วันจันทร์ ที่ 16 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

‘ดีป้า’ จี้ปลดล็อก EEC เร่งเครื่องลงทุน ดันใช้ AI ลดขั้นตอนการทำงานภาครัฐ

นักลงทุนต่างชาติสนใจ EEC แต่ติดขั้นตอนราชการ ขอ BOI–รับรอง EEC–ใบอนุญาตทำงานใช้เวลาหลายเดือน เทียบเวียดนามบางขั้นตอนจบใน 15 วัน เอสโตเนียใช้เพียง 4 ชั่วโมง เสี่ยงไทยเสียโอกาสลงทุนและจ้างงาน ขณะที่ Thailand Digital Valley ก่อสร้างคืบหน้าเกือบ 100% เร่งสร้างระบบนิเวศเมืองอัจฉริยะ ดึงบริษัทเทคโนโลยีระดับโลกปักหมุดลงทุน

KEY POINTS

  • ดีป้าชี้ว่านักลงทุนต่างชาติสนใจลงทุนใน EEC แต่ติดอุปสรรคสำคัญคือขั้นตอนการอนุมัติของภาครัฐที่ล่าช้ากว่าประเทศคู่แข่ง ทำให้ไทยเสียโอกาส
  • ความล่าช้าของกระบวนการภาครัฐสร้างต้นทุนทางเศรษฐกิจโดยตรง เนื่องจากทำให้การจ้างงานและเงินลงทุนไม่เกิดขึ้นตามที่ควรจะเป็น
  • เสนอให้ภาครัฐนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้เพื่อลดขั้นตอนการทำงานที่ซ้ำซ้อนและเร่งกระบวนการอนุมัติต่างๆ ให้รวดเร็วขึ้น
  • มีการยกตัวอย่างศักยภาพของ AI ที่สามารถลดระยะเวลาทำงานบางประเภทของภาครัฐจากที่อาจใช้เวลา 2 ปี ให้เหลือเพียง 2 ชั่วโมงได้
  • ดีป้าได้นำ AI มาช่วยวิเคราะห์ข้อมูลเมืองอัจฉริยะ (Smart City Index) เพื่อให้นักลงทุนมีข้อมูลที่น่าเชื่อถือในการตัดสินใจ และช่วยกระจายการลงทุนไปยังเมืองรองที่มีศักยภาพ

ดร.นน อัครประเสริฐกุล ผู้เชี่ยวชาญอาวุโส สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (ดีป้า) เปิดเผยในงานสัมมนา EEC Never Stops: Driving the Future of Smart & Green Cities ขับเคลื่อนเมืองใหม่ น่าอยู่ อัจฉริยะ ว่า จากประสบการณ์เดินทางไปต่างประเทศเพื่อประชาสัมพันธ์และนำเสนอโอกาสการลงทุนในประเทศไทยตลอดหลายปีที่ผ่านมา พบว่านักลงทุนต่างชาติจำนวนมากให้ความสนใจพื้นที่ เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) และต้องการเข้ามาลงทุน แต่เมื่อเริ่มสอบถามถึงขั้นตอนดำเนินการจริง กลับพบอุปสรรคสำคัญจากกระบวนการอนุมัติและการขอใบอนุญาตของภาครัฐที่ใช้เวลานานหลายเดือน

เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศคู่แข่งอย่างเวียดนาม ซึ่งขั้นตอนดำเนินการบางประเภทใช้เวลาเพียง 15 วัน หรือเอสโตเนียที่มีระบบ e-Citizen สามารถดำเนินการบางอย่างได้ภายใน 4 ชั่วโมง ยิ่งสะท้อนให้เห็นว่าประเทศไทยจำเป็นต้องเร่งปรับปรุงกระบวนการภาครัฐ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและไม่ปล่อยให้โอกาสการลงทุนหลุดมือไป

ผมยืนยันได้ว่า ตลอดเวลาที่เดินทางไปต่างประเทศ มีแต่คนสนใจพื้นที่ EEC และอยากมาลงทุนที่นี่ แต่สิ่งที่เรายังทำให้เขาไม่ได้ก็คือการทำให้กระบวนการสั้นพอที่เขาจะรู้สึกคุ้มทุนกับการลงทุนในโครงการของเขา

‘ดีป้า’ จี้ปลดล็อก EEC เร่งเครื่องลงทุน ดันใช้ AI ลดขั้นตอนการทำงานภาครัฐ

ชี้รัฐอนุมัติช้า-ต้นทุนเศรษฐกิจพุ่ง

ดร.นน มองว่า ความล่าช้าของกระบวนการภาครัฐไม่ได้เป็นเพียงปัญหาด้านการบริหารจัดการ แต่ยังสร้างต้นทุนทางเศรษฐกิจโดยตรง เพราะในระหว่างที่นักลงทุนยังไม่สามารถเปิดโรงงานหรือเริ่มดำเนินธุรกิจได้ ย่อมหมายถึงการจ้างงานที่ยังไม่เกิดขึ้น เงินลงทุนที่ยังไม่หมุนเวียน และโอกาสสร้างรายได้ให้ประชาชนที่ต้องสูญเสียไป ทั้งที่การลงทุนเหล่านี้สามารถสร้างประโยชน์ต่อเศรษฐกิจและช่วยลดภาระการสนับสนุนจากภาครัฐในระยะยาวได้

