รายงาน Microsoft ระบุว่า DeepSeek ได้รับความนิยมในประเทศกำลังพัฒนา

ไมโครซอฟท์ (Microsoft) ระบุผ่านรายงาน Global AI Adoption in 2025—A Widening Digital Divide ว่า ปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์กำลังถูกใช้งานเพิ่มขึ้นในหลายประเทศกำลังพัฒนา โดยหนึ่งในปัจจัยสำคัญคือ การเติบโตของ ดีปซีก (DeepSeek) สตาร์ตอัปด้านเอไอจากประเทศจีน แนวโน้มดังกล่าวอาจช่วยลดช่องว่างการเข้าถึงเทคโนโลยีเอไอระหว่างประเทศกำลังพัฒนาและประเทศพัฒนาแล้วได้บางส่วน

รายงานฉบับใหม่นี้แพร่เมื่อวันพฤหัสบดี (8 มกราคม 69) โดยทีมนักวิจัยของไมโครซอฟท์ อธิบายว่า ในช่วงสามเดือนจนถึงเดือนธันวาคมที่ผ่านมา สัดส่วนประชากรโลกที่ใช้งานเอไออยู่ที่ร้อยละ 16.3 เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 15.1 ในช่วงสามเดือนก่อนหน้า 

อย่างไรก็ตาม รายงานชี้ว่าความแตกต่างด้านการใช้งานเอไอระหว่างประเทศพัฒนาแล้วกับประเทศกำลังพัฒนากลับเพิ่มขึ้น โดยอัตราการเติบโตของการใช้งานเอไอในกลุ่มประเทศที่ไมโครซอฟท์เรียกว่า โลกซีกเหนือ เพิ่มขึ้นเกือบเป็นสองเท่าของกลุ่มประเทศโลกซีกใต้

(Microsoft)

ฮวน ลาวิสตา เฟร์เรส (Juan Lavista Ferres) หัวหน้านักวิทยาศาสตร์ข้อมูลของห้องปฏิบัติการ Microsoft AI for Good Lab กล่าวว่า ทีมวิจัยเริ่มเห็นความเหลื่อมล้ำด้านการเข้าถึงเอไอที่ชัดเจนขึ้น และมีความกังวลว่าช่องว่างนี้อาจขยายตัวต่อไป โดยการศึกษานี้ใช้ข้อมูลการใช้งานอุปกรณ์ดิจิทัลแบบไม่ระบุตัวตน เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มการใช้เทคโนโลยีเอไอในแต่ละประเทศ

รายงานระบุว่า ประเทศที่ลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและเทคโนโลยีเอไออย่างต่อเนื่องตั้งแต่ระยะแรก มีสัดส่วนผู้ใช้งานเอไอสูงกว่าประเทศอื่น ตัวอย่างเช่น สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ สิงคโปร์ ฝรั่งเศส และสเปน ข้อมูลบางส่วนสอดคล้องกับผลสำรวจของศูนย์วิจัยพิว (Pew Research Center) ที่เผยแพร่เมื่อเดือนตุลาคม 2568 ซึ่งสำรวจทัศนคติของประชาชนต่อเอไอในหลายประเทศ โดยทั้งสองรายงานพบว่า เกาหลีใต้เป็นหนึ่งในประเทศที่ประชาชนเปิดรับและใช้งานเอไอในระดับสูง

แม้ไมโครซอฟท์จะเป็นบริษัทที่มีผลประโยชน์โดยตรงจากการขยายตัวของตลาดเอไอ เนื่องจากธุรกิจและอุตสาหกรรมเทคโนโลยีจำนวนมากกำลังวางอนาคตไว้กับเครื่องมือเอไอ เฟร์เรสระบุว่า การศึกษาของห้องปฏิบัติการมุ่งพิจารณาภาพรวมของการใช้งานเอไอในระดับโลก

นอกจากนี้ ยังพบว่า การเติบโตของดีปซีกซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี 2566 มีบทบาทสำคัญในการเพิ่มการใช้งานเอไอในประเทศกำลังพัฒนา เนื่องจากโมเดลเอไอของบริษัทเปิดให้ใช้งานฟรี และเป็นซอฟต์แวร์แบบเปิดที่เปิดให้ผู้ใช้งานและนักพัฒนาสามารถเข้าถึง แก้ไข และนำไปพัฒนาต่อยอดได้

ในเดือนมกราคม 2568 ดีปซีกเปิดตัวโมเดลเอไอด้านการให้เหตุผลขั้นสูงชื่อ R1 โดยบริษัทระบุว่าใช้ต้นทุนต่ำกว่าโมเดลลักษณะใกล้เคียงของโอเพนเอไอ (OpenAI) การเปิดตัวดังกล่าวสร้างความสนใจในวงการเทคโนโลยีโลก และทำให้หลายฝ่ายจับตามองความก้าวหน้าของจีนในการพัฒนาเทคโนโลยีเอไอ 

