'Baan Chaan แบบบ้านประหยัดพลังงานฯ

KMUTT Team ทีมนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) ตัวแทนหนึ่งเดียวของไทยที่ได้รับเลือกให้เข้าร่วมแข่งขันการออกแบบและก่อสร้างบ้านประหยัดพลังงานโดยใช้พลังงานแสงอาทิตย์ในโครงการ Solar Decathlon Europe 2014(SDE2014)ที่ประเทศฝรั่งเศสซึ่งจะมีทีมร่วมแข่งขันอีก 19 ทีมจากทั่วโลก

หลังการเตรียมงานมากว่า 6 เดือน ล่าสุดได้กำหนดแบบบ้านและรายละเอียดที่จะเข้าประกวดแล้วในชื่อ“BaanChaan”พร้อมจัดส่งแบบและโมเดลไปยังคณะกรรมการการแข่งขัน โดยหลังจากนี้จะเป็นขั้นตอนการผลิตและซักซ้อมการติดตั้งเพื่อให้เกิดความชำนาญก่อนนำบ้านดังกล่าวไปจัดแสดง ณ เมืองแวร์ซายส์ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ระหว่างเดือน มิ.ย.-ก.ค. 2557

นายพีรสิทธิ์ มหาสุวรรณชัย ในฐานะหัวหน้าทีม KMUTT Team เปิดเผยถึงแนวคิดและการเตรียมงานว่าแนวคิดการออกแบบ Baan Chaan หรือ บ้านชาน เป็นการออกแบบApply จากรูปแบบบ้านไทยในสมัยก่อน ยึดวัฒนาธรรมรูปแบบความเป็นอยู่ของครอบครัวไทย และคำว่าBaan Chaanเมื่ออ่านด้วยภาษาไทยจะอ่านว่า “บ้านฉัน”ทำให้มีความรู้สึกอบอุ่น

สำหรับการออกแบบบ้านหลังนี้เกิดจากความร่วมมือกันทำงานของทีมนักศึกษาจำนวนทั้งสิ้นกว่า 30 คน ประกอบด้วยสถาปัตยกรรม พลังงาน วิศวกรรม และCommunication ซึ่งโมเดลบ้านที่ทีมฯ ส่งเข้าประกวดครั้งนี้ ถือว่าได้รับกระแสตอบรับที่ดี โดยในการเข้าร่วมworkshop ครั้งที่ผ่านมา ได้รับคำชื่นชมว่าเป็นแบบบ้านที่มีความสวยงาม และโดดเด่นมาก เพราะมีความแตกต่างและให้รายละเอียดได้มากกว่าทีมอื่นๆ

ทั้งนี้ความเห็นของคณะกรรมการSolar Decathlon Europe 2014 เบื้องต้น ระบุว่าแบบบ้าน Baan Chaan มีจุดเด่นที่น่าสนใจ ทั้งเรื่องการยกบ้านให้สูงขึ้นจากพื้นดิน 60 ซม. และการวางระบบปลั๊กไฟสูงขึ้นจากพื้นบ้าน 40 ซม. เพื่อป้องกันปัญหาน้ำท่วม และการติดตั้งสวิตซ์หรือแผงควบคุมระบบไฟฟ้าส่วนกลางไว้บนชั้น2 รวมถึงการออกแบบให้โซล่าเซลล์สามารถเก็บพลังงานไฟฟ้าไว้ใช้ในกรณีฉุกเฉินหรือน้ำท่วมได้นานถึง 3 วัน

นายพีรสิทธิ์ กล่าวอีกว่า แต่ยังมีเงื่อนไขที่เราต้องตอบโจทย์ให้ได้คือเรื่องของ Innovation,Density, Mobility, Sobriety, Affordability, The project in Its Environment และหัวข้อที่ใช้ชี้วัดผลการประกวดถึง 10 หัวข้อ โดยทีมที่ได้คะแนนรวมเป็นอันดับสูงสุดก็จะได้รับรางวัล over all แต่การแข่งขันครั้งนี้ไม่ได้มีเพียงรางวัลเดียว แต่ละหัวข้อจะมีรางวัลสำหรับทีมที่ได้คะแนนสูงสุดตาม 10 หัวข้อนั้นๆ และยังมีรางวัลพิเศษให้กับทีมที่มีศักยภาพและมีประสิทธิภาพโดดเด่น

สำหรับคอนเซ็ปท์Baan Chaanคือการปรับใช้พื้นที่ชานของบ้านไทยให้เป็นพื้นที่ที่ครอบครัวได้มาทำกิจกรรมร่วมกันหรือเป็นที่พักผ่อนกลางบ้าน การใช้พื้นที่ Baan Chaanได้ออกแบบให้รองรับผู้อยู่อาศัยตั้งแต่ 4-6 คน อันเป็นลักษณะวิถีครอบครัวแบบไทยที่มีญาติพี่น้องมารวมกันอยู่ ดังนั้นจึงได้ออกแบบบ้านหลังนี้ให้สามารถปรับเปลี่ยนการใช้พื้นที่ให้เป็นพื้นที่พักอาศัยหรือส่วนของห้องนอนเพิ่มขึ้นได้ในอนาคต อาจมีผู้สูงอายุหรือมีการใช้รถเข็น และออกแบบพื้นที่ใช้สอยที่เหมาะสมโดยจัดให้ผู้สูงอายุใช้พื้นที่อยู่ชั้นล่าง

เนื่องจากบ้านไทยสมัยก่อน เป็นบ้านที่ใช้การเปิดหน้าต่างรับลม มีการวางทิศทางการไหลของลม การใช้หลังคาทรงสูง เพื่อให้บ้านเย็น และการจัดวางตัวเรือนที่ให้มีชานอยู่กลางบ้าน มีต้นไม้ เพื่อให้ลมสามารถไหลผ่านใต้บ้านได้ วิถีชีวิตของคนไทยจึงไม่เหมือนต่างชาติที่ต้องใช้การเปิดปิดแอร์หรือต้องใช้พลังงานอย่างเดียว