อย่างไรก็ตาม การเร่งรัดขั้นตอนอนุมัติไม่ได้หมายความว่าภาครัฐจะต้องลดมาตรฐานการตรวจสอบหรือยกเลิกกฎเกณฑ์ทั้งหมด เพราะยังจำเป็นต้องมีระบบกำกับดูแลเพื่อป้องกันช่องโหว่และความเสี่ยงในการดำเนินงาน ขณะที่ภาคเอกชนต้องการความรวดเร็วและความชัดเจนในการตัดสินใจลงทุน สิ่งสำคัญจึงอยู่ที่การหาจุดสมดุลระหว่างความรัดกุมกับระยะเวลาที่เหมาะสม โดยเฉพาะในยุคที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ AI สามารถเข้ามาช่วยตรวจสอบเอกสาร วิเคราะห์ข้อมูล และลดขั้นตอนการทำงานบางประเภทได้อย่างมีประสิทธิภาพ

อีกประเด็นที่มีผลต่อการตัดสินใจลงทุนไม่แพ้กัน คือเสถียรภาพของภาครัฐและความแน่นอนของกฎระเบียบ เนื่องจากโครงการลงทุนบางประเภทมีระยะเวลาดำเนินธุรกิจยาวนานถึง 30 ปี นักลงทุนจึงต้องประเมินความคุ้มค่าจากเงื่อนไขในระยะยาว หากกฎหมายหรือข้อกำหนดสำคัญมีการเปลี่ยนแปลงระหว่างทางโดยไม่มีการแจ้งล่วงหน้า ย่อมทำให้การวางแผนธุรกิจและประเมินความเป็นไปได้ของโครงการทำได้ยากขึ้น และส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นในการลงทุน

Thailand Digital Valley ก่อสร้างเกือบ 100%

สำหรับความคืบหน้าโครงการ Thailand Digital Valley ซึ่งดีป้าพัฒนาในพื้นที่ศรีราชา จังหวัดชลบุรี ดร.นน เปิดเผยว่า ขณะนี้การก่อสร้างอาคารมีความคืบหน้าเกือบ 100% แล้ว โดยงานที่เหลือส่วนใหญ่เป็นการปรับปรุงภูมิทัศน์และพื้นที่โดยรอบให้เหมาะสมกับสภาพอากาศและการใช้งานจริง โดยเฉพาะการเพิ่มพื้นที่สีเขียว เพื่อช่วยลดการสะสมความร้อนจากพื้นคอนกรีตและสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการทำงานและการใช้ชีวิต

โครงการนี้ถูกออกแบบให้เป็นพื้นที่รองรับบริษัทเทคโนโลยี สตาร์ทอัพ และผู้ให้บริการเทคโนโลยีรายใหญ่ระดับโลก หรือ Hyperscaler โดยมุ่งดึงดูดการลงทุนในกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ ศูนย์พัฒนาเทคโนโลยี ห้องปฏิบัติการ และพื้นที่ทดลองนวัตกรรม (Sandbox) เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการรายเล็กสามารถเข้ามาทำงานร่วมกับบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ พัฒนาผลิตภัณฑ์ และต่อยอดไปสู่ธุรกิจที่สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงขึ้น

จุดแข็งสำคัญที่ดีป้านำเสนอแก่นักลงทุน คือความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่แล้ว ทำให้บริษัทที่สนใจไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นลงทุนก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกทั้งหมดด้วยตนเอง รวมถึงสิทธิประโยชน์จากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ที่ ดร.นน กล่าวถึงในรูปแบบ 8+5 ตลอดจนความได้เปรียบด้านการเชื่อมต่อโครงข่ายคมนาคม ท่าเรือน้ำลึก สนามบิน และพื้นที่เศรษฐกิจสำคัญของ EEC ทั้งฉะเชิงเทรา ชลบุรี และระยอง

ส่วนระบบรถไฟที่มีแผนพัฒนาในอนาคต แม้ปัจจุบันยังไม่เปิดให้บริการ แต่หากมีสถานีอยู่ห่างจากโครงการประมาณ 5 กิโลเมตร ก็สามารถพัฒนาระบบรถรับส่งตามความต้องการ (On-demand) เพื่อเชื่อมต่อการเดินทางเข้าสู่พื้นที่ได้ โดย ดร.นน มองว่านักลงทุนบางรายไม่ได้มองว่าการไม่มีรถไฟความเร็วสูงเป็นอุปสรรคสำคัญจนไม่สามารถเข้ามาลงทุนได้ หากโครงสร้างพื้นฐานด้านอื่นมีความพร้อมและตอบโจทย์การดำเนินธุรกิจ

