ท่องโลกอีสาน เสพงานศิลป์ ที่ขอนแก่นซิตี้ดินแดนความหลากหลาย หลังผ่านพ้นวิกฤต COVID-19
สถานการณ์ ณ ขณะนี้ ไม่ว่าจะสถานที่ท่องเที่ยวหรือศูนย์การเรียนรู้ต่างก็เงียบงันเนื่องจากทุกคนต่างกักตัว หนีภัยไวรัส COVID-19 เช่นเดียวกับอาคารสองชั้นหลังใหญ่ดีไซน์สะดุดตา แซมด้วยสีเขียวของต้นไม้ เพื่อความร่มรื่น ตัดกับโทนสีดินแดงได้อย่างลงตัว ซึ่งตั้งอยู่ใจกลางเมืองขอนแก่น ในพื้นที่ของมหาวิทยาลัยชื่อดังของจังหวัด ถนนกัลปพฤกษ์ ย่านกังสดาล เมืองที่ขึ้นชื่อว่ามีความหลากหลายสูงมากในบรรดาจังหวัดทางภาคอีสาน ที่นี่คือ ‘TCDC ขอนแก่น’ ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ ภายใต้ Concept ‘อีสาน กันดาร สร้างสรรค์’ เปิดให้บริการอย่างเป็นทางการแล้วเมื่อวันที่ 20 มีนาคม ที่ผ่านมา
เมื่อเข้ามาภายในตัวอาคารจะพบกับ space อาคารที่เปิดพื้นที่ด้านล่างคล้ายใต้ถุนบ้านของคนอีสาน ประหนึ่งการต้อนรับเข้าสู่ดินแดนของอีสานที่ทันสมัยโดยแท้ ซึ่งนักออกแบบถ่ายทอดผ่านกิจวัตรของคนอีสาน ไม่ว่าจะเป็นการพบปะ การเห็นตัวอย่าง การสั่งสม ปะติดปะต่อ การปลดปล่อยเเละการเเทรกเเซง ซึ่งกิจวัตรที่กล่าวมานั้นล้วนเกิดขึ้นใต้ถุนบ้านเป็นส่วนมาก ทำให้เกิดเเนวคิดในการออกเเบบ space อาคาร ที่มีการเปิดพื้นที่ด้านล่างคล้ายใต้ถุน เพื่อเป็นการต้อนรับเเละเกิดการพบปะตามมา ที่นี่ดูทันสมัย มีโซนให้นั่งทำงานเหมือน co-working space ทั่วไป ออกแบบโดยบริษัท สถาปนิก 49 จำกัด ที่ตีโจทย์ว่า “ความกันดารนั้น เป็นหนึ่งเหตุผลให้เกิดความสร้างสรรค์”
พื้นที่ให้บริการส่วนห้องสมุด อาคาร TCDC ขอนแก่น
เช็คอินสัปดาห์นี้ไม่เพียงพามาเปิดตัวศูนย์ออกแบบแห่งใหม่ใจกลางเมืองเสียทีเดียว เพราะภายใน TCDC แห่งนี้ กำลังมีนิทรรศการน่าสนใจที่เชื่องโยงความเป็นอีสานไว้ กับนิทรรศการแรก ‘LOOK ISAN NOW : ลูกอีสานวันนี้' เมื่อความเจริญเร่งซอยเท้า โอกาสและความท้าทายบ้านเฮาจะเป็นเช่นไร
รู้หรือไม่ว่า ‘เกลือสินเธาว์’ อีสานนั้นเคยติดอันดับการประกวดเกลือโลกสำหรับใช้หมักดองมาแล้ว
รู้หรือไม่ว่า อีสานกำลังจะเป็น ‘ฮับ’ เชื่อมโยง 4 ประเทศในอินโดจีนและตอนล่างของจีน
และรู้หรือไม่ว่า อีสานในวันนี้ ‘รวย’ เป็นอันดับ 2 รองจากภาคตะวันออก (ไม่รวม กทม.) ทั้งหมดคือภาพใหม่ของอีสานวันนี้และอนาคต
เมื่อก่อนใครๆ ก็ว่าอีสานแห้งแล้งกันดาร แต่ความแร้นแค้นของอีสานกลับสร้างคนให้อดทน มีความหวัง และสร้างสรรค์อยู่เสมอและในวันนี้ ความเจริญกำลังวิ่งเข้ามาพร้อมเทคโนโลยีที่ทำให้ชีวิตง่ายขึ้น รถไฟทางคู่และอนาคตรถไฟความเร็วสูง ทำให้อีสานเป็นผู้กำลังเชื่อมโยงภูมิภาคเข้าด้วยกัน ขุมทรัพย์แห่งโอกาสกำลังเปิดกว้าง รอการเติมเต็ม ลูกอีสานวันนี้จึงไม่ต้องข้ามแดนไปแสวงหาโอกาสใหม่จากที่ไหน เเต่ใช้ความรู้ ประสบการณ์ และทักษะของโลกสมัยใหม่ ช่วยพัฒนาบ้านให้น่าอยู่ยิ่งขึ้น นำความคิดสร้างสรรค์มาต่อยอดเอกลักษณ์ของท้องถิ่น บริหารจัดการวัฒนธรรมให้คงอยู่อย่างยั่งยืน โดยนิทรรศการแบ่งเนื้อหาออกเป็น 3 โซน ด้วยกัน
ศูนย์นวัตกรรมวัสดุอีสาน อาคาร TCDC ขอนแก่น
