แม้ปี 2568 จะเป็นปีแรกที่ บริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ NT ไม่มีรายได้ระดับ “หมื่นล้านบาท” จากการเป็นพันธมิตรเชิงพาณิชย์กับ 2 ค่ายมือถือหลักอย่าง บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) หรือ AIS และ บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) แต่ NT ยังสามารถรักษาผลประกอบการให้เป็นบวกได้ โดยมีกำไรสุทธิประมาณ 1,900 ล้านบาท จากรายได้รวมกว่า 55,000 ล้านบาท สะท้อนประสิทธิภาพการควบคุมต้นทุนและการบริหารจัดการภายในองค์กรที่เข้มข้นขึ้น
พ.อ.สรรพชัยย์ หุวะนันทน์ กรรมการผู้จัดการใหญ่ NT เปิดเผยว่า กำไรดังกล่าวเกิดจากการบริหารค่าใช้จ่ายเดิมอย่างรัดกุม การยกระดับระบบหลังบ้าน โดยเฉพาะระบบ ERP ให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น รวมถึงการไม่มีปัจจัยต้นทุนที่ไม่คาดคิด เช่น ภาระคดีความที่ในอดีตหากแพ้คดีจะต้องบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม ซึ่งปีที่ผ่านมาไม่มีแรงกดดันในส่วนนี้เข้ามาซ้ำเติมงบการเงิน
อย่างไรก็ตาม ภาพในปี 2569 ถูกประเมินว่าเป็น “ปีที่ท้าทายอย่างยิ่ง” โดย NT คาดการณ์ตัวเลขขาดทุนตามแผนไว้ราว 5,000–6,000 ล้านบาท ปัจจัยหลักมาจาก 2 ส่วนสำคัญ ได้แก่ การไม่มีรายได้จากพันธมิตรโมบายล์ และค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่จากโครงการเกษียณก่อนกำหนด เพื่อปรับลดจำนวนบุคลากรและเพิ่มความคล่องตัวขององค์กรในระยะยาว
แต่จากประเด็นการควบคุมต้นทุนขององค์กร NT ก็ยังมีภาวะน้ำซึมบ่อทราย อาทิ เปิดช่องให้คนที่เกษียณอายุราชการไปแล้วเข้ามามีบทบาท โดยการเอื้อให้คนนอกทำหนังสือเข้ามาขอพักอาศัยอยู่ในหอพักพนักงานฟรีๆ ใช้น้ำ และเปิดเครื่องปรับอากาศตลอดทั้งวัน และพาคนนอกมาอยู่ต่ออีกทอดหนึ่ง ซึ่งถ้ากรรมการผู้จัดการใหญ่ NT เอาจริงกับการควบคุมรายจ่ายคงไม่ปล่อยให้มีเหตุการณ์แบบนี้
สำหรับงบลงทุนปี 2569 NT เตรียมไว้ประมาณ 4,900 ล้านบาท โดยราว 30% จะลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานด้านฟิกซ์ โมบายล์ และบรอดแบนด์ ซึ่งจะกลายเป็นแหล่งรายได้หลักทดแทนธุรกิจโมบายล์ในอดีต แม้จะมีการเคลื่อนย้ายของลูกค้าหลักแสนรายทั้งเข้าและออกในแต่ละช่วง แต่ NT ยังสามารถรักษาฐานลูกค้าเดิมไว้ได้ และมีจุดแข็งด้านโครงสร้างราคาที่มีตัวเลือกต้นทุนต่ำกว่าผู้ให้บริการเอกชนในตลาดบางเซ็กเมนต์