AI ลดเวลาทำงานภาครัฐ จาก 2 ปีเหลือ 2 ชั่วโมง

ดร.นน ยกตัวอย่างการนำ AI มาใช้สร้างแบบจำลองสามมิติสำหรับนำเสนอโครงการแก่นักลงทุน หลังจากเคยได้รับความเห็นว่า หากดำเนินการตามกระบวนการจัดจ้างภาครัฐ ตั้งแต่การจัดทำข้อกำหนดและขอบเขตงาน (TOR) ไปจนถึงการว่าจ้างเอกชน อาจต้องใช้เวลานานถึงประมาณ 2 ปี จึงตัดสินใจทดลองสร้างแบบจำลองด้วยตนเอง โดยใช้เวลาเพียง 2 ชั่วโมงเท่านั้น

กรณีดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า เครื่องมือดิจิทัลและ AI สามารถช่วยลดระยะเวลาการทำงานบางประเภทได้อย่างมหาศาล และภาครัฐควรกลับมาทบทวนกระบวนการทำงานว่า ขั้นตอนใดมีความจำเป็นต้องใช้เวลานาน และขั้นตอนใดสามารถนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยลดความซ้ำซ้อน เพื่อให้การทำงานรวดเร็วขึ้นโดยไม่กระทบต่อมาตรฐานการตรวจสอบ

‘ดีป้า’ จี้ปลดล็อก EEC เร่งเครื่องลงทุน ดันใช้ AI ลดขั้นตอนการทำงานภาครัฐ

ใช้ AI คัดข้อมูล 4 หมื่นชุด เปิดทำเลใหม่ดึงลงทุน

อีกหนึ่งเครื่องมือสำคัญที่ดีป้านำมาใช้เพิ่มประสิทธิภาพการดึงดูดการลงทุน Thailand Smart City Index หรือดัชนีเมืองอัจฉริยะประเทศไทย ซึ่งพัฒนาขึ้นเพื่อใช้ข้อมูลประกอบการจัดอันดับความพร้อมและศักยภาพของแต่ละพื้นที่ ช่วยให้นักลงทุนสามารถประเมินทำเลที่เหมาะสมกับการดำเนินธุรกิจได้อย่างเป็นระบบ แทนการพึ่งพาข้อมูลที่แต่ละเมืองส่งเข้ามานำเสนอเพียงอย่างเดียวเหมือนในอดีต

ดร.นน อธิบายว่า ปัจจุบันมีการนำ AI เข้ามาช่วยคัดกรองข้อมูลมากกว่า 40,000 ชุด โดยข้อมูลประมาณ 30,000 ชุดที่ไม่สามารถยืนยันความน่าเชื่อถือได้จะถูกคัดออก เพื่อให้เหลือข้อมูลที่มีคุณภาพและสามารถนำไปใช้ประกอบการตัดสินใจลงทุนได้จริง พร้อมพัฒนาระบบให้รองรับทั้งภาษาอังกฤษและภาษาจีน เพื่ออำนวยความสะดวกแก่นักลงทุนต่างชาติที่ต้องการค้นหาข้อมูลพื้นที่ในประเทศไทย

หลักเกณฑ์การประเมินไม่ได้พิจารณาเพียงขนาดเศรษฐกิจหรือความสามารถในการสร้างรายได้ของเมืองเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมปัจจัยสำคัญหลายด้าน ทั้งความปลอดภัย คุณภาพน้ำและอากาศ คุณภาพชีวิต การเข้าถึงบริการสาธารณสุข โอกาสทางธุรกิจ ระยะเวลาในการขออนุญาตประกอบกิจการ ตลอดจนสิทธิประโยชน์ด้านการลงทุน โดยยกตัวอย่างพื้นที่สามย่านซึ่งอยู่ในอันดับหนึ่งของข้อมูลการจัดอันดับที่นำเสนอบนเวที

เครื่องมือดังกล่าวยังช่วยเปิดโอกาสให้เมืองรองของประเทศไทยเป็นที่รู้จักในสายตานักลงทุนต่างชาติมากขึ้น เพราะที่ผ่านมาเมื่อพูดถึงการลงทุนในไทย นักลงทุนส่วนใหญ่มักนึกถึงกรุงเทพฯ เชียงใหม่ และภูเก็ตเป็นลำดับแรก ทั้งที่ยังมีพื้นที่อีกหลายจังหวัดที่มีศักยภาพ มีสิทธิประโยชน์ BOI ที่น่าสนใจ มีมหาวิทยาลัยในท้องถิ่นซึ่งสามารถผลิตบุคลากรป้อนเข้าสู่ตลาดแรงงาน และอาจมีต้นทุนการดำเนินธุรกิจต่ำกว่าเมืองใหญ่

ดังนั้น การนำข้อมูลมาใช้จัดอันดับจึงไม่เพียงช่วยให้นักลงทุนเห็นทางเลือกใหม่ แต่ยังเป็นเครื่องมือกระจายโอกาสทางเศรษฐกิจไปสู่เมืองต่างๆ ลดการกระจุกตัวของการลงทุนในพื้นที่เดิม และช่วยให้แต่ละเมืองสามารถนำจุดแข็งของตนเองมาพัฒนาเป็นข้อเสนอการลงทุนที่ชัดเจนยิ่งขึ้น