โรบล็อกซ์ (Roblox) แพลตฟอร์มเกมออนไลน์สัญชาติสหรัฐ กลายเป็นปรากฏการณ์อีกครั้ง จากเดิมที่ได้รับความนิยมในกลุ่มเด็กต่ำกว่า 13 ปีช่วงโควิด แต่ในขณะนี้เริ่มบุกตลาดผู้เล่นวัยรุ่นและผู้ใหญ่
โดยปี 2025 เป็นปีที่ Roblox เติบโตจนถึงจุดที่นักลงทุนต้องหันมามองจริงจัง เพราะบริษัทเพิ่งได้รับการปรับอันดับเครดิตจาก S&P Global Ratings ขึ้นสู่ระดับ BBB- หรือระดับ “ลงทุนได้” เป็นครั้งแรก หลังจากเคยอยู่ในระดับ BB+
เหตุผลหลักของการปรับอันดับเครดิตคือ ฐานผู้เล่นที่เติบโตต่อเนื่อง มูลค่าการจองซื้อคอนเทนต์ในเกมที่ขยายตัว และกระแสเงินสดอิสระที่เพิ่มขึ้น การได้เรตติ้งระดับลงทุนได้ช่วยให้บริษัทสามารถกู้เงินต้นทุนต่ำ และเข้าถึงนักลงทุนได้กว้างขึ้น หุ้น Roblox ปีนี้เพิ่มขึ้นกว่าสองเท่า และเกมฮิตอย่าง Grow a Garden ช่วยดึงผู้เล่นรายวันเกิน 100 ล้านคนครั้งแรก
อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันมีเพียง S&P ที่ให้คะแนนในระดับนี้ ขณะที่ Moody’s ยังคงจัดอันดับบริษัทอยู่ในกลุ่มเก็งกำไร และ Fitch ยังไม่ได้ให้เรตติ้งใดๆ ทำให้ Roblox ยังไม่เข้าเกณฑ์สำหรับการบรรจุใน ดัชนีตราสารหนี้ระดับลงทุน ซึ่งต้องได้รับการรับรองจากสถาบันจัดอันดับเครดิตอย่างน้อย 2 แห่ง
โมเดลธุรกิจ
Roblox ไม่ได้พัฒนาเกมเองเหมือนบริษัทเกมทั่วไป แต่ใช้โมเดลธุรกิจแบบแพลตฟอร์ม เปิดให้ผู้เล่นสร้างเกมและสร้างรายได้จริง บริษัททำเงินจากการขาย Robux สกุลเงินเสมือนในเกม
ผู้เล่นสามารถซื้อไอเท็ม เสื้อผ้า อุปกรณ์ตกแต่ง หรือเข้าถึงเนื้อหาพิเศษ ส่วนผู้พัฒนาเกมสามารถแลกสกุลเงิน Robux เป็นเงินจริงได้ ทำให้เกิดระบบนิเวศของเกมและรายได้หมุนเวียนภายในแพลตฟอร์ม
การขยายฐานผู้เล่นจากเด็กไปยังวัยรุ่นและผู้ใหญ่ถือเป็นความท้าทาย เพราะกลุ่มนี้มีกำลังซื้อและความคาดหวังสูง Roblox จึงลงทุนเพิ่มทั้งคุณภาพกราฟิก ความซับซ้อนของเกมเพลย์ และเครื่องมือสร้างเกมขั้นสูง รวมถึงปรับปรุงระบบค้นหาเกม เพื่อให้ผู้เล่นใหม่ค้นหาเกมที่ชอบได้ง่ายและสนุกขึ้น
ผลลัพธ์คือ Roblox ไม่ใช่แค่แพลตฟอร์มเกมสำหรับเด็ก แต่กลายเป็นโลกเสมือนที่ผู้เล่นทุกวัยสามารถสร้างและสนุกไปพร้อมกัน
Grow a Garden เกมสวนผักสร้างปรากฏการณ์
หนึ่งในปัจจัยที่ช่วยให้ Roblox เติบโตอย่างรวดเร็ว คือความสำเร็จของเกม Grow a Garden เกมปลูกผักเลี้ยงสัตว์ที่สร้างโดยวัยรุ่นอายุเพียง 16 ปี ใช้เวลาเพียงไม่กี่วันในการพัฒนา แต่กลับกลายเป็นปรากฏการณ์ ด้วยจำนวนผู้เล่นพร้อมกันสูงถึง 22 ล้านคนในเดือนกรกฎาคม ทำลายสถิติเดิมของ Fortnite ที่ 15.2 ล้านคน
จุดเด่นของเกมนี้คือ ความเรียบง่ายและผ่อนคลาย แตกต่างจากเกมฮิตทั่วไปที่มีการต่อสู้หรือแข่งขันความเร็ว ผู้เล่นสามารถจัดการสวนของตัวเอง เก็บเกี่ยวผลผลิต แลกเปลี่ยน หรือแม้แต่ขโมยจากเพื่อนข้างสวน
เกมมีบรรยากาศคล้าย Minecraft พร้อมดนตรีคลาสสิกเบาๆ จึงมักถูกเปรียบเทียบกับ Animal Crossing และกลายเป็นพื้นที่พักผ่อนของผู้เล่นหลายวัย
แอนดรูว์ ปริซีบิลสกี (Andrew Przybylski) ศาสตราจารย์ด้านพฤติกรรมมนุษย์และเทคโนโลยีจากมหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด มองว่าเกม Grow a Garden อาจช่วยจุดประกายความสนใจเรื่องสวนและพืชให้เด็กๆ แต่ไม่ได้แปลว่าจะทำให้พวกเขาไปปลูกในสวนจริง
