ภัยเงียบใต้เสียงกรน

เสียงกรนจากคนข้างกาย นอกจากสร้างความรำคาญ ยังซ่อนผลร้ายที่อาจทำให้เจ้าตัวหยุดหายใจและเสียชีวิต

“คนส่วนมากมักมองว่า การนอนกรนคือความน่ารำคาญ ที่ใครๆ ก็เป็นกัน แต่ในมุมมองของแพทย์ การนอนกรนที่อาจมาพร้อมกับภาวะหยุดหายใจขณะหลับ หรือ Sleep Apnea นั้น เป็นอันตรายและสามารถส่งผลเสียต่อระบบหลอดเลือดและหัวใจได้” ศ.ดักลาส แม็คอีวอย ผู้อำนวยการสถาบันด้านสุขภาพการนอน (Adelaide Institute for Sleep Health) กล่าว
โรคนอนหยุดหายใจแบบอุดกั้น (Obstructive Sleep Apnea : OSA) คือ ภาวะที่ผู้ป่วยจะหยุดหายใจเป็นช่วงๆ ระหว่างการนอนหลับ จากการปิดกั้นของทางเดินหายใจส่วนบน โดยระยะเวลาการหยุดหายใจแต่ละช่วงเกิดขึ้นได้ตั้งแต่ 10 วินาทีขึ้นไป ผู้ป่วยจะหยุดหายใจมากกว่า 5 ครั้งใน 1 ชั่วโมง ส่งผลให้ร่างกายขาดออกซิเจนในช่วงที่ร่างกายหยุดหายใจ

ศ.ดักลาส กล่าวว่า โรคนอนหยุดหายใจแบบอุดกั้นนี้ ทั่วโลกพบได้บ่อยเช่นเดียวกับโรคเบาหวาน โดยมีอุบัติการณ์อยู่ที่ 10% ในประชากรชายทั้งหมด และ 5% ในประชากรหญิงทั้งหมด และมีแนวโน้มจะเพิ่มขึ้นทุกปี เนื่องจากภาวะน้ำหนักเกินที่เป็นสาเหตุหลักของโรคนี้

ความร้ายแรงของปัญหาการหายใจที่ผิดปกติขณะนอนหลับคือ อาจก่อให้เกิดปัญหาที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพอย่างร้ายแรงเช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ เส้นเลือดอุดตันและเบาหวาน
พญ.วิสาข์สิริ ตันตระกูล แพทย์ด้านโรคระบบหายใจ ศูนย์โรคการนอนหลับ โรงพยาบาลรามาธิบดี กล่าวว่า โรงพยาบาลรามาธิบดีมีผู้ป่วยที่มาพบแพทย์ด้วยโรคเกี่ยวกับภาวการณ์นอนหลับถึงปีละ 1,500 คน
“ผู้ป่วยที่เป็นโรคนอนหยุดหายใจมักไม่รู้ตัว และมาพบแพทย์ตามที่ภรรยาบอกด้วยความรำคาญในเสียงกรน” แพทย์ด้านโรคระบบหายใจกล่าว

อาการบ่งชี้ของโรคนี้ คือ กรน มีการหายใจเฮือกที่แสดงถึงการหยุดหายใจขณะนอนหลับ สำลักน้ำลาย ปัสสาวะบ่อย นอนไม่เต็มอิ่ม อ่อนเพลียและง่วงในตอนกลางวัน ในผู้หญิงบางรายมีอาการซึมเศร้าร่วมด้วย
การวินิจฉัยทำได้โดยแพทย์จะประเมินจากคำบอกเล่าอาการและตัวบ่งชี้อาการจากผู้ป่วย หากสงสัยว่ามีภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ ผู้ป่วยจะถูกวินิจฉัยโรคด้วยการศึกษาการนอนหรือ Polysomnogram (PSG) เพื่อยืนยันชนิดและความรุนแรงของภาวะหยุดหายใจขณะ นอนหลับรวมถึงวิธีรักษาที่เหมาะสม

การรักษาในปัจจุบัน นิยมใช้เครื่องช่วยหายใจชนิดแรงดันบวกต่อเนื่อง โดยจะปล่อยแรงดันลมแบบเบาผ่านหน้ากากเข้าสู่จมูก เพื่อป้องกันการตีบของทางเดินหายใจ ทำให้ผู้ป่วยสามารถหายใจอย่างเต็มที่ระหว่างนอนหลับ

“อย่างไรก็ดี การใช้เครื่องดังกล่าวถือเป็นการรักษาที่ปลายเหตุ ในผู้ป่วยบางรายอาจใช้การใส่ฟันยางช่วยเปิดทางเดินหายใจส่วนต้นให้กว้างขึ้น หรือการผ่าตัดจมูก ลิ้นไก่ โคนลิ้น หรือเลื่อนขากรรไกร โดยต้องขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยของแพทย์ว่าเป็นส่วนที่สร้างปัญหา” พญ.วิสาข์สิริอธิบาย

ทั้งนี้ การป้องกันภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับมีเพียงอย่างเดียวคือ การควบคุมน้ำหนัก แต่หากเป็นแล้ว นอกจากการพบแพทย์เพื่อตรวจรักษา ผู้ป่วยยังต้องดูแลตนเอง โดยการลดน้ำหนัก รับประทานอาหารและออกกำลังกายให้เหมาะสม

“นอกจากนี้ ยังต้องใส่ใจการนอนให้ถูกสุขลักษณะ ทั้งห้องนอนที่โล่งสบาย ไร้มลภาวะ นอนและตื่นเป็นเวลาเพื่อให้นอนหลับอย่างมีคุณภาพ ที่สำคัญต้องหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์และบุหรี่ ที่ทำให้นอนไม่หลับ กล้ามเนื้อคอหย่อนคล้อยไปทับทางเดินหายใจ”

นอกจากการตรวจวินิจฉัยโรคด้วยการศึกษาการนอน ฟิลิปส์จัดโครงการเฉลิมฉลองเนื่องในวันนอนหลับโลกปี 2256 ในหัวข้อ “นอนหลับดี มีอายุยืน” ทำแบบทดสอบออนไลน์เพื่อประเมินว่าตนเองเป็นผู้มีความเสี่ยงต่อโรคนอนหยุดหายใจแบบอุดกั้นหรือไม่ที่ www.areyousnoring.com/Sleep_Test ผู้ทำแบบทดสอบจะได้ทราบผลว่า ตนเองมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคหรือไม่ และจะได้รับคำแนะนำเพื่อให้สามารถนำไปปรึกษาแพทย์เพื่อทำการรักษาต่อไป