CKPower ต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่โอกาสทางเศรษฐกิจ ผ่านโมเดล "หิ่งห้อย สตูดิโอ" ในหลวงพระบาง เปิดพื้นที่ให้ชุมชนนำทักษะและงานหัตถกรรมมาพัฒนาสู่ผลิตภัณฑ์สร้างมูลค่า เพิ่มช่องทางสร้างรายได้ และเชื่อมโยงทุนทางวัฒนธรรมเข้ากับเศรษฐกิจชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม
วันนี้ "หิ่งห้อย สตูดิโอ" เกิดขึ้นจากความร่วมมือของ บริษัท หลวงพระบาง พาวเวอร์ จำกัด (LPCL) บริษัทร่วมของ บริษัท ซีเค พาวเวอร์ จำกัด (มหาชน) หรือ CKPower ผู้ดำเนินการโครงการไฟฟ้าพลังน้ำ หลวงพระบาง โดยมีเป้าหมายสำคัญในการพัฒนาให้เป็นพื้นที่เรียนรู้และสร้างสรรค์งานหัตถกรรม เพื่อสืบสานและต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่นและมรดกทางวัฒนธรรมของหลวงพระบางให้คงอยู่จากรุ่นสู่รุ่น พร้อมประยุกต์ใช้ให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตร่วมสมัย
เปลี่ยนการช่วยเหลือระยะสั้น สู่การพึ่งพาตนเอง
หิ่งห้อย สตูดิโอ ขับเคลื่อนตามกรอบการดำเนินงานสร้างคุณค่าสู่สังคม ปี 2565-2569 (CSR Strategy Framework 2022-2026) ของ CKPower ในด้าน "หิ่งห้อย: นวัตกรรมสร้างโอกาสเพื่อชุมชน" การดำเนินงานขับเคลื่อนผ่านแนวคิด One Power Plant One Product (OPOP) ซึ่งมุ่งนำองค์ความรู้ นวัตกรรม และการประสานความร่วมมือกับภาคีเครือข่ายมาต่อยอดศักยภาพของชุมชนให้สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน
แนวคิดดังกล่าวมุ่งปรับเปลี่ยนบทบาทองค์กรจากการให้ความช่วยเหลือในระยะสั้น ไปสู่การสร้างศักยภาพให้ชุมชนรอบพื้นที่โครงการเติบโตและพึ่งพาตนเองได้ในระยะยาว ทั้งนี้ CKPower มองว่าการเติบโตของธุรกิจและการพัฒนาชุมชนต้องดำเนินไปควบคู่กัน เพื่อสร้างคุณค่าร่วมระหว่างองค์กรกับชุมชน พร้อมทั้งยกระดับคุณภาพชีวิตควบคู่กับการอนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น มรดกทางวัฒนธรรมของ หลวงพระบาง ให้คงอยู่จากรุ่นสู่รุ่น
หนุนภูมิปัญญาสู่การสร้างอาชีพในท้องถิ่น
นับตั้งแต่เริ่มดำเนินโครงการ ผลการดำเนินงานสะสมภายใต้โครงการ "หิ่งห้อย นวัตกรรมสร้างโอกาสเพื่อชุมชน" ในช่วงปี 2565-2568 สามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนสะสมได้แล้วจำนวน 6 ผลิตภัณฑ์ และสร้างรายได้หมุนเวียนให้แก่ชุมชนรวมทั้งสิ้น 2,818,567 บาท ซึ่งสะท้อนถึงการนำทุนทางวัฒนธรรมและทรัพยากรในท้องถิ่นมาต่อยอดเพื่อสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้แก่คนในชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม
เมื่อวิเคราะห์โครงสร้างรายได้สะสม พบว่า กลไกหลักมาจากรายได้จากการพัฒนาหัตถกรรมผลิตภัณฑ์ร่วมสมัยด้วยการออกแบบใหม่ (จำนวน 3 ผลิตภัณฑ์) ซึ่งคิดเป็นมูลค่าสูงถึง 2,402,850 บาท นอกจากนี้ โครงการยังได้สนับสนุนการฝึกอาชีพชุมชนในเมืองหลวงพระบาง สร้างรายได้รวม 383,540 บาท พร้อมทั้งกระจายการสร้างรายได้ไปสู่อาชีพอื่นๆ ในท้องถิ่น ได้แก่ ผลิตภัณฑ์แปรรูปปลาส้ม สร้างรายได้ 30,297 บาท และกิจกรรมสหกรณ์โรงเรียน สร้างรายได้ 1,880 บาท
ผนึก "ภาคีเครือข่าย" สร้างนิเวศการเรียนรู้
การดำเนินงานของหิ่งห้อยสตูดิโอ คือการสร้างระบบนิเวศความร่วมมือแบบบูรณาการระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และชุมชนในสปป.ลาว โดยในฝั่งภาครัฐ แผนกอุตสาหกรรมและการค้า แขวงหลวงพระบาง ทำหน้าที่สนับสนุนและรับรองการดำเนินงานของศูนย์เรียนรู้ให้เป็นไปตามมาตรฐานทางการ
