สองอาจารย์จุฬาฯกับโนเบล

หลังจากรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ประจำปี 2556 ได้ประกาศไปเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม ที่ผ่านมา ผลปรากฏว่า ศ. ดร. ฟรองซัวส์ อองแกลร์ต (François Englert) จากมหาวิทยาลัยลิเบร เด บรุกเซเล (Université Libre de Bruxelles) ประเทศเบลเยียม และ ศ. ดร. ปีเตอร์ ฮิกส์ (Peter Higgs) จากมหาวิทยาลัยเอดินบะระ (Edinburgh University) สหราชอาณาจักร ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ จากการค้นพบอนุภาค ฮิกส์ โบซอน ซึ่งในเอกสารประกาศเชิดชูเกียรติระบุไว้ชัดเจนว่า

“ ผลงานที่ทำให้ได้รับรางวัลระดับโลกครั้งนี้ เกิดจากการเสนอทฤษฎี เมื่อ 49 ปี ที่ผ่านมาว่า กลไกการกำเนิดมวลของสสารในจักรวาลนั้น เกี่ยวข้องกับอนุภาคมูลฐานทางฟิสิกส์ชนิดหนึ่ง ซึ่งทฤษฎีดังกล่าวได้รับการพิสูจน์ยืนยันและตีพิมพ์ในวารสารวิจัย Phys.Lett. B และScience ในปี 2555 โดยสถาบันเซิร์น ว่าอนุภาคมูลฐานชนิด นั้นมีอยู่จริง และเป็นที่รู้จักกันในชื่อว่า อนุภาคฮิกส์โบซอน”

ที่น่าภาคภูมิใจคือ ในบทความวิจัยดังกล่าวมีชื่อนักวิทยาศาสตร์ไทยและชื่อจุฬาฯ ร่วมอยู่ด้วย ได้แก่ ผศ.ดร. บุรินทร์ อัศวพิภพ และ ดร. นรพัทธ์ ศรีมโนภาษ จากภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

จุฬาฯ ได้ติดตั้งเครือข่ายคอมพิวเตอร์ที่สามารถทำให้นักวิจัยจากจุฬาฯ สามารถเข้าไปใช้ข้อมูลกลางที่เซิร์นได้โดยตรง ร่วมกับนักวิจัยจากประเทศอื่นๆ อีกหลายพันคน โดย เซิร์นได้มีการแบ่งงานเป็นกลุ่ม ๆ ในแต่ละครั้งที่มีการค้นพบสิ่งใหม่ ๆ จะส่งผลงานลงตีพิมพ์ในวารสารวิจัยระดับนานาชาติ โดยมีเงื่อนไขว่า ต้องมีชื่อนักวิจัยและชื่อสถาบันฯของทุกคนในกลุ่ม เช่น วารสารที่ค้นพบอนุภาคฮิกส์ข้างต้น มีชื่อผู้ร่วมวิจัยกว่า 3000 คนจาก 39 ประเทศ และอาจารย์ จากจุฬาฯ ก็เป็น 2 คนจาก สมาชิก 3,000 คนด้วย นับเป็นส่วนร่วมที่หลายคนอาจมองว่าเล็กน้อย แต่นับเป็นจุดเล็กๆของความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ในวงการฟิสิกส์ โลก

อีกเหตุการณ์ที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกัน แต่จบลงด้วยความภาคภูมิใจเช่นเดียวกันคือ ผศ. ดร. อรรถกฤต ฉัตรภูติ จากภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ ได้ทำงานวิจัยร่วมกับ ศ. ดร. ฟรองซัวส์ อองแกลร์ต ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ได้รับรางวัลโนเบลปีนี้ โดยเมื่อครั้งเป็นนักศึกษาปริญญาเอกอยู่ที่ University of Durham ประเทศอังกฤษ ระหว่างปี 2001-2002 อาจารย์อรรถกฤตได้มีโอกาสพบและช่วยงาน ศ. ดร. อองแกลร์ต และได้รับโอกาสให้ตีพิมพ์ผลงานวิชาการร่วมกัน 2 ฉบับ ซึ่งเป็นงานวิจัยเกี่ยวกับหลักการพื้นฐานของทฤษฎีสตริง โดยได้ตีพิมพ์ในวารสาร J. High. Ener. Phys. ปี 2546 และวารสาร Class.Quant.Grav.ปี 2546 ทั้งนี้โดยชื่อ ผศ. ดร. อรรถกฤต เป็นชื่อแรกทั้งสองบทความ

นอกจากนี้แล้วเมื่อปี 2547 ศ. อองแกลร์ต ยังได้เคยมาเยี่ยมคณะวิทยาศาสตร์ เพื่อเข้าร่วมการประชุมวิชาการ และที่น่าสนใจก็คือ ในวันสุดท้ายของการประชุม ท่านก็ได้ทราบข่าวว่าเป็นผู้ได้รับรางวัล Wolf prize in Physics ของปีนั้น ซึ่งถือกันว่าเป็นรางวัลที่มีความสำคัญเป็นอันดับสองรองจากรางวัลโนเบลเลยทีเดียว ทางจุฬาฯ และคณะวิทยาศาสตร์จึงได้จัดงานเลี้ยงแสดงความยินดีให้ท่านด้วย

ข้อมูลจาก : คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย