เปลือกลิ้นจี่ในมือนักวิทย์

ยาและอาหารเสริมสกัดจากเปลือกผลไม้ เป้าหมายความสำเร็จและความพยายามของนักวิจัยทุนเซเรบอส อวอร์ด กับการคิดค้นวัตถุดิบทางเลือกให้กับภาคอุตสาหกรรม ทั้งยังใช้ประโยชน์จากผลไม้ได้ครบทุกส่วน นอกจากการบริโภคเพียงอย่างเดียวและเพิ่มมูลค่าให้กับผลไม้ไทยอีกด้วย

ทุนเซเรบอส อวอร์ด อีกหนึ่งความพยายามของภาคเอกชน ที่ส่งเสริมการสร้างองค์ความรู้ใหม่เพื่อประโยชน์ในการพัฒนาประเทศ ทั้งยังช่วยพัฒนานักวิจัยรุ่นใหม่ที่มีคุณภาพให้กับประเทศอีกด้วย โดยมอบทุนวิจัยวงเงินไม่เกิน 5 แสนบาท โดยไม่มีข้อผูกพันใดๆ โครงการนี้เริ่มตั้งแต่ปี 2544 มอบทุนวิจัยไปแล้วกว่า 40 ผลงาน ที่ผ่านมามีงานวิจัยที่ประสบความสำเร็จและและตีพิมพ์ในวารสารทางแพทย์ทั้งในประเทศและต่างประเทศแล้ว 23 ผลงานวิจัย

ต่อยอดสารสกัดผลไม้ไทย

ยาและอาหารเสริมจากเปลือกผลไม้ เป็นผลงานจากการวิจัยเรื่อง “ฤทธิ์ปกป้องเซลล์ประสาทและฤทธิ์ กระตุ้นการงอกและเพิ่มจำนวนของแขนงประสาทของสารสกัดจากผลไม้” โดย ภญ.สริน ทัดทอง คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ หนึ่งผลงานวิจัยที่ได้รับทุนเซเรบอส อวอร์ด

งานวิจัยนี้ทำกับสารสกัดเปลือกผลลิ้นจี่ เปลือกผลสละ เปลือกเมล็ดละมุดและเปลือกเมล็ดมะขามหวานพันธุ์ศรีชมภู หลังจากทำการวิจัยและทดสอบอัตราการรอดชีวิตของเซลล์ประสาทเมื่อได้รับสารสกัดผลไม้ทั้ง 4 ชนิดนี้ที่ความเข้มข้นต่ำระดับนาโนกรัมต่อปริมาตรในหน่วยมิลลิลิตร

พบว่า สารสกัดเปลือกผลลิ้นจี่และสละ ที่ความเข้มข้น 1นาโนกรัม/มิลลิลิตร สารสกัดเปลือกเมล็ดละมุด ที่ความเข้มข้น 10 นาโนกรัม/มิลลิลิตร และ สารสกัดเปลือกเมล็ดมะขาม ที่ความเข้มข้น 100 นาโนกรัม/มิลลิลิตร สามารถทำให้เซลล์ประสาทมีอัตราการรอดชีวิตมากกว่ากลุ่มควบคุม

ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า สารสกัดทั้ง 4 ชนิดนี้ สามารถกระตุ้นให้เซลล์ประสาทเกิดงอกและเพิ่มจำนวนของแขนงประสาท ได้มากกว่ากลุ่มควบคุมที่ไม่ได้รับสารทดสอบ และยังแสดงฤทธิ์ปกป้องเซลล์ประสาทจากสภาวะเครียดออกซิเดชันที่จำลองขึ้น

ผู้วิจัยได้ตรวจวัดปริมาณฟีนอลิครวมและฟลาโวนอยด์รวมในสารสกัด พบว่า มีปริมาณสูง ซึ่งคาดว่าน่าจะเป็นสารออกฤทธิ์หลัก และทำหน้าที่เป็นสารส่งสัญญาณภายในเซลล์มากกว่าที่จะเกิดจากการทำหน้าที่เป็นเพียงแค่สารต้านอนุมูลอิสระ

ภญ.สริน กล่าวว่า งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นถึงคุณค่าของเปลือกผลไม้ ซึ่งเป็นเพียงขยะเหลือใช้ในครัวเรือนหรือโรงงานอุตสาหกรรม ที่สามารถนำมาพัฒนาไปเป็นสารออกฤทธิ์กระตุ้นการงอกและเพิ่มจำนวนของแขนงประสาท สามารถนำไปต่อยอดในการผลิตผลิตภัณฑ์อาหารเสริมได้ในอนาคต รวมทั้งผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง เนื่องจากสารสกัดจากผลไม้เหล่านี้มีคุณสมบัติในการลดริ้วรอย

"ปัญหาอุปสรรคสำคัญคือ ทุนสนับสนุนงานวิจัย เพราะต้องใช้อุปกรณ์ในการดำเนินงาน ซึ่งหน่วยงานภาครัฐมีงบจำกัด บางงานวิจัยต้องใช้เวลานานทำให้การตีพิมพ์เผยแพร่ผลงานล่าช้า ในส่วนของงานวิจัยที่ได้รับทุนสนับสนุนยังอยู่ในขั้นทดลองยังไม่ได้มีความคืบหน้าเพิ่มเติม" นักวิจัยกล่าว

หวังก้าวสู่เวทีระดับโลก

ศ.นพ.จอมจักร จันทรสกุล ประธานกรรมการบริหาร มูลนิธิเซเรบอสเพื่อการวิจัยสุขภาพของคนไทย และประธานคณะกรรมการพิจารณาทุนวิจัยเซเรบอสอวอร์ด กล่าวว่า โครงการทุนวิจัยเซเรบอส อวอร์ด ก่อตั้งขึ้นเพื่อส่งเสริมและเปิดโอกาสให้นักวิจัยไทย ไม่ว่าจะเป็น แพทย์ เภสัชกร นักโภชนาการ พยาบาล นักวิทยาศาสตร์และนักวิชาการทั่วไป ได้ร่วมส่งผลงานวิจัย เพื่อขอรับทุนทางด้านการแพทย์ โภชนศาสตร์ เภสัชศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ตลอดจนสาขาอื่นที่เกี่ยวข้อง เช่น ผลิตภัณฑ์อาหาร สมุนไพร และยา รวมทั้งพฤติกรรมการบริโภคที่มีผลต่อ โภชนบำบัดและการส่งเสริมสุขภาพ

"ทุนนี้วงเงินไม่เกิน 500,000 บาทต่อปีโดยไม่มีข้อผูกมัดใดๆ ถือกำลังใจให้กับนักวิจัยที่คิดค้นและพัฒนาผลงานวิจัย ทั้งในระดับต้นน้ำ กลางน้ำและปลายน้ำ ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อสังคมโดยรวม อีกทั้งเพื่อเป็นการยกระดับความสามารถในการแข่งขันทางวิชาการของประเทศ ไปสู่การยอมรับในระดับโลกในอนาคต" ศ.นพ.จอมจักร กล่าว

ในปีนี้กำหนดเปิดรับสมัครผลงานตั้งแต่วันนี้ ถึงสิ้นเดือน ก.ค.นี้ ดูรายละเอียดได้ที่ www.brandsworld.co.th