒนาทักษะ AI ให้บุคลากร AI for Growth ใช้ AI สร้างการเติบโตทางธุรกิจ และ AI for Operations เพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน โดยวางกรอบเป้าหมายถึงปี 2573
เครือซีพีตั้งเป้าพัฒนาทักษะ AI ให้พนักงาน 80% และสนับสนุนคนไทย 12 ล้านคนให้พร้อมรับอนาคตที่ขับเคลื่อนด้วย AI ส่วนแผนงานกำหนดมูลค่าเป้าหมายด้านการเติบโตและการดำเนินงานไว้ด้านละ 1,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
สำหรับทรู เริ่มวางกลยุทธ์และระบบกำกับดูแล AI ตั้งแต่ปี 2568 โดยแต่งตั้ง Chief AI Officer แยกจากผู้บริหารฝ่ายเครือข่ายและเทคโนโลยีสารสนเทศ พร้อมจัดตั้งศูนย์ความเป็นเลิศด้าน AI (COE) เพื่อกำกับทิศทางการนำ AI ไปใช้ทั่วทั้งองค์กรโดยในปี 2569 เป็นช่วงสร้างโครงสร้างพื้นฐานและพิสูจน์ผลลัพธ์ ก่อนขยายรูปแบบการดำเนินงานใหม่ในปี 2570 และมุ่งสู่ AI-Native Telco เต็มรูปแบบในปี 2573
นอกจากนี้ ยังลงทุนพัฒนา AI Factory และเครื่องมือสร้าง AI โดยผลทดสอบระบบต้นแบบแสดงประสิทธิภาพ 97% และความแม่นยำ 91% ขณะที่พนักงาน 50% ผ่านการยกระดับทักษะ AI แล้ว และมี AI Builders หรือบุคลากรที่สามารถพัฒนา AI มากกว่า 130 คน ตั้งเป้าเพิ่มเป็น 1,300 คนภายใน 3 ปี
อินโดแซทใช้ AI ปั๊ม EBITDA ปีละ 100 ล้านดอลลาร์
อีกหนึ่งกรณีศึกษาสำคัญคือ อินโดแซท อูเรดู ฮัทชิสัน ผู้ให้บริการโทรคมนาคมรายใหญ่ของอินโดนีเซีย ที่เดินหน้าปรับบทบาทจากผู้ให้บริการเครือข่ายสู่บริษัทเทคโนโลยี โดยตั้งเป้าใช้ AI สร้าง EBITDA เพิ่มขึ้นในอัตราเทียบรายปี 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปีนี้
วิกรม สิงหา ประธานกรรมการและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร กล่าวว่า อุตสาหกรรมโทรคมนาคมกำลังมีโอกาสสร้างการเติบโตรอบใหม่ หลังจากที่ผ่านมาเน้นรายได้จากการเชื่อมต่อเป็นหลัก ขณะที่การเติบโตของแอปพลิเคชันในอดีตเป็นโอกาสที่ผู้ประกอบการโทรคมนาคมพลาดไป
ครั้งนี้ AI จึงเป็นโอกาสนำความสามารถด้านโครงข่ายและข้อมูลมาต่อยอดสร้างบริการใหม่ โดยอินโดแซทกำหนดให้ทุกโครงการ AI ต้องแสดงผลเชิงบวกต่อ EBITDA ตั้งแต่ปีแรก ตัวอย่างคือการใช้ AI วิเคราะห์ข้อมูลลูกค้ามากกว่า 90 ล้านราย เพื่อพัฒนาข้อเสนอเฉพาะบุคคล ช่วยผลักดันรายได้เฉลี่ยต่อผู้ใช้บริการ ให้เติบโตประมาณ 10-11% สูงกว่าภาพรวมอุตสาหกรรมโทรคมนาคมอินโดนีเซียที่เติบโต 5-6%
ความสำเร็จของ AI ไม่ได้ขึ้นอยู่กับเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่ต้องปรับบุคลากร กระบวนการ และรูปแบบการทำงาน ซึ่งมีความสำคัญถึง 80-90% ของการเปลี่ยนผ่านองค์กร
สำหรับยุทธศาสตร์ AI North Star ของอินโดแซทแบ่งเป็น 3 เสาหลัก ได้แก่ AI-Native Telco นำ AI เพิ่มประสิทธิภาพและสร้างการเติบโตในธุรกิจโทรคมนาคม AI TechCo ต่อยอดสู่ธุรกิจเทคโนโลยีใหม่ และ AI Nation Shaper สนับสนุนระบบนิเวศ AI ของประเทศ
ปัจจุบันธุรกิจ Indosat AI Cloud มีมูลค่าในอัตราเทียบรายปี (Run Rate) ประมาณ 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และตั้งเป้าเพิ่มเป็น 300 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2570 หรือเติบโต 3 เท่า ขณะที่บริษัทมีพนักงานประมาณ 5,000 คน และ AI Agent ประมาณ 1,500 ตัว ซึ่งจะเพิ่มขึ้นต่อเนื่องภายใต้กรอบกำกับดูแลและมาตรการรักษาความปลอดภัย
5G พลิกขายคุณภาพ ดึงรายได้ใหม่
ด้านอีริคสัน มองว่า AI และระบบอัตโนมัติจะเป็นกลไกสำคัญในการเปลี่ยนเครือข่าย 5G ให้กลายเป็นแหล่งรายได้ใหม่ โดยเฉพาะการใช้ 5G Standalone, Network Slicing และระบบบริหารจัดการเครือข่ายอัตโนมัติ เพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถขายบริการตามคุณภาพและผลลัพธ์ที่ลูกค้าต้องการ แทนการแข่งขันด้วยปริมาณอินเทอร์เน็ตเพียงอย่างเดียว
อันเดรส วิเซนเต รองประธานอาวุโส ฝ่ายตลาดภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โอเชียเนีย และอินเดีย บริษัท อีริคสัน กล่าวว่า เทคโนโลยี 5G เปิดโอกาสให้ผู้ให้บริการออกแบบคุณภาพเครือข่ายแตกต่างกันตามประเภทการใช้งาน เช่น ลูกค้าองค์กรที่ต้องการความเสถียรสูง หรือระบบบริการฉุกเฉินที่ไม่สามารถยอมรับการเชื่อมต่อแบบ Best Effort ได้
การใช้ Network Slicing ร่วมกับ AI จะช่วยจัดสรรทรัพยากรเครือข่ายให้เหมาะกับความต้องการเฉพาะของลูกค้า และเปิดทางให้ผู้ประกอบการเรียกเก็บค่าบริการตามคุณภาพที่รับประกันได้
อย่างไรก็ตาม การสร้างรายได้รูปแบบใหม่ต้องปรับทั้งระบบสนับสนุนธุรกิจ และระบบสนับสนุนปฏิบัติการ ให้ทำงานร่วมกันโดยอัตโนมัติ ลดขั้นตอนการประสานงานระหว่างฝ่ายธุรกิจกับฝ่ายเทคนิค พร้อมให้ผู้บริหารที่ดูแลลูกค้าทั้งองค์กร (B2B) และผู้บริโภค (B2C) เข้ามาร่วมขับเคลื่อน ไม่ใช่ปล่อยให้เป็นหน้าที่ของฝ่ายวิศวกรรมเพียงอย่างเดียว





