วันเสาร์ ที่ 17 ตุลาคม 2569

Login
Login

วิทย์+ศิลปะ สูตรผสมเพิ่มค่า

การสร้างเอกลักษณ์ให้กับสินค้าหัตถอุตสาหกรรมล้านนา ภายใต้การผสมสานวิทยาศาสตร์นวัตกรรมกับปรัชญาพุทธศาสนา

วัดกองแขก อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่ ถูกใช้เป็นธีมการออกแบบใน "ล้านนาคอลเลคชัน" ปีล่าสุด โครงการสร้างเอกลักษณ์ให้กับสินค้าหัตถอุตสาหกรรมล้านนา ภายใต้การผสมสานวิทยาศาสตร์นวัตกรรมกับปรัชญาพุทธศาสนา ปรากฏผ่านผลงานในรูปแบบ Dining Room ประกอบด้วย เฟอร์นิเจอร์ไม้ ผ้าไหม ผ้าทอ เครื่องเขินและเซรามิค

ล้านนา คอลเลคชัน เป็นโครงการเพิ่มมูลค่าด้วยการออกแบบกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่มีรูปแบบเดียวกัน ภายใต้แนวคิดเดียวกันด้วยฐานทุนทางวัฒนธรรมล้านนา ผู้ประกอบการสามารถช่วยเสริมความแข็งแกร่งซึ่งกันและกันในด้านต่างๆ รวมทั้งเป็นการช่วยขยายตลาดทั้งในและต่างประเทศให้กับผลิตภัณฑ์สไตล์ล้านนา

แรงบันดาลใจจากปรัชญา

Deva: Mural Painting โคมไฟของ หจก.วิชัยกุลเครื่องเขิน ซึ่งทำเครื่องเขินมานานถึง 120 ปี ได้รับแรงบันดาลใจด้านลวดลายจากจิตรกรรมฝาผนังรูปเทวดาร่ายรำในวิหารวัดกองแขก ที่มีความแตกต่างจากเทวดาแห่งอื่นๆ ซึ่งจะมีรายละเอียดด้านใน แต่เทวดาที่นี่กลับไม่มี อีกทั้งลักษณะการตวัดพู่กันเปรียบเหมือนการร่ายรำ ทำให้ชิ้นงานมีคุณค่ามากกว่าการส่องสว่างหรือเป็นชิ้นงานประดับทั่วไป

"เราอยากจะสร้างความแข็งแกร่งให้กับแบรนด์อย่างยั่งยืน ด้วยการผสมผสานวิทยาศาสตร์กับดีไซน์ที่มีความโดดเด่นเฉพาะตัว สามารถใช้ประโยชน์ได้จริงในชีวิตประจำวัน จึงตัดสินใจเข้าร่วมโครงการล้านนา คอลเคลชัน ก่อนหน้านี้ได้พัฒนาเทคโนโลยีการเคลือบด้วยพอลิเมอร์ ทำให้การลงรักแผ่นทองคำทนต่อความชื้น รวมทั้งเพิ่มความสวยงามให้แก่ผิวผลิตภัณฑ์" ชาคริต สุวรรณชมภู ทายาทรุ่น 7 ของวิชัยกุลเครื่องเขินกล่าว

ส่วน Tung : Hand woven offering banner จาก หจก.เพ็ญศิริไหมไทย ได้รับแรงบันดาลใจจากการเรียงร้อยเหลื่อมของผ้าทอจากตุงแขวนเป็นพุทธบูชาในวิหารวัดกองแขก พร้อมกับการเพิ่มมูลค่าของผลิตภัณฑ์ด้วยเทคโนโลยีนาโนด้านคุณสมบัติกันน้ำ

ขณะที่ หจก.คอททอนฟาร์ม นำเสนอผลงาน Divine Dance of Deva : Mural Painting ได้รับแรงบันดาลใจจากจิตรกรรมฝาผนังรูปเทวดาแอ่นฟ้อนที่แผงคอสองในวิหารวัดกองแขก และได้เพิ่มมูลค่าของผลิตภัณฑ์ด้วยเทคโนโลยีนาโนด้านคุณสมบัติกันน้ำด้วยเช่นกัน ส่วน หจก. ชวนหลงเซรามิคในผลงาน Tree Root : Bhodi tree ได้รับแรงบันดาลใจจากความงามรากไม้ต้นโพธิ์หลังวิหารวัดกองแขก

วิทยาศาสตร์ผสานดีไซน์

จากความพยายามของ iTAP (โครงการสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีของอุตสาหกรรมไทย) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ในการส่งเสริมความแข็งแกร่งให้กับเอสเอ็มอีไทย ด้วยการนำผู้เชี่ยวชาญไปให้คำปรึกษาทางวิศวกรรมและเทคโนโลยีต่างๆ พบว่ายังไม่เพียงพอที่จะทำให้สินค้าแตกต่างจากคู่แข่งและเพิ่มยอดขายได้ จึงเกิดแนวคิดโครงการ iTAP ล้านนาคอลเลคชัน เพื่อสร้างธีมให้ผู้ประกอบการที่มีสินค้าหัตถกรรมล้านนาเหมือนกันช่วยเสริมความแข็งแกร่งซึ่งกันและกัน

iTAP ล้านนาคอลเลคชัน เริ่มจาก สุรพงษ์ เลิศทัศนีย์ อดีตผู้อำนวยการ สวทช.ภาคเหนือ ที่มองว่า ศิลปะและวิทยาศาตร์ไม่ควรแยกออกจากกัน จึงดึงกลุ่มผู้ประกอบการสินค้าหัตถกรรมล้านนา 7 รายที่เคยได้รับการสนับสนุนจาก iTAP เข้ามารวมตัวกัน พัฒนาสินค้าเพื่อแสดงถึงความเป็นล้านนาที่แท้จริง เสริมด้วยองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ เช่น นาโนเทคโนโลยี วัสดุศาสตร์ ช่วยเพิ่มความแตกต่างและจุดขายให้สินค้า

ปีแรกที่ดำเนินการไม่มีผลิตภัณฑ์ออกมาเป็นคอลเลคชัน ปีที่สองเป็นคอลเลคชัน "นาค" และธีมกองแขกในปัจจุบัน ซึ่งมีผู้ประกอบการเข้าร่วม 10 กว่าราย ผลิตภัณฑ์มีความหลากหลาย เริ่มมีการผสมผสานวัสดุการผลิตมากขึ้น โดยมีผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบและนักวิจัยร่วมเป็นพี่เลี้ยง

นอกจากนี้ เพื่อให้เกิดความต่อเนื่องของโครงการจึงร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงพาณิชย์ที่เข้ามาสนับสนุนให้ออกงานแสดงสินค้าทั้งในประเทศและต่างประเทศ

"การรวมกลุ่มในลักษณะนี้ถือเป็นการเติมเต็มและตอบโจทย์ผู้ประกอบการได้มาก บางบริษัทมีโจทย์เรื่องการลดใช้พลังงาน บางบริษัทต้องการใช้เครื่องจักรแทนแรงงานคนในบางส่วน หรืออยากได้ผลิตภัณฑ์ใหม่ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เราก็นำเทคโนโลยีเข้ามาตอบโจทย์ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ร่วมกัน" ปิยะฉัตร ใคร้วานิช เบอร์ทัน ผู้อำนวยการ สวทช.ภาคเหนือ กล่าว