‘แล็บไบโอ-พลาส’วว.รับเทรนด์โลกเขียว

ห้องปฏิบัติการนี้ให้บริการตรวจวิเคราะห์ตามมาตรฐานสากลไอเอสโอ 17088 ซึ่งมีเพียง 2 แห่งในประเทศไทย ให้บริการทั้งวิเคราะห์ปริมาณโลหะหนักและสารอันตราย ระดับการแตกเป็นส่วนของพลาสติกภายใต้กระบวนการหมักทางชีวภาพ ประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ตรวจวัดกิจกรรมการย่อยสลายโดยจุลินทรีย์ ทั้งหมดใช้เวลาราว 6-7 เดือนขึ้นอยู่กับคุณสมบัติของตัวอย่าง ซึ่งสามารถนำผลไปขอการรับรองจาก DIN CERTCO ได้แบบครบวงจร

ตอบโจทย์เอกชนในราคา 50%

นางสาวอัญชนา พัฒนสุพงษ์ รักษาการผู้อำนวยการห้องปฏิบัติการทดสอบการย่อยสลายตัวทางชีวภาพของวัสดุ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) กล่าวว่า ปัจจุบันบรรจุภัณฑ์สำหรับการส่งออกมักประสบปัญหามาตรการกีดกันทางการค้า ถึงแม้ไทยเราจะส่งออกผักผลไม้หรือผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรต่างๆ แต่หลายประเทศคู่ค้ามีกฎระเบียบให้ใช้บรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และหากเป็นพลาสติกที่ย่อยสลายได้ก็ต้องมีตราสัญลักษณ์รับรอง

หากเป็นพลาสติกหรือโฟมอาจต้องรอเวลากว่า 100 ปีจึงจะย่อยสลาย แต่สำหรับพลาสติกย่อยสลายได้หรือ Biodegradable Plastic นั้น ใช้เวลาราว 6 เดือนเท่านั้น ทั้งนี้ การใช้บรรจุภัณฑ์ที่ย่อยสลายได้ในการส่งออกต้องมีการรับรองจากหน่วยงานในระดับสากลเพื่อความน่าเชื่อถือ ทำให้ผู้ประกอบการต้องส่งตัวอย่างไปตรวจสอบยังต่างประเทศ ที่มีราคาสูงถึง 1 ล้านบาทต่อตัวอย่าง

วว. จึงจัดตั้งห้องปฏิบัติการทดสอบการสลายตัวได้ทางชีวภาพในปี 2553 โดยศึกษาและพัฒนางานด้านทดสอบวิเคราะห์ตามมาตรฐานสากลไอเอสโอ 17088 ซึ่งเป็นการทดสอบการสลายตัวได้ทางชีวภาพในสภาวะการหมักปุ๋ย ก่อนที่จะได้รับการยอมรับและขึ้นทะเบียนกับสถาบัน DIN CERTCO เยอรมนีในปี 2557 รวมถึงได้รับการรับรองความสามารถห้องปฏิบัติการทดสอบตามมาตรฐานเลขที่ 17025-2548 สาขาพลาสติกสลายตัว จากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) เป็นแห่งแรกของไทย

“ผู้ประกอบการสามารถเข้ามาใช้บริการที่ห้องปฏิบัติการฯของเราได้ โดยมีค่าใช้จ่ายที่ถูกกว่าการส่งตรวจในต่างประเทศถึงครึ่งหนึ่งหรือราว 5 แสนบาทต่อตัวอย่าง” อัญชนา กล่าวและว่า ทีม วว. ยังได้พัฒนากระบวนการทดสอบการสลายตัวทางชีวภาพในเบื้องต้น ที่รวดเร็ว แม่นยำ และค่าใช้จ่ายน้อย สำหรับอาจารย์ นักวิจัย หรือผู้ประกอบการที่ต้องการทดสอบสมบัติการสลายตัวทางชีวภาพในเบื้องต้นของวัสดุ

ขยายบริการรับเทรนด์เขียว

“เรามีกำลังคนและพื้นที่จำกัด ทำให้การบริการตามมาตรฐานสากลไอเอสโอ 17088 ทำได้เพียงปีละประมาณ 10 ตัวอย่าง แต่ความต้องการของผู้ประกอบการมีเข้ามาอย่างต่อเนื่อง และต้องเข้าคิวรอ ทำให้ผู้บริหาร วว. มองเห็นโอกาสและแนวโน้มโลกสีเขียว จึงมีแผนที่จะขยายห้องปฏิบัติการฯ ให้เป็นอาคารปฏิบัติการ” นางสาวอัญชนา กล่าว

อาคารปฏิบัติการทดสอบการย่อยสลายตัวทางชีวภาพของวัสดุ อยู่ระหว่างก่อสร้าง และคาดว่าจะแล้วเสร็จพร้อมให้บริการที่มากขึ้นในช่วงปี 2562 ซึ่งจะสามารถให้บริการทดสอบได้มากกว่าพลาสติกย่อยสลายได้ทางชีวภาพ อาทิ น้ำมันหล่อลื่น น้ำยาทำความสะอาด หรือผลิตภัณฑ์ที่มีการกล่าวอ้างว่า ย่อยสลายได้ทางชีวภาพ โดยบรรดาเครื่องมือและอุปกรณ์ที่มีความทันสมัยพร้อมอยู่แล้ว แต่ขาดบุคลากรที่จำเป็นต้องมีเข้ามาเสริมอีกเท่าตัว เพื่อให้สอดรับกับความต้องการของภาคเอกชนที่เพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง

“ตลาดพลาสติกย่อยสลายได้ทางชีวภาพมีมูลค่าสูงมาก ในประเทศไทยมีบริษัทที่ทำธุรกิจด้านนี้มากกว่า 50 บริษัท จึงเป็นโอกาสที่จะเข้ามาใช้บริการของเรา ด้วยสามารถลดค่าใช้จ่ายให้กับผู้ประกอบการได้กว่า 50% เพิ่มความสะดวกคล่องตัว ในขณะเดียวกัน ก็ยังมีบริการทดสอบเบื้องต้นและงานบริการวิจัยอีกด้วย” นางสาวอัญชนา กล่าว

///// ล้อมกรอบ ////

ความสำคัญของการทดสอบ

การใช้ผลิตภัณฑ์ที่สามารถย่อยสลายได้ทางชีวภาพ อาทิ บรรจุภัณฑ์หลากหลายประเภทที่มีการใช้งานในปริมาณมากในช่วงเวลาสั้นๆ อย่างไรก็ตาม ระยะเวลาในการย่อยสลายก็ยังแตกต่างกัน ขึ้นกับวัตถุดิบในการผลิต ขนาดของผลิตภัณฑ์ ตลอดจนลักษณะการใช้งาน

และที่สำคัญยังขึ้นกับพื้นที่ที่นำไปทิ้งหรือฝังกลบด้วย ถ้านำผลิตภัณฑ์เหล่านี้มาใช้ประโยชน์แต่มีการจัดการหลังการใช้งานที่ไม่เหมาะสม ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวอาจยังคงสภาพเป็นขยะพลาสติกที่ไม่ต่างจากผลิตภัณฑ์พลาสติกโดยทั่วไป

ดังนั้น การตรวจสอบการสลายตัวได้ทางชีวภาพในระดับภาคสนามหรือในห้องปฏิบัติการก็ตาม เป็นทางหนึ่งที่ประเมินการสลายตัวของผลิตภัณฑ์ใดๆในธรรมชาติได้ การที่จะได้มาซึ่งวิธีทดสอบที่ได้มาตรฐานสากลต้องใช้ระยะเวลาพอสมควรในการเตรียมความพร้อม จึงเป็นประโยชน์อย่างมากสำหรับงานวิจัยและผู้ประกอบการด้านผลิตภัณฑ์พลาสติกชีวภาพ รวมไปถึงการได้มาซึ่งข้อมูลพื้นฐานในการจัดตั้งห้องปฏิบัติการทดสอบการย่อยสลายทางชีวภาพที่ได้มาตรฐานต่อไป