อีกหนึ่งหมุดหมายเชิงยุทธศาสตร์คือ ธุรกิจดาวเทียมวงโคจรต่ำ (Low Earth Orbit: LEO) ซึ่งกำลังได้รับความสนใจจากภาคเอกชนอย่างต่อเนื่อง พ.อ.สรรพชัยย์ ระบุว่า ปัจจุบันมีเอกชนเข้ามาเจรจาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ราย และคาดว่าจะมีพันธมิตรใหม่เข้ามาติดตั้ง Gateway เพิ่มอีก 2–3 รายภายในสิ้นปีนี้ โมเดลธุรกิจ LEO จะมุ่งจับตลาดเฉพาะกลุ่ม อาทิ พื้นที่ห่างไกล ชายฝั่งทะเล และการประยุกต์ใช้ IoT เพื่อการป้องกันไฟป่า ซึ่งมีต้นทุนการใช้งานต่ำมาก เพียงระดับ “หลักหน่วยบาทต่อไร่ต่อปี” ช่วยเพิ่มความคุ้มค่าเชิงเศรษฐศาสตร์และการขยายบริการเชิงสาธารณประโยชน์
ควบคู่กัน NT ยังให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับแนวคิด “อธิปไตยของข้อมูล” หรือ Data Sovereignty โดยผลักดันให้การจัดเก็บและประมวลผลข้อมูลของหน่วยงานภาครัฐเกิดขึ้นภายในประเทศ เพื่อลดความเสี่ยงด้านความมั่นคงไซเบอร์ และรองรับความไม่แน่นอนจากสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์โลกที่ทวีความซับซ้อนมากขึ้น
พ.อ.สรรพชัยย์ เผยว่า ในมิติธุรกิจดิจิทัล NT คาดว่าการเติบโตจะต่อเนื่องจากปี 2568 โดยโฟกัสไปที่บริการคลาวด์ ดาต้าเซ็นเตอร์ และดิจิทัลโซลูชัน ซึ่งมีโครงการหลักที่เริ่มเห็นผลลัพธ์อย่างเป็นรูปธรรม ได้แก่
ส่วนคลาวด์กลางภาครัฐ (GDCC) ปัจจุบันให้บริการแล้วกว่า 62,748 VM รองรับ 1,202 หน่วยงาน ช่วยประหยัดงบประมาณภาครัฐสะสมแล้วมากกว่า 5,000 ล้านบาท
GDCC Open Data ภายใต้ นโยบาย Cloud First ให้บริการแล้ว 23,155 VM รองรับโครงการสำคัญของประเทศ เช่น โครงการรถไฟฟ้า 20 บาทตลอดสาย และระบบการแพทย์ฉุกเฉิน
โซลูชัน e-Office ขับเคลื่อนรัฐบาลดิจิทัลแบบ Paperless ปัจจุบันมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใช้งานแล้วกว่า 53.33% หรือ 4,152 หน่วยงาน และลูกค้าองค์กรภาครัฐเพิ่มเติมอีก 110 หน่วยงาน
ขณะเดียวกัน NT เปิดกว้างต่อความร่วมมือกับพันธมิตรทั้งในและต่างประเทศ ครอบคลุมตั้งแต่ไซเบอร์ซีเคียวริตี้ ไมโครเซอร์วิส ไปจนถึงดิจิทัลทรานส์ฟอร์เมชัน โดยเน้นพันธมิตรที่มีความโปร่งใส ปฏิบัติตามกฎหมาย และมีมาตรฐานสากล เพื่อสร้างประโยชน์เชิงระบบให้กับประเทศอย่างยั่งยืน
ในเชิงโครงสร้างอุตสาหกรรม ทิศทางระยะถัดไป NT จะวางบทบาทเป็น Neutral Infrastructure Provider สนับสนุนการใช้โครงสร้างพื้นฐานร่วมกัน (Infrastructure Sharing) อาทิ แนวคิด Single Last Mile และท่อร้อยสายใต้ดิน เพื่อลดความซ้ำซ้อนของการลงทุนระดับประเทศ และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรในระยะยาว
แม้ในช่วง 2 ปีข้างหน้า NT คาดว่าผลประกอบการยังอาจติดลบต่อเนื่อง แต่ด้วยการเร่งสร้างรายได้ใหม่จาก คลาวด์ ดาวเทียม LEO และดิจิทัลโซลูชัน ควบคู่กับการปรับโครงสร้างบุคลากรและต้นทุนองค์กร ผู้บริหารเชื่อมั่นว่า NT จะสามารถกลับมาพลิกฟื้นผลประกอบการ และรีเทิร์นสู่การมีกำไรได้ภายในปี 2571