ดร.การดี เก็บข้อมูลจากเวทีหารือของนักวิชาการ นักออกแบบและสถาปนิก ที่ช่วยกันฉายภาพการเปลี่ยนแปลงในอนาคตของกรุงเทพมหานคร
* ผศ.ดร.การดี เลียวไพโรจน์
Operations Management Department
Thammasat Business School
Facebook / Twitter: karndee
www.karndee.com
เมื่อสัปดาห์ก่อนดิฉันไปร่วมงานจัดประชุมเชิงปฏิบัติการ “Bangkok Renewal & Innovation Workshop” ที่จัดโดยสถาบันออกแบบอนาคตประเทศไทย กรุงเทพมหานครและด้วยความร่วมมือของเครือข่าย Future Urban Network โดยมีเป้าหมายในการสร้างวิสัยทัศน์ร่วมในการสร้างนวัตกรรมเพื่อเพิ่มศักยภาพเมืองทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และความเป็นอยู่ที่ดีของพลเมือง
การประชุมเชิงดังกล่าวมีทั้งผู้บริหารกรุงเทพมหานคร นักวิชาการ นักออกแบบและสถาปนิกมาร่วมออกความคิดเห็นกันหลายท่าน และที่สำคัญมีผู้แทนชุมชนในกรุงเทพมหานครมาร่วมด้วย จากการหารือมีนวัตกรรมเมืองที่น่าสนใจให้ชาวกรุงเทพมหานครได้จับตามองถึงการเปลี่ยนแปลงในอนาคต
1.“เครือข่ายพื้นที่เมืองสีเขียว” ที่เน้นการจากการพัฒนาและต่อเชื่อมพื้นที่สีเขียวที่มีอยู่แล้วเชานสวนสาธารณะ ทางเดินริมคลอง พื้นที่ใต้ทางด่วน ให้เกิดเป็นเครือข่ายต่อเนื่องขนาดใหญ่ระดับเมืองที่เข้าถึงได้โดยทุกคน ให้พื้นที่สีเขียวเหล่านั้นกลายเป็นพื้นที่ที่สร้างปฏิสัมพันธ์ทางสังคมในรูปแบบใหม่ โดยมีพื้นที่ยุทธศาสตร์คือ แยกปทุมวันถึงราชประสงค์ไปจนถึงคลองแสนแสบและถนนพระราม 4 และพื้นที่เกาะรัตนโกสินทร์และต่อเนื่องจนถึงคลองผดุงกรุงเกษม
2.การจัดการพื้นที่สาธารณะเช่นทางเท้าให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เกิดเป็น “ธุรกิจทางเท้า” ทางเท้าที่ปกติถูกครอบครองโดยกลุ่มธุรกิจนอกระบบ เช่น หาบเร่ แผงลอย หรือมอเตอร์ไซค์รับจ้าง จากนี้ไปจะมีการพัฒนาให้ดีขึ้น โดยการเสนอแนวทางการบริหารจัดการแบบประโยชน์ร่วมทั้งผู้สัญจรผ่านไปผ่านมา และ ผู้ประกอบการต่างๆ ซึ่งถือว่าเป็นส่วนประกอบสำคัญของระบบเศรษฐกิจที่หากจัดการได้ดีมีระบบ โดยมีพื้นที่ยุทธศาสตร์ คือ ย่านอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ คลอดหลอด และสยามสแควร์
3.ย่านเมืองเก่าชีวิตใหม่ โดยพัฒนาให้เป็นย่านที่อยู่อาศัยรวมแบบหลายการใช้งาน ซึ่งการพัฒนาในลักษณะนี้เป็นไปเพื่อส่งเสริมการเพิ่มมูลค่าและสร้างเศรษฐกิจชุมชน รวมทั้งส่งเสริมให้เกิดการใช้พื้นที่เมืองอย่างคุ้มค่า โดยมีพื้นที่ยุทธศาสตร์ คือ ย่านราชประสงค์และย่านตลาดพลู
4.“ย่านเศรษฐกิจสร้างสรรค์” ซึ่งเป็นกระบวนการร่วมสร้างสรรค์พื้นที่ ระหว่างภาครัฐ ท้องถิ่น ศิลปิน และเอกชน โดยมีเป้าหมายสำคัญเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ สร้างการจ้างงานที่มีมูลค่า สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับวิสาหกิจชุมชนต่างๆที่อยู่ในบริเวณโดยรอบ โดยมีพื้นที่ยุทธศาสตร์ด้านมรดกทางวัฒนธรรม เช่น ย่านนางเลิ้ง และ คลองสาน
5.การบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมระดับท้องถิ่นภายใต้การสนับสนุนจาก “กองทุนสิ่งแวดล้อมชุมชน” ที่ส่งเสริมการดำเนินงานร่วมกันของท้องถิ่น . ภาคเอกชน ชุมชน ทั้งในส่วนของการจัดการขยะ มลพิษทางอากาศ ฝุ่นละอองและน้ำเสีย โดยใช้การจัดการเชิงรุกและการป้องกันปัญหามากกว่าการตามแก้ปัญหาเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งระดับชุมชน โดยเริ่มจาก 6 ย่านคือ ย่านคลองลัดมะยม ย่านคลองบางกอกใหญ่ ย่านคลองมอญ ย่านคลองสวนหลวง ย่านคลองจระเข้ขบ และย่านคลองประเวศบุรีรมย์
เริ่มต้นจากการร่วมมือได้ดี ไอเดียที่ได้ก็น่าสนใจ ทุกการเปลี่ยนแปลงมักจะมีแรงต้าน ที่ต้องมีคนได้ และต้องมีคนเสีย นวัตกรรมเมืองในมุมมองใหม่ควรต้องมีแต่ได้มาก ได้น้อย ได้ทันที และได้ระยะยาว นั่นคือการหาทางออกแบบ win win ของทุกคนนั่นเอง
