"บั๊ดดี้โฮมแคร์สร้างอาชีพ รายได้ให้เยาวชนที่ขาดโอกาส ขณะที่ผู้สูงอายุก็ได้มีคนดูแล"
แม้ว่าการเกิดขึ้นของ “โครงการพัฒนาต้นแบบกิจการเพื่อสังคมบั๊ดดี้โฮมแคร์ ในการดูแลผู้สูงอายุ(Buddy HomeCare) จะมุ่งเน้นเป้าหมายทางสังคม สิ่งแวดล้อม และ การเงินไปพร้อมกัน เพื่อสร้างโอกาสให้คนด้อยโอกาสได้รับการอบรมและร่วมดำเนินงานวิสาหกิจเพื่อสังคม และผู้สูงอายุยากไร้ด้อยโอกาส ขาดคนดูแล ได้รับการดูแลผ่านกลไกการดูแลระดับชุมชน ซึ่งความสำเร็จไม่เพียงตอบโจทย์ดังกล่าว แต่ยังเป็นการ “เสริมสุข”ให้กับคนต่างวัยหรือต่างGEN(Generation)ด้วย ทั้งแง่ของความสุข สุขภาพและสุขภาวะ
ยืนยันได้จากการบอกเล่าของ ยงยุทธ เยอส่อ อายุ 23 ปี ว่า ตนเองเป็นชาวจ.เชียงราย ชาติพันธุ์อาข่า เดิมเป็นเด็กในสถานสงเคราะห์เชียงราย เมื่อสำเร็จการศึกษาระดับชั้นม.ต้นได้ออกมาทำงานรับจ้างต่างๆ กระทั่ง แม่ที่เป็นที่ปรึกษาที่สถานสงเคราะห์แนะนำให้เข้ารับการอบรมตามโครงการบั๊ดดี้โฮมแคร์ เพราะเห็นว่าตัวเองชอบพูดคุยกับผู้สูงอายุ ใจเย็นและเคารพผู้ใหญ่ จึงเข้าอบรบรุ่นแรก หลังจากผ่านการอบรมได้รับดูแลผู้สูงอายุตามบ้านแบบจ้างรายวันและรายเดือน ได้รับค่าตอบแทนราว 300-500 บาทต่อวัน รวมถึง ดูแลผู้สูงอายุยากไร้แบบไม่ได้รับค่าตอบแทนด้วย
ยงยุทธ บอกว่า การเป็นบั๊ดดี้โฮมแคร์ไม่เพียงแต่ช่วยให้ตัวเองมีรายได้มากกว่าการทำงานรับจ้างทั่วไปเท่านั้น แต่จากการที่มีโอกาสได้ดูแลผู้สูงอายุหลายคน โดยเฉพาะผู้ป่วยความจำเสื่อมหรือผู้ป่วยติดเตียง ซึ่งโดยปกติจะมีภาวะอารมณ์ที่ค่อนข้างจู้จี้ ขี้บ่น ส่งผลให้ลูกหลานเกิดอารมณ์หงุดหงิดตามไปด้วย ทำให้เกิดช่องว่างระหว่างคนในครอบครัว แต่เมื่อบั๊ดดี้โฮมแคร์ได้เข้าไปดูแลสักระยะ รวมถึงพูดคุยและขออนุญาตญาติพาออกทำกิจกรรมต่างๆ ทำให้จิตใจผู้สูงอายุเบิกบานขึ้น ไม่จู้จี้ ไม่ขี้บ่น ความสัมพันธ์กับลูกหลานก็ดีขึ้นด้วย เหล่านี้เป็นผลทางจิตใจที่เกิดขึ้นนอกเหนือจากการดูแลฟื้นฟูสุขภาพร่างกายให้ดีขึ้นแล้ว
ขณะที่ ศรีพรรณ กันทะ อายุ 71 ปี ผู้สูงอายุเป็นกล้ามเนื้ออ่อนแรงด้านซ้าย สามารถทำกิจวัตรประจำวันได้เป็นบางอย่าง เช่น ทานข้าวเอง แต่ไม่สามารถเคลื่อนไหว ขาดการฝึกการเดิน เพราะมีความกลัวที่จะล้มและคิดว่าตัวเองอายุมากแล้ว ทำให้แขนและขาเริ่มมีอาการอ่อนแรงทั้งสองข้าว ซึ่งได้รับการดูแลจากบั๊ดดี้โฮมแคร์ และอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุที่เป็นคนในชุมชน บอกว่า การมีคนมาหาที่บ้านบ่อยๆ ทำให้มีเพื่อนคุย ถามไถ่สุขทุกข์ดัน สุขภาพใจเราดีขึ้น สบายใจ เวลามาพร้อมกันหลายๆคนก็สนุก
จากข้อมูลในปี 2561 พบว่า จ.เชียงใหม่ มีผู้สูงอายุประมาณ 316,847 คน คิดเป็น 18% ของประชากรทั้งจังหวัด และคาดว่ามีผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้านและติดเตียงมากกว่า 50,000 คน ที่ต้องการการดูแลอย่างใกล้ชิด และผู้สูงอายุเกือบครึ่งหนึ่งมีโรคเรื้อรังหรือโรคประจำตัว โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในเขตเทศบาลนครเชียงใหม่ ซึ่งผู้ดูแลผู้สูงอายุตามโครงการบั๊ดดี้โฮมแคร์ จะผ่านการอบรมหลักสูตรผู้ดูแลผู้สูงอายุระยะยาวจากคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่(มช.) โดยจะมีความสามารถในการประเมินสุขภาพเบื้องต้น ทำความสะอาดร่างกาย ดูแลอาหารและความปลอดภัยในการรับประทาน พูดคุยสร้างจิตใจให้แจ่มใส ช่วยอำนวยความสะดวกในการใช้ชีวิตประจำวัน ทำกายภาพเบื้องต้น และอำนวยความสะดวกในการไปทำกิจกรรมนอกบ้าน จำนวน 420 ชั่วโมง
