วันพฤหัสบดี ที่ 19 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

‘เกรต้า ธันเบิร์ก’ พวกประท้วงตามกระแส? หลังมุ่งประเด็นการเมือง โพลชี้คนไม่สนใจ ‘โลกร้อน’ แล้ว

“เกรต้า ธันเบิร์ก” คืนเวที “COP31” ที่ตุรกี จวกการเจรจาจอมปลอมและฟอกตัวให้บริษัทเชื้อเพลิงฟอสซิล ทว่าเธอถูกวิจารณ์หนักหลังเบนเข็มสู่การเมืองและประกาศล้มทุนนิยม ทำให้เสียความน่าเชื่อถือ ประกอบกับผลสำรวจชี้ว่าคนส่วนใหญ่เริ่มไม่สนใจปัญหาโลกร้อนแล้ว

KEY POINTS

  • เกรต้า ธันเบิร์ก เข้าร่วมการประชุม COP31 และประณามว่าเป็นเวทีจอมปลอมที่ใช้ฟอกเขียวภาพลักษณ์ และเอื้อประโยชน์ให้นายทุนเชื้อเพลิงฟอสซิล
  • กล่าวหาว่าการประชุมเต็มไปด้วยนักล็อบบี้ที่ได้รับเงินจากอุตสาหกรรมที่ทำลายโลก ซึ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับประโยชน์จากสถานการณ์ปัจจุบัน
  • เรียกร้องให้ผู้นำโลกให้ความสำคัญกับชีวิตผู้คนและโลกมากกว่าการแสวงหาผลกำไรและอำนาจของคนกลุ่มน้อย
  • จุดยืนของเธอได้รับการสนับสนุนจากเลขาธิการสหประชาชาติ ซึ่งได้กล่าวโจมตีกลุ่มทุนเชื้อเพลิงฟอสซิลในที่ประชุมเช่นกัน

“เกรต้า ธันเบิร์ก” นักเคลื่อนไหวชาวสวีเดน ปรากฏตัวในการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ครั้งที่ 31 หรือ “COP31” ที่เมืองอันทัลยา ประเทศตุรกี ซึ่งนับเป็นการเข้าร่วมการประชุม COP เป็นครั้งแรกตั้งแต่ปี 2021 โดยเธอได้ออกมาประณามกระบวนการเจรจาว่าเต็มไปด้วยความย้อนแย้งและจอมปลอม 

ธันเบิร์กระบุว่า การประชุม COP ในแต่ละปี กลายเป็นโอกาสให้ประเทศเจ้าภาพใช้ฟอกขาวภาพลักษณ์ของตนเอง พร้อมระบุว่าเวทีเหล่านี้คลาคล่ำไปด้วยบรรดานักล็อบบี้ที่ได้รับเงินว่าจ้างจากอุตสาหกรรมทำลายโลก ซึ่งเป็นกลุ่มคนที่ได้รับผลประโยชน์โดยตรงจากสถานการณ์ในปัจจุบัน

“ทุกสิ่งและทุกคนที่เรารักกำลังตกอยู่ในความเสี่ยง โลกไม่ได้กำลังจะตายด้วยตัวมันเอง แต่กำลังถูกสังหารโดยกลุ่มคนเดียวกับที่ถูกคาดหวังว่าจะเข้ามาช่วยชีวิตพวกเรา” ธันเบิร์กกล่าว พร้อมเรียกร้องให้ผู้นำโลกคำนึงถึงชีวิตของประชาชนและโลกมากกว่าการแสวงหาผลกำไรอันมหาศาลและอำนาจทางภูมิรัฐศาสตร์ของคนกลุ่มน้อย

จุดยืนที่แข็งกร้าวของธันเบิร์กในครั้งนี้ ได้รับการสนับสนุนจากผู้นำระดับสูงอย่าง อันโตนิโอ กูเตียเรส เลขาธิการสหประชาชาติ กล่าวโจมตีกลุ่มทุนเชื้อเพลิงฟอสซิลในที่ประชุม COP31 เช่นกัน โดยระบุว่า กลุ่มเชื้อเพลิงฟอสซิลยังคงสร้างกำไรมหาศาล ทั้งที่เป็นธุรกิจที่กำลังทำลายโลก และเรียกร้องให้ยุติการเสพติดเชื้อเพลิงฟอสซิล พร้อมระบุว่ากลุ่มเชื้อเพลิงฟอสซิลควรจะสูญพันธุ์ไปเหมือนไดโนเสาร์

ขณะเดียวกัน การปรากฏตัวของธันเบิร์กในครั้งนี้สร้างแรงบันดาลใจให้แก่นักเคลื่อนไหวรุ่นใหม่หลายคน โดยกมล โอสถานนท์ ตัวแทนเยาวชนจากคณะผู้แทนไทยในการประชุม COP กล่าวถึงบทบาทของเธอว่า “การที่นักเคลื่อนไหวระดับหัวแถวมาปรากฏตัวในงานประชุมระดับโลกมีความสำคัญเชิงสัญลักษณ์ และหวังว่าจะส่งแรงกดดันให้ที่ประชุมเกิดการปฏิบัติจริง” เช่นเดียวกับอู๋ ฉีหยุน นักสิ่งแวดล้อมเยาวชนจาก สิงคโปร์ เห็นว่าเสียงของธันเบิร์กช่วยตอกย้ำความต้องการของคนรุ่นใหม่ ที่จะต้องรับกรรมจากผลของการเจรจาเหล่านี้