โซนแรก มองไปข้างหน้า 2050 จำลองบรรยากาศรถไฟความเร็วสูง (High-speed train) ที่จะกลายเป็นระบบขนส่งสาธารณะในชีวิตประจำวันของอีสานและอินโดจีนในอีก 30 ปีข้างหน้า ซึ่งเป็นช่วงเวลาเดียวกับที่รายงาน World Urbanization Prospect ขององค์การสหประชาติคาดการณ์ว่าในอีก 30 ปี ประเทศไทยจะมีประชากรอาศัยอยู่ในเขตเมืองถึงร้อยละ 69.5 โดยเฉพาะภูมิภาคอีสาน จะเกิดการขยายตัวสู่ความเป็นเมืองสูงที่สุด จากโครงการพัฒนาตามนโยบายของรัฐบาล
แผนยุทธศาสตร์การเชื่อมโยงระบบคมนาคมขนส่ง การลงทุนในระบบราง ภาคการพัฒนาเมืองที่ตื่นตัวอย่างมากในการสร้างความเปลี่ยนแปลง ภาคเอกชนที่เข้ามาลงทุนโครงการใหญ่ๆ ในหลายจังหวัด รวมถึงการค้าขายตามแนวชายแดนกับประเทศเพื่อนบ้าน ทำให้อีสานก้าวสู่ภูมิภาคแห่งการพัฒนาที่น่าจับตามอง ซึ่งเปลี่ยนวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ และสร้างโอกาสใหม่ให้เกิดขึ้นกับลูกอีสานทุกคน
ต่อด้วยโซนที่ 2 พาไปตามล่าหาโอกาส เพราะทุกที่มีโอกาส เมื่อการเดินทางสะดวกมากขึ้น ประกอบกับเทคโนโลยีที่เชื่อมโลกเข้าหากัน ลูกอีสานต่างเริ่มออกแสวงหาประสบการณ์ใหม่ให้คุณค่ากับความแตกต่างของท้องถิ่น เปิดโอกาสให้เรื่องราวถูกเล่าขานใหม่ พร้อมๆ กับการค้นพบเรื่องราวใหม่ๆ ทั้งในแง่ของทรัพยากรธรรมชาติที่หลากหลาย วัฒนธรรมที่เเตกต่าง และวิถีชีวิตที่มีเอกลักษณ์
‘เกลือสินเธาว์’ ที่เคยถูกดูแคลนว่าเป็นเกลือไร้ไอโอดีนจนไร้คุณค่าทางเศรษฐกิจกลับผงาดขึ้นมาใหม่ในฐานะเกลือชั้นเยี่ยมสำหรับการหมักดอง และกลายเป็นเส้นทางท่องเที่ยวสายเกลือที่ทุกคนต้องหันกลับมามอง พบกับกระบวนการถ่ายทอดเรื่องราวและการจัดการสินทรัพย์ทางวัฒนธรรมด้วยความคิดสร้างสรรค์ ที่ช่วยสร้างรายได้หมุนเวียนให้กับชุมชนอย่างไม่รู้จบ
และโซนสุดท้ายกับ ความท้าทายของลูกอีสานวันนี้ เพราะความท้าทายไม่ต่างอะไรกับโลกคู่ขนานของโอกาสในอนาคต เมื่อมองจากพื้นฐานของวันนี้จะเห็นได้ว่า เรากำลังพบกับการเปลี่ยนเเปลงของโครงสร้างประชากร อัตราการเกิดต่ำ ขาดแคลนแรงงาน และเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ปัญหาสิ่งเเวดล้อม ภัยแล้ง ขยะพลาสติก และฝุ่นพิษ ทั้งยังมีมิติของการรักษาความหลากหลายทางอาหาร เเละวัฒนธรรม ที่นี่จึงเป็น‘Supermarket of Ideas’ ที่ชวนเหล่าลูกอีสานพลิกความท้าทายเป็นโอกาส สร้างวันพรุ่งนี้จากความคิดสร้างสรรค์ ภูมิปัญญา ความรู้ และเทคโนโลยีร่วมกัน
ปิดท้ายด้วยการนั่งฟังเพลงเพลินๆ กับนิทรรศการ ม่วนซ่าน อีสานมิวสิก : ISAN Music Library ที่จะพาไปเปิดประสบการณ์ฟังดนตรีในห้องสมุดที่ไม่ได้ให้เพียงสุนทรีย์ แต่ยังเผยขุมทรัพย์ความสำเร็จของดนตรีหมอลำอีสานและศิลปิน ตั้งแต่อดีตในยุคหมอลำกลอนเล่นตามหมู่บ้าน จนปัจจุบันที่เรียกว่า ป๊อป-อินดี้ อีสานไทบ้าน เดอะซีรีส์ และอีสาน twist ต้นตระกูลผู้ผสมอิเล็กทรอนิกส์เข้ากับดนตรีพื้นบ้าน เพลงเหล่านี้ยังคงสะท้อนชีวิตและสังคมที่อยู่กันแบบ หมู่พี่น้อง ดนตรีหมอลำและลูกทุ่งอีสานจึงมีความลึกซึ้ง ม่วน และฟังง่าย จึง ‘ซ่าน’ ไปไกล จนฮิตติดหูและกลายมาเป็นสินทรัพย์ทางวัฒนธรรมที่นำไปใช้ต่อได้อย่างสร้างสรรค์ไม่รู้จบ
นิทรรศการ LOOK ISAN NOW ลูกอีสานวันนี้ และนิทรรศการ ม่วนซ่าน อีสานมิวสิก ISAN Music Library มีให้ชมฟรีได้ตั้งแต่วันที่ 20 มีนาคม – 26 กรกฎาคม 2563 เวลา 10.30 - 19.00 น. ณ ห้องแกลเลอรี ชั้น 1 และ ชั้น 2 TCDC ขอนแก่น
...เมื่อพายุโรคระบาดนี้พัดผ่านไป เมื่อนั้น TCDC ขอนแก่น คงเต็มไปด้วยผู้คน