แม้ไทยจะมีสภาวะอากาศที่ร้อนกว่าก็สามารถนำหลักการของบ้านไทยมาใช้ได้เช่นกันดังนั้นการออกแบบบ้านBaan Chaanจึงนำคอนเซ็ปท์บ้านไทยมาผสมผสาน และการใช้เรื่องของเฉดสี แสงสว่าง และการระบายของลมเข้ามาช่วย ซึ่งจะประหยัดพลังงานลงได้ แต่ทั้งนี้ก็ต้องเลือกใช้วัสดุที่มีประสิทธิภาพด้วยรวมถึงเครื่องใช้ต่างๆ ภายในบ้านนอกจากการออกแบบ และการคำนวณเพื่อให้การออกแบบและก่อสร้างบ้านประหยัดพลังงานครั้งนี้ ไม่ใช่บ้านประหยัดพลังงานที่ทำกันอยู่ในปัจจุบันที่เน้นหน้าต่างน้อยปิดบ้านให้แน่นและเปิดแอร์ แต่เราต้องการบ้านประหยัดพลังงานที่ใช้ได้ทั้ง 2 ระบบ ทั้งปรับอากาศและระบบลมโดยธรรมชาติ และยังคงความเป็นเอกลักษณ์ครอบครัวไทย

สำหรับแผนการดำเนินงานต่อไป นายพีรสิทธิ์ ชี้แจงว่า ขณะนี้เตรียมส่งแบบบ้านเข้าผลิตในโรงงานของบริษัทซีแอนด์ทีโมดูล่า ที่จังหวัดชลบุรีราวเดือน ธ.ค.56-ม.ค.57 โดยคาดว่าการซ้อมติดตั้งและประกอบบ้านครั้งแรกจะเริ่มได้ในเดือน ก.พ.57 ที่ มจธ.บางมด และจัดซ้อมครั้งที่ 2ในเดือน มี.ค.57 ที่ มจธ.บางขุนเทียนจากนั้นจะทำการแพ็คกิ้งส่วนประกอบต่างๆของบ้านรวมทั้งเครื่องมืออุปกรณ์ทั้งหมดลงเรือส่งไปยังฝรั่งเศสซึ่งต้องใช้เวลานานถึง 2 เดือน คือระหว่างเดือน เม.ย.-พ.ค. สำหรับช่วงการแข่งขันจะเริ่มตั้งแต่วันที่ 16 มิ.ย. – 19 ก.ค. 57 โดยจะมีการประกาศผลรางวัลในวันที่ 12 ก.ค.57 โดยในวันที่ 16 มิ.ย.จะเป็นการเริ่มต้นประกอบบ้านตามกฎกติกาที่กำหนดให้ต้องติดตั้งและประกอบบ้านให้เสร็จภายใน 10 วัน วันที่ 26 มิ.ย.จึงเข้าทำการติดตั้งระบบการใช้ไฟฟ้าและพลังงาน หลังจากการประกาศผลวันที่ 15 ก.ค. จะต้องเริ่มทำการถอดชิ้นส่วนบ้านที่ประกอบออก ภายในเวลา 5 วัน และวันที่ 19 ก.ค. ถือเป็นวันสิ้นสุดการแข่งขัน รวมระยะเวลาการแข่งขันทั้งสิ้น 34 วัน

ด้านนายประหยัด เชิดชูชาติ ประธานบริษัทซีแอนด์ทีโมดูล่า ผู้ให้การสนับสนุนด้านการก่อสร้างบ้านประหยัดพลังงานแก่ทีมให้ความเห็นว่า ในฐานะที่ประกอบธุรกิจผลิตและสร้างบ้านสำเร็จรูปมานานกว่า 15 ปี ยอมรับว่า ยังไม่เคยเห็นแบบบ้านที่มีระบบต่างๆ เข้าไปอยู่ภายในบ้านที่ full option เช่นนี้ อย่างระบบควบคุมด้วยจอสัมผัส ระบบเซ็นเซอร์เมื่อเวลาคนเดินผ่านจะสว่างขึ้นเอง หรือ ระบบควบคุมการเปิด-ปิดไฟ และเครื่องใช้ไฟฟ้าด้วยคำสั่งจากมือถือ ระบบรีไซเคิลน้ำ ระบบประหยัดพลังงาน เป็นต้น

หากทำได้จริงต้องนับว่าสุดยอดเพราะในแง่ของการผลิตนั้นถือว่ายากมากและเป็นความท้าทายอย่างยิ่งของบริษัทเพราะการผลิตบ้านที่บริษัททำกันอยู่ประกอบด้วยตัวโครงสร้างกับการติดตั้งเพียงระบบน้ำ ไฟ หรือโซล่าเซลล์ แต่ยังไม่เคยมีระบบฟังก์ชั่นต่างๆเหล่านี้ และมั่นใจว่าเราจะสามารถคว้ารางวัลใดรางวัลหนึ่งมาครองได้แน่นอน ทั้งนี้เชื่อว่าหลังเสร็จสิ้นการแข่งขันจะสามารถนำไปสู่เชิงพาณิชย์ได้ทันที ซึ่งขณะนี้มีตลาดรองรับอยู่แล้วโดยเฉพาะกลุ่มผู้รักสิ่งแวดล้อมและลดภาวะโลกร้อนจะให้การตอบรับเป็นอย่างดี ส่วนราคาบ้านต้นแบบหลังนี้ คาดว่าไม่ต่ำกว่า 30 ล้านบาท