“เกมอาจช่วยสร้างแรงสนใจเรื่องสวนและพืชให้เด็กๆ ได้บ้าง แต่โดยรวมแล้ว Grow a Garden ไม่ได้ทำให้พวกเขาไปปลูกสวนจริงเหมือนที่ Super Mario Wonder ไม่ได้ทำให้ใครกลายเป็นช่างประปาจริงๆ” ปริซีบิลสกี กล่าว
ซาราห์ มิลส์ (Sarah Mills) ผู้เชี่ยวชาญด้านการเล่นเกมของเด็กและเยาวชน มหาวิทยาลัยมหาวิทยาลัยลัฟบะระ ระบุว่า เกมฟรีอย่าง Grow a Garden ดึงดูดเด็กได้ง่าย แต่ระบบสกุลเงินในเกมส่งผลต่อความเข้าใจเรื่องเงินของเด็ก และทำให้ผู้ปกครองต้องคอยติดตามและควบคุมค่าใช้จ่าย
อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์มองว่า Grow a Garden ไม่เพียงช่วยดึงผู้เล่นใหม่เข้ามา แต่ยังกระตุ้นรายได้ของ Roblox ทำให้บริษัทอาจทำผลประกอบการไตรมาสล่าสุดสูงกว่าที่วอลล์สตรีทคาดการณ์
เผชิญคดีความปลอดภัยของผู้เล่น
แม้จะมีข่าวดีด้านการเติบโตและการเงิน Roblox ยังคงเผชิญแรงกดดันจากประเด็นความปลอดภัยของผู้เยาว์ แพลตฟอร์มถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่ามีกรณีการล่อลวง ก่ออาชญากรรมทางเพศ และการใช้ข้อมูลผู้ใช้อย่างไม่โปร่งใส
ตัวอย่างเช่น ผู้ปกครองชาวจอร์เจียฟ้อง Roblox ในศาลรัฐ โดยอ้างว่าบริษัทละเลยความปลอดภัยของเด็ก และให้ความสำคัญกับการเติบโตของแพลตฟอร์มมากกว่าการปกป้องผู้ใช้อายุน้อย คดีนี้เกิดขึ้นหลังจากมีการฟ้องร้องในลักษณะเดียวกันหลายคดี ซึ่งระบุว่า Roblox ไม่ป้องกันเด็กจากผู้ล่วงละเมิดทางออนไลน์เพียงพอ
ผู้ปกครองยังระบุว่า ลูกชายของเธอถูกผู้ล่วงละเมิดทางออนไลน์คุกคามเป็นเวลาหลายเดือน และถูกบังคับให้ส่งภาพหรือวิดีโอที่ไม่เหมาะสม ส่งผลให้เด็กต้องเปลี่ยนโรงเรียนและได้รับบาดแผลทางจิตใจอย่างรุนแรง
ด้าน Roblox ออกมาชี้แจงว่า ความปลอดภัยเป็นสิ่งสำคัญอันดับหนึ่งของบริษัท โดยลงทุนในเทคโนโลยีเอไอขั้นสูง และการตรวจสอบด้วยคนตลอด 24 ชั่วโมง
นอกจากนี้ ยังเปิดระบบ Age Verification และ Trusted Connections เพื่อจำกัดการเข้าถึงของเด็กต่ำกว่า 13 ปี พร้อมใช้ AI Sentinel ตรวจจับสัญญาณการคุกคามเด็ก
อย่างไรก็ดี นักกฎหมายและผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยมองว่ามาตรการดังกล่าวยังไม่เพียงพอ และมีความเสี่ยงที่ผู้ล่วงละเมิดจะใช้ช่องโหว่ เช่น การสร้างความไว้ใจและพาเด็กไปยังแพลตฟอร์มอื่นๆ เช่น Discord
ข้อมูลจาก Roblox ระบุว่า ผู้ใช้งานกว่า 40% อยู่ในอายุต่ำกว่า 13 ปี ขณะที่ผู้เล่นประจำเฉลี่ย 111.8 ล้านคนต่อวัน แม้จะมีระบบป้องกันหลายชั้น แต่ก็ยังเกิดกรณีผู้ล่วงละเมิดทางเพศหลายครั้ง
สมดุลระหว่างการเติบโตและความปลอดภัย
S&P ให้มุมมองเชิงบวกต่อ Roblox หมายความว่าหากบริษัทรักษาการเติบโตและความสามารถทำกำไรไว้ได้ อาจถูกปรับอันดับเครดิตสูงขึ้นอีก แต่ความท้าทายเรื่องความปลอดภัยผู้เยาว์ยังคงเป็นตัวชี้วัดสำคัญต่อภาพลักษณ์ ความไว้วางใจของผู้ใช้ และการยอมรับจากนักลงทุน
Roblox กำลังอยู่บนเส้นทางเติบโตทั้งเชิงรายได้และวัฒนธรรมสมัยนิยม แต่ต้องพิสูจน์ว่าการเป็น “แพลตฟอร์มแห่งอนาคต” หมายถึงการออกแบบพื้นที่ที่ปลอดภัยและเป็นธรรมต่อผู้เล่นทุกวัย ไม่ใช่เพียงสร้างตัวเลขผู้ใช้งานให้สูง
Grow a Garden เป็นภาพสะท้อนว่า Roblox สามารถสร้างปรากฏการณ์วัฒนธรรมเกมและรายได้มหาศาล แต่ความท้าทายด้านความปลอดภัยยังคงอยู่ และเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับแพลตฟอร์มเกมที่มีผู้ใช้เด็กจำนวนมากทั่วโลก
อ้างอิง: Bloomberg AP News Business Insider BBC และ Wired