‘เกรต้า ธันเบิร์ก’ พวกประท้วงตามกระแส? หลังมุ่งประเด็นการเมือง โพลชี้คนไม่สนใจ ‘โลกร้อน’ แล้ว เกรต้า ธันเบิร์ก ปรากฏตัวในงาน COP31
เครดิตภาพ: REUTERS/Kaan Soyturk

 

การต่อสู้ที่เปลี่ยนไป

เส้นทางการต่อสู้ของธันเบิร์ก มีพัฒนาการมาอย่างต่อเนื่อง นับตั้งแต่เธอเริ่มประท้วงในชื่อ “หยุดเรียนเพื่อสภาพภูมิอากาศ” (School Strike for Climate) หน้าสภาสวีเดนเมื่อปี 2018 ขณะมีอายุเพียง 15 ปี และต่อมาได้โด่งดังจากสุนทรพจน์ “How Dare You” ในปี 2019 จนถึงการตีพิมพ์หนังสือ “The Climate Book” ในปี 2022 เพื่อรณรงค์เรื่องสภาพภูมิอากาศอย่างจริงจัง

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ธันเบิร์กขยายขอบเขตการเคลื่อนไหวไปสู่ประเด็นความขัดแย้งทางสังคมและการเมืองที่กว้างขึ้น เธอเข้าร่วมการประท้วงสนับสนุนชาวปาเลสไตน์ในขบวนการปลดปล่อยปาเลสไตน์ การเรียกร้องสิทธิที่ดินของชนพื้นเมือง การต่อต้านมาตรการคว่ำบาตรคิวบา การประท้วงต่อต้านผู้ผลิตอาวุธ ตลอดจนการสนับสนุนกลุ่มนักศึกษาในฝรั่งเศส

อย่างไรก็ตาม ธันเบิร์กยอมรับว่าเป้าหมายที่แท้จริงของเธอตั้งแต่วันแรก คือ “การล้มล้างระบบทุนนิยม” ทำให้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์เป็นวงกว้างจากโซเชียลมีเดีย เพราะหลายคนมองว่าเป้าหมายที่แท้จริงของเธออาจไม่ใช่เรื่องสภาพภูมิอากาศตั้งแต่แรก โดยมีผู้ตั้งคำถามว่าเหตุใดคนบางกลุ่มจึงเชื่อว่าการล้มล้างทุนนิยมจะแก้ไขปัญหาสภาพแวดล้อมได้ดีกว่ารัฐบาลระบอบอำนาจนิยมที่จะเข้ามาจัดการแทน

ความขัดแย้งยังเพิ่มสูงขึ้น หลักจากคลิปวิดีโอธันเบิร์กหัวเราะเมื่อทราบข่าวเกี่ยวกับการประท้วง “Fridays for Future” ในเยอรมนีเผยแพร่บนโลกออนไลน์ แม้เธอจะออกมาอธิบายในภายหลังว่า เธอหัวเราะเพราะความย้อนแย้งที่กลุ่มเคลื่อนไหวดังกล่าว จัดประท้วงโดยได้รับการอนุญาตจากตำรวจในเขตคนขาวชนชั้นกลาง แต่กลับเว้นระยะห่างและตัดขาดจากธันเบิร์กเพียงเพราะเธอเรียกร้องสิทธิมนุษยชนให้ชาวปาเลสไตน์ แต่ก็ไม่ทำให้ผู้ติดตามบางคนพอใจอยู่ดี

กลุ่มผู้สังเกตการณ์และนักวิจารณ์หลายคน เช่น ลิเดีย มอยแฮน ตั้งข้อสังเกตว่า เกรต้า ธันเบิร์ก กลายเป็น “นักเคลื่อนไหวอาชีพ” ที่คอยเปลี่ยนไปจับกระแสประท้วงใหม่ ๆ ที่กำลังเป็นที่นิยมในสังคม นักวิจารณ์มองว่าเธอเริ่มละทิ้งประเด็นสภาพภูมิอากาศที่เป็นจุดเริ่มต้น แล้วหันไปทุ่มเทให้กับการขับเคลื่อนประเด็นทางการเมืองอื่นอย่างเต็มตัว จนทำให้ผู้คนเริ่มตั้งคำถามต่อความน่าเชื่อถือของเธอ

“ในฐานะนักเคลื่อนไหวอาชีพ มันเป็นงานของเธอที่จะกระโดดเข้าร่วมประเด็นอะไรก็ตาม ที่กำลังเป็นเทรนด์ แล้วทำไมเธอถึงยังต้องใส่ใจประเด็นเก่าที่ตกกระป๋องไปแล้ว?” มอยแฮนกล่าว