ภรณี ภู่ประเสริฐ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนสุขภาวะประชากรกลุ่มเฉพาะ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.) กล่าวว่า โครงการบั๊ดดี้โฮมแคร์เกิดขึ้นจากการที่สสส.ร่วมกับมูลนิธิพัฒนางานผู้สูงอายุ(มพส.) โดยพัฒนาผู้ดูแลผู้สูงอายุมืออาชีพที่เป็นเยาวชนขาดโอกาสทางการศึกษา และให้บริการดูแลผู้สูงอายแบบเสียค่าบริการให้บริการในพื้นที่นำร่องจำนวน 35 ชุมชน ในเขตเทศฐาลนครเชียงใหม่แล้วนำผลกำไรมาตอบแทนสังคม ด้วยการดูแลผู้สูงอายุยากไร้ในชุมชนร่วมกับโครงการอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุที่บ้านของมพส. โดยคัดเลือกเยาวกลุ่มชาติพันธ์ที่ขาดโอกาสทางการศึกษา เข้ารับการฝึกอบรมเพื่อให้สามาประกอบอาชีพผู้ดูแลผู้สูงอายุได้
“การดูแลและบริหารจัดการของมพส.ในการหากลุ่มลูกค้าที่ต้องการผู้ดูแลผู้สูงอายุ ถือเป็นการสร้างอาชีพและรายได้ให้เยาวชนที่ขาดโอกาสและเป็นการดำเนินงานต้นแบบวิสาหกิจเพื่อสังคมเพื่อการดูแลผู้สูงอายุ ในขณะที่ผู้สูงอายุที่ยากไร้ ขาดคนดูแลก็จะได้รับการดูแลผ่านกลไกระดับชุมชนจากอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุที่บ้านที่มพส.ได้พัฒนาศักยภาพ”นางภรณีกล่าว
ภายหลังการดำเนินโครงการมาเป็นระยะเวลา 2 ปี ปัจจุบันมีผู้ผู้ดูแลผู้สูงอายุ 34คน สว่าง แก้วกันทา ผอ.มพส. บอกว่า โครงการนี้ ถือเป็นต้นแบบนำไปใช้เป็นแนวทางขยายผลในระดับพื้นที่ที่มีความสนใจ ซึ่งการดำเนินงานของบั๊ดดี้โฮมแคร์และอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุที่บ้านเขตเมืองเชียงใหม่ มีการจัดเก็บข้อมูลผู้สูงอายุในรูปแบบออนไลน์ ปัจจุบันมีข้อมูล 214 คน และได้วิเคราะห์คัดเลือกผู้สูงอายุยากไร้ที่ต้องการการดูแลเฉพาะ 20 คน ในการทำแผนการดูแลรายบุคคล
จากการดำเนินงานตามแผนดูแลผู้สูงอายุรายบุคคล มีจำนวน 5 ราย ที่สามารถแก้ปัญหา โดยการปรับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยและฝึกทักษะให้สามารถช่วยเหลือตัวเองได้มากขึ้น เกิดศูนย์ประสานงานรับเรื่องร้องทุกข์ ปัญหาและสิทธิการรักษาพยาบาลของผู้สูงอายุ และมีการดำเนินกิจกรรมเยี่ยมบ้านผู้สูงอายุยากไร้รวมทั้งสิ้น 1,743 คน โดยบูรณาการ่วมกับภาคส่วนต่างๆรวม 20 องค์กรด้วย
เมื่อสิ้นสุดโครงการได้ประเมินผลลัพธ์ทางสังคมและการคำนวณผลตอบแทนทางสังคม มูลค่าการลงทุนผ่านโครงการที่สนับสนุนโดยสสส. จำนวน 6 ล้านบาท คำนวณมูลค่าผลประโยชน์ที่ได้รับกว่า 29 ล้านบาท คิดเป็นอัตราผลตอบแทนทางสังคมที่ 5.10 บาทต่อการลงทุน 1 บาท เท่ากับเกิดผลตอบแทน 5 เท่า โดยเป็นผลประโยชน์ต่อผู้สูงอายุถึง 99 %
อนึ่ง บริการของบั๊ดดี้โฮมแคร์ มี 3 รูปแบบ คือ 1.บริการเยี่ยมผู้สูงอายุตามบ้าน 2 ชั่วโมงต่อวัน ราคา 4,000-5,000 บาทต่อเดือน 2.บริการดูแลผู้สูงอายุรายวัน 8-9 ชั่วโมง ราคา 400-500 บาทต่อวัน และ3.บริการดูแลผู้สูงอายุรายเดือน 8-9 ชั่วโมง 9,000-12,000บาทต่อเดือน ผู้สนใจสามารถสอบถามและดูรายละเอียดได้ที่ เฟซบุ๊ค บริการดูแลผู้สูงอายุที่บ้านBuddy homecare