วารสารวิทยาศาสตร์ Nature ได้ตีพิมพ์งานวิจัยที่ผ่านการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งมี เหลียง เหวินเฟิง (Liang Wenfeng) ผู้ก่อตั้งดีปซีกเป็นผู้ร่วมเขียน และอธิบายงานชิ้นนี้ว่าเป็นผลงานสำคัญของสตาร์ตอัปจากจีน

เฟร์เรสกล่าวว่า ดีปซีกเป็นโมเดลที่ให้ผลลัพธ์ดีในงานอย่างคณิตศาสตร์หรือการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ แต่มีลักษณะการทำงานที่แตกต่างจากโมเดลเอไอจากสหรัฐในประเด็นทางการเมือง โดยเขาระบุว่า การเข้าถึงข้อมูลทางอินเทอร์เน็ตของโมเดลเอไอจากจีนมีข้อจำกัดบางประการ ซึ่งส่งผลให้คำตอบในบางหัวข้อ โดยเฉพาะประเด็นการเมือง แตกต่างออกไป และอาจมีอิทธิพลต่อผู้ใช้งานในระดับโลก

ดีปซีกเปิดให้ใช้งานแชตบอตฟรีทั้งบนเว็บไซต์และโทรศัพท์มือถือ และยังเปิดให้นักพัฒนาจากทั่วโลกเข้าถึงแกนหลักของระบบเพื่อนำไปปรับปรุงและพัฒนาต่อยอด การไม่เก็บค่าสมาชิกช่วยลดอุปสรรคในการเข้าถึงสำหรับผู้ใช้งานจำนวนมาก โดยเฉพาะในภูมิภาคที่ผู้บริโภคมีความอ่อนไหวต่อราคา

อย่างไรก็ตาม ดีปซีกยังไม่ได้ตอบคำขอแสดงความคิดเห็นต่อรายงานฉบับนี้ โดยรายงานของไมโครซอฟท์ระบุเพิ่มเติมว่า ความเปิดกว้างและราคาที่เข้าถึงได้ ทำให้ดีปซีกขยายการใช้งานในตลาดที่แพลตฟอร์มเอไอจากตะวันตกเข้าไปให้บริการได้จำกัด และชี้ว่า การแพร่หลายของเอไอในระดับโลกไม่ได้ขึ้นอยู่กับคุณภาพของโมเดลเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับการเข้าถึงและความพร้อมในการใช้งานด้วย

หลายประเทศพัฒนาแล้ว เช่น ออสเตรเลีย เยอรมนี และสหรัฐ พยายามจำกัดการใช้งานดีปซีกจากข้อกังวลด้านความมั่นคง โดยไมโครซอฟท์ได้สั่งห้ามพนักงานของบริษัทใช้ดีปซีกตั้งแต่ปีที่ผ่านมา การใช้งานดีปซีกในอเมริกาเหนือและยุโรปยังอยู่ในระดับต่ำ แต่กลับเพิ่มขึ้นอย่างมากในประเทศจีน รวมถึงรัสเซีย อิหร่าน คิวบา และเบลารุส ซึ่งเป็นพื้นที่ที่บริการจากสหรัฐถูกจำกัดหรือเข้าถึงได้ยาก

ในหลายประเทศ การแพร่หลายของดีปซีกเชื่อมโยงกับการที่แอปพลิเคชันดังกล่าวถูกตั้งเป็นแชตบอตเริ่มต้นบนโทรศัพท์มือถือที่ผลิตโดยบริษัทเทคโนโลยีจีน เช่น หัวเว่ย (Huawei)

รายงานประเมินว่า ดีปซีกมีส่วนแบ่งตลาดในประเทศจีนร้อยละ 89 ตามด้วยเบลารุสร้อยละ 56 และคิวบาร้อยละ 49 ในรัสเซีย ส่วนแบ่งตลาดอยู่ที่ประมาณร้อยละ 43

นอกจากนี้ ในซีเรียและอิหร่าน ดีปซีกยังมีส่วนแบ่งตลาดประมาณร้อยละ 23 และ 25 ตามลำดับ ขณะที่ในหลายประเทศในทวีปแอฟริกา เช่น เอธิโอเปีย ซิมบับเว ยูกันดา และไนเจอร์ ส่วนแบ่งตลาดอยู่ระหว่างร้อยละ 11 ถึง 14

ไมโครซอฟท์ระบุในรายงานว่า โอเพนซอร์สสามารถทำหน้าที่เป็นเครื่องมือทางภูมิรัฐศาสตร์ โดยช่วยขยายอิทธิพลของจีนไปยังพื้นที่ที่แพลตฟอร์มจากโลกตะวันตกไม่สามารถเข้าไปดำเนินการได้ง่าย

อ้างอิง: AP News