ขณะที่ภาคการศึกษา โครงการได้ผนึกกำลังกับ วิทยาลัยเทคนิค-วิชาชีพ หลวงพระบางในการพัฒนาหลักสูตรและจัด Workshop พัฒนาทักษะด้านงานหัตถกรรมและการออกแบบให้แก่เยาวชนและประชาชนในพื้นที่ การเรียนรู้เน้นการลงมือปฏิบัติจริง (Hands-on) เช่น เทคนิคการใช้จักรเย็บผ้า การตัดเย็บ และการขึ้นชิ้นงาน เพื่อเชื่อมโยงทักษะการเรียนรู้เข้ากับการทำงานจริงในตลาด พร้อมทั้งมอบ ใบประกาศนียบัตร ให้แก่ผู้ผ่านการอบรมเพื่อนำไปใช้เป็นคุณวุฒิต่อยอดการประกอบอาชีพในอนาคต
ชูนวัตกรรมอาคารสอดรับวัฒนธรรม
ในมิติการพัฒนาพื้นที่และโครงสร้างพื้นฐานของหิ่งห้อย สตูดิโอ บริษัท ช.การช่าง (ลาว) จำกัด ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนการก่อสร้างอาคาร โดยมุ่งสร้างด้วยความแข็งแรง มีมาตรฐานความปลอดภัย และสร้างประโยชน์ใช้สอยที่ครบครันสำหรับการเรียนรู้และการผลิตงานหัตถกรรม
อาคารหิ่งห้อย สตูดิโอ โดดเด่นในด้านการออกแบบที่คำนึงถึงบริบททางวัฒนธรรม โดยปรับรูปแบบสถาปัตยกรรมให้กลมกลืนกับเอกลักษณ์ของเมืองมรดกโลกหลวงพระบางอย่างลงตัว สะท้อนถึงแนวคิดการดำเนินงานที่ให้ความสำคัญกับทั้งประโยชน์ใช้สอย ความสวยงาม และการเคารพคุณค่าประวัติศาสตร์ท้องถิ่นไปพร้อมกัน
ต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่น สู่ผลิตภัณฑ์ร่วมสมัย
จุดเด่นด้านผลิตภัณฑ์อันเป็นเอกลักษณ์ของ หิ่งห้อย สตูดิโอ คือการนำภูมิปัญญาด้านหัตถกรรมของชุมชนหลวงพระบาง มาต่อยอดผ่านกระบวนการตัดเย็บและการออกแบบร่วมสมัย จนเกิดเป็นผลิตภัณฑ์ที่สามารถนำมาใช้งานได้จริงในชีวิตประจำวัน สอดคล้องกับวิถีชีวิตและพฤติกรรมของผู้บริโภคยุคปัจจุบัน
การจัดกิจกรรมฝึกอบรมตั้งแต่เริ่มเปิดดำเนินงานอย่างเป็นทางการในเดือนพฤศจิกายน 2568 เน้นให้ผู้เรียนได้ทดลองทำจริงผ่านกระบวนการ Hands-on ส่งผลให้ชุมชนและเยาวชนสามารถพัฒนาฝีมือ นำหัตถกรรมพื้นถิ่นมาประยุกต์เป็นชิ้นงานใหม่ๆ ที่มีมูลค่าสูงขึ้น โดยยังคงรักษาเอกลักษณ์ ความประณีต และคุณค่าของงานหัตถกรรมดั้งเดิมไว้อย่างครบถ้วน
ส่งต่อมรดกวัฒนธรรมข้ามรุ่น "ภูมิปัญญามีชีวิต"
กระบวนการดำเนินงานของหิ่งห้อย สตูดิโอ มีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนมิติของการอนุรักษ์วัฒนธรรมจากการเก็บรักษาเชิงประวัติศาสตร์ มาสู่การทำให้ภูมิปัญญายังคงมีชีวิตและเติบโตได้ในเศรษฐกิจปัจจุบัน ซึ่งเชื่อมโยงกับองค์ความรู้งานหัตถกรรมพื้นถิ่น เช่น การย้อมสีเส้นฝ้ายด้วยวัสดุธรรมชาติ ผ่านการเปิดพื้นที่ให้เด็ก เยาวชน และชุมชนได้เข้ามาเรียนรู้ เป็นการถ่ายทอดภูมิปัญญาจากคนรุ่นเก่าสู่คนรุ่นใหม่ให้ได้รับการสืบทอดและต่อยอดต่อไป
การฝึกทักษะดังกล่าวช่วยให้คนรุ่นใหม่มองเห็นคุณค่าของทุนทางวัฒนธรรมในท้องถิ่นตนเอง พร้อมทั้งมีทักษะวิชาชีพที่สามารถนำไปสร้างผลงาน ผลิตภัณฑ์ หรือสร้างอาชีพและรายได้ในอนาคต จึงเป็นการสร้างคุณค่าควบคู่กันทั้งในมิติการสืบสานมรดกวัฒนธรรม การพัฒนาศักยภาพคน และการสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจให้แก่ชุมชน
สร้างคุณค่าร่วม สู่การเติบโตอย่างยั่งยืน
ในมิติความยั่งยืนขององค์กร โครงการหิ่งห้อย สตูดิโอ สะท้อนแนวทางของ CKPower และ LPCL ในการดำเนินธุรกิจควบคู่กับการพัฒนาชุมชน โดยมุ่งส่งเสริมทักษะอาชีพและต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อสร้างโอกาสในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนรอบพื้นที่โครงการไฟฟ้าพลังน้ำ หลวงพระบาง