‘เกรต้า ธันเบิร์ก’ พวกประท้วงตามกระแส? หลังมุ่งประเด็นการเมือง โพลชี้คนไม่สนใจ ‘โลกร้อน’ แล้ว
เกรต้า ธันเบิร์ก ปรากฏตัวในงาน COP31
เครดิตภาพ: REUTERS/Murad Sezer
 
 

คนเลิกสนใจเรื่องโลกร้อน

นอกจากนี้ เอช. สเตอร์ลิง เบอร์เนตต์ และแอนโทนี วัตต์ส จากสถาบันฮาร์ตแลนด์ เผยแพร่บทวิเคราะห์ผ่านสื่อ RedState โดยวิจารณ์ว่า เกรต้าเป็นเพียงนักประท้วงเซเลบที่ไม่เข้าใจความจริงด้านวิทยาศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ และภูมิรัฐศาสตร์อย่างแท้จริง พวกเขาระบุว่าคำเตือนเรื่องภัยพิบัติจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของธันเบิร์ก ไม่มีข้อมูลรองรับทางวิทยาศาสตร์ และสังคมไม่ได้ต้องการให้เธอเข้ามาช่วยกอบกู้โลก

อีกทั้ง ผลสำรวจความคิดเห็นของประชาชนชาวสหรัฐจากสถานี NBC พบว่า เศรษฐกิจเป็นประเด็นสำคัญที่สุดสำหรับผู้มีสิทธิเลือกตั้ง 39% รองลงมาคือสถานะของประชาธิปไตยที่ 33% และผู้อพยพที่ 14% ขณะที่ การทุจริตของรัฐบาลและค่าครองชีพถูกพิจารณาว่าเป็นปัจจัยสำคัญหรือสำคัญมากโดยผู้มีสิทธิเลือกตั้งเกือบ 90% แต่การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกลับไม่ได้ถูกกล่าวถึงเลย

ผลสำรวจล่าสุดของ Gallup ก็บอกเล่าเรื่องราวเดียวกัน ในบรรดาประเด็น 11 ประเด็นที่ทดสอบ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอยู่ในอันดับสุดท้ายในแง่ของเปอร์เซ็นต์ของผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ระบุว่า "สำคัญอย่างยิ่ง" รองจากเศรษฐกิจ การดูแลสุขภาพ อิหร่าน ราคาน้ำมัน การอพยพ อาชญากรรม และแม้แต่การสร้างศูนย์ข้อมูลปัญญาประดิษฐ์

สอดคล้องกับผลสำรวจล่าสุดของ Gallup พบว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นปัญหาลำดับสุดท้ายที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งในสหรัฐระบุว่า “สำคัญอย่างยิ่ง” รองจากเศรษฐกิจ การดูแลสุขภาพ อิหร่าน ราคาน้ำมัน การอพยพ อาชญากรรม และแม้แต่การสร้างดาต้าเซ็นเตอร์สำหรับเอไอ

“ปัญหาไม่ได้อยู่ที่โลกไม่รู้ถึงสารของเกรต้า ธันเบิร์ก ผู้คนได้ยินมันมาหลายปีเหมือนเสียงแมลงรบกวน แต่หลายปีต่อมา ผู้คนเห็นว่าคำทำนายเรื่องวันสิ้นโลกไม่ได้เกิดขึ้นจริง และพวกเขาก็ไม่ได้มองว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นปัญหาหลักอีกต่อไป ที่สำคัญที่สุดคือ คนส่วนใหญ่ไม่ได้เชื่อว่าโลกจำเป็นต้องได้รับความช่วยเหลือโดยเกรต้า” เอช. สเตอร์ลิง เบอร์เนตต์ และแอนโทนี วัตต์สระบุในบทความ

การต่อสู้ของเกรต้า ธันเบิร์ก ยังคงมีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นจิตสำนึกของเยาวชนและสร้างแรงกดดันต่อผู้นำโลกในการประชุม COP31 แต่การปรับเปลี่ยนทิศทางการต่อสู้ไปสู่ประเด็นการเมืองเชิงโครงสร้างและการต่อต้านทุนนิยม ก็ทำให้เธอต้องเผชิญกับกระแสวิพากษ์วิจารณ์และความเสื่อมถอยของความศรัทธาจากสาธารณชนในวงกว้างอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และขณะเดียวกันก็ดูเหมือนว่าผู้คนจะไม่อินกับปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแล้ว


ที่มา: Euro News, NBC New, News24, Red State, The Guardian

‘เกรต้า ธันเบิร์ก’ พวกประท้วงตามกระแส? หลังมุ่งประเด็นการเมือง โพลชี้คนไม่สนใจ ‘โลกร้อน’ แล้ว เกรต้า ธันเบิร์ก ปรากฏตัวในงาน COP31
เครดิตภาพ: REUTERS/Murad Sezer