ฉลาดคิด...ฉลาดเลือก

จากผลการสำรวจความคิดเห็นเนื่องในโอกาสวันเด็กแห่งชาติปี 2556 ที่ผ่านมา โดย “อาชีวะโพล” ที่ทำการสำรวจเด็ก ๆ จำนวน 1,214 คน ในหัวข้อที่ว่า “ของขวัญวันเด็กที่อยากได้ที่สุดในปีนี้ คือ อะไร?” คำตอบที่ได้ออกมาดังนี้

อันดับ 1 โทรศัพท์มือถือ /คอมพิวเตอร์ /เครื่องเล่นเกม แผ่นเกม (40.18% )

อันดับ 2 เงิน /ทุนการศึกษา (31.46%)

อันดับ 3 ของเล่น เลโก้ /หนังสืออ่านเล่น /เครื่องเขียน (28.36%)

ใช่แล้วครับ โทรศัพท์มือถือ กลายเป็นสิ่งแรกที่เด็ก ๆ อยากได้ และเรียกร้องให้ผู้ปกครองซื้อให้ในโอกาสต่าง ๆ โดยพยายามยกหาเหตุผลความจำเป็นต่าง ๆ นานาเพื่อโน้มน้าวเราให้ใจอ่อน

หากเราใจอ่อน ยอมซื้อให้ เพราะกลัวว่าเขาจะไม่รักเรา หรือเพื่อเป็นการตัดรำคาญไป ก็จะทำให้เด็ก ๆ ไม่ได้เรียนรู้ในคุณค่าของของที่ได้มา แต่หากเราใช้เหตุการณ์นี้มาเป็นโอกาสในการเรียนรู้เพื่อฝึกคิดไปด้วยก็จะทำให้ได้ประโยชน์กับตัวเด็กเองที่จะนำทักษะการคิดนี้ไปใช้ในการเลือกซื้อของต่าง ๆ หรือตัดสินใจเรื่องต่าง ๆ ได้อย่างรอบคอบ

เครื่องมือพื้นฐานด้านการคิดตัวหนึ่งที่จะแนะนำให้ใช้ คือ CAF ย่อมาจากคำว่า Consider All Factors การใช้ CAF คือ การตั้งคำถามว่า “มีปัจจัยอะไร หรือเงื่อนไขอะไรที่เกี่ยวข้องที่เราต้องนำมาพิจารณาในเรื่องนี้”

“มีปัจจัยอะไรบ้าง ที่จะต้องพิจารณาในการซื้อโทรศัพท์มือถือ ?”

-วัตถุประสงค์การใช้ (ใช้โทรออก-รับสายเข้า, ใช้รับส่ง e-mail, ใช้หาข้อมูลทาง Internet, ใช้ติดต่อเพื่อนผ่าน Social Network เช่น Line, Facebook)

-กล้องถ่ายรูปจำเป็นหรือไม่, ขนาดความละเอียดที่เหมาะสมควรเป็นเท่าไหร่

-หน่วยความจำที่เหมาะสมควรมีความจุเท่าไหร่

-ขนาดหน้าจอควรมีขนาดเท่าไหร่

-แบตเตอรี่ใช้งานได้ต่อเนื่องกี่ชั่วโมง

-เงื่อนไขการรับประกันสินค้า

-ศูนย์บริการมีที่ไหนบ้าง

-งบประมาณ

เมื่อเราได้ปัจจัยต่าง ๆ ที่จะต้องพิจารณามาครบถ้วนแล้ว จึงค่อยนำโทรศัพท์มือถือรุ่นต่าง ๆ มาพิจารณากับความต้องการพื้นฐานของเรา ก็จะทำให้เราได้โทรศัพท์มือถือที่ตรงกับวัตถุประสงค์การใช้งานอย่างแท้จริง และอยู่ในงบประมาณที่เราตั้งไว้

การฝึกใช้เครื่องมือ CAF นอกจากจะสามารถฝึกใช้ในกรณีที่ต้องการซื้อสิ่งของต่าง ๆ แล้ว ยังสามารถนำมาใช้ในการวางแผนต่าง ๆ ได้ด้วยเช่นกัน

ยกตัวอย่างเช่น ในเดือนตุลาคมที่จะถึงนี้ ซึ่งเป็นช่วงปิดเทอม ครอบครัวของเรามีโปรแกรมที่จะไปเที่ยวทะเลที่หัวหินกัน 2 วัน 1 คืน ก็สามารถนำสถานการณ์นี้มาให้เด็กน้อยฝึกใช้เครื่องมือ CAF ในการเตรียมกระเป๋าเดินทางของตนเอง

“ในการไปเที่ยวทะเลครั้งนี้ ต้องเตรียมอะไรไปบ้าง”

-ชุดว่ายน้ำ

-แว่นตาว่ายน้ำ

-หมวกใส่กันแดด

-ครีมกันแดด

-ชุดสำหรับเล่นน้ำทะเล

-ชุดนอน

-ชุดชั้นใน

-ชุดอาบน้ำ (สบู่, แชมพู, ยาสีฟัน, แปรงสีพัน, โฟมล้างหน้า)

ก็จะได้ออกมาเป็น check list สำหรับการเตรียมกระเป๋าเดินทาง

เห็นไหมละครับว่าเราสามารถฝึกคิดได้ทุกสถานการณ์ ขึ้นอยู่กับเราว่าจะนำเครื่องมือฝึกคิดต่าง ๆ มาใช้ได้อย่างเหมาะสมกับแต่ละสถานการณ์อย่างไร เพราะสิ่งเหล่านี้ไม่มีสอนในห้องเรียน ขอให้ Enjoy thinking นะครับ

**

คอลัมน์ "Life is Learning" โดย 'นายเรียนรู้' บุญเลิศ คณาธนสาร

e-mail: [email protected]