ทุกๆ ปีนับตั้งแต่ ค.ศ. 2001 สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ หรือ MIT (เอ็มไอที) จะประกาศ 10 สุดยอดเทคโนโลยีเด่น หรือ ‘10 Breakthrough Technologies’ ที่กองบรรณาธิการวารสาร MIT Technology Review เชื่อว่าจะส่งอิทธิพลต่อความเป็นไปของสังคมมนุษย์ในระยะยาว
และปี ค.ศ. 2020 นี้นับเป็นที่ 20 แล้ว (ดูจากเลขสองตัวหลังในปี ค.ศ. ก็ได้)
มาดูกันครับว่า ในปีนี้ MIT ระบุว่าเทคโนโลยีอะไรบ้างที่จะเข้ามามีบทบาทในชีวิตของพวกเรามากขึ้นในตอนนี้หรือในอนาคตอันใกล้ และแต่ละเทคโนโลยีมีใครเป็น ‘ผู้เล่น’ ที่มีบทบาทสำคัญบ้าง
1 ) อินเทอร์เน็ตที่ไม่อาจถูกแฮ็ก
สถานภาพ: 5 ปี อาจเริ่มใช้งานได้
ผู้ที่มีบทบาทสำคัญ: Delft University of Technology / Quantum Internet Alliance / University of Science and Technology of China
อินเทอร์เน็ตในปัจจุบันมีปัญหาใหญ่อย่างหนึ่งคือ ข้อมูลที่ส่งกันอยู่อาจถูกแฮ็กหรือ ‘ล้วง’ ออกไปได้ ทำให้มีความเสี่ยง แต่เชื่อกันว่าหากนำแนวคิดในกลศาสตร์ควอนตัมที่เรียกว่า การพัวพัน (entanglement) เข้ามาใช้ ข้อมูลจะปลอดภัย 100 เปอร์เซ็นต์ อาจเรียกได้ว่าเป็น อินเทอร์เน็ตแบบควอนตัม
ปัจจุบันมีการสาธิตการส่งข้อมูลด้วยแนวคิดนี้ได้ไกลกว่า 1.5 กิโลเมตรเล็กน้อย แต่ภายในปลายปี ค.ศ. 2020 นี้ นักวิจัยแห่ง Delft University of Technology ของเนเธอร์แลนด์เชื่อมั่นว่าพวกเขาจะส่งข้อมูลระหว่างเมืองเดลฟต์ (Delft) กับกรุงเฮก (Hague) ซึ่งอยู่ห่างกันราว 11 กิโลเมตรได้อย่างแน่นอน
2) การแพทย์จำเพาะบุคคลแบบสุดขีด
สถานภาพ: ทำได้แล้ว
ผู้ที่มีบทบาทสำคัญ: A-T Children’s Project / Boston Children’s Hospital / Ionis Pharmaceuticals / US Food & Drug Administration
ได้มีการผลิตยาชื่อ Milasen เพื่อผู้ป่วยเพียงคนเดียวนั่นคือ หนูน้อย Mila Makovec ซึ่งปัจจุบันอายุ 8 ปี เด็กคนนี้ป่วยด้วยโรคแบตเทน (Batten disease) เนื่องจากมีความผิดปกติของยีน CLN7 ทีมแพทย์ใช้เวลาเพียง 10 เดือน ในการอ่านรหัสพันธุกรรมเพื่อหาข้อผิดพลาด ออกแบบยา และให้ยากับเธอ ยานี้ไม่ได้รักษาหนูน้อย แต่ช่วยประคองอาการให้ไม่แย่ลง ลดอาการชัก และเธอเริ่มยืนและเดินได้โดยมีผู้ช่วย
เรื่องราวนี้ได้กลายเป็นสัญลักษณ์ในการเปิดศักราชใหม่ของการรักษาแบบจำเพาะบุคคลแม้จะเป็นเพียงคนๆ เดียว หากว่าอาการเจ็บป่วยมาจากยีนที่ผิดปกติ
3) เงินดิจิทัล
สถานภาพ: ปี ค.ศ. 2020
ผู้ที่มีบทบาทสำคัญ: People’s Bank of China / Facebook
แม้ว่าปัจจุบันจะมีเงินดิจิทัลหลายสกุล แต่ MIT Technology Review มองว่า เงินสกุล Libra ที่ผลักดันโดย Facebook น่าจะเป็นคู่ปรับของเงินดิจิทัลที่ผลักดันโดย People’s Bank of China คำอธิบายคือ จีนมองว่าเงินสกุล Libra มีทรัพย์สินที่หนุนหลังอยู่คือ ดอลลาร์สหรัฐ นั่นเอง
4) ยาชะลอความแก่
สถานภาพ: น่าจะมีการใช้งานภายใน 5 ปี
ผู้ที่มีบทบาทสำคัญ: Unity Biotechnology/ Alkahest / Mayo Clinic / Oisin Biotechnologies / Siwa Therapeutics
เห็นชื่อหัวข้อแล้วอย่าเพิ่งด่วนดีใจไปว่ามียาที่ช่วยให้อายุยืนขึ้นแล้ว แต่ยาชะลอความแก่นี้ใช้ในการรักษาโรคหรืออาการบางอย่างที่มากับความชรา เช่น โรคหัวใจ มะเร็ง และ ภาวะสมองเสื่อม เป็นต้น
ยาตัวแรกๆ ในกลุ่มนี้ชื่อ ซีโนไลติกส์ (Senolytics) ซึ่งมีกลไกอย่างย่อคือ มันไปจัดการกับเซลล์ซีเนสเซนต์ (senescent cell) หรือ ‘เซลล์แก่’ ซึ่งเป็นเซลล์ที่ชำรุดจนหมดสภาพ หยุดสร้างเซลล์ใหม่ขึ้นมาทดแทนเมื่อตัวเองตายไป แถมยังไปยับยั้งการซ่อมแซมตัวเองของเซลล์อื่นๆ เป็นต้น
5) โมเลกุลที่ปัญญาประดิษฐ์ช่วยค้นพบ
สถานภาพ: 3-5 ปี
ผู้ที่มีบทบาทสำคัญ: Insilico Medicine / Kebotix / Atomwise / University of Toronto / BenevolentAI / Vector Institute
ในปัจจุบัน การออกแบบยาชนิดใหม่จำเป็นต้องใช้นักเคมีซึ่งมีประสบการณ์สูงมาก เพราะจำนวนโมเลกุลที่อาจเป็นยาได้นั้นประมาณกันว่ามีสูงปรี๊ดถึง 10 ยกกำลัง 60 หรือเลข 1 ตามด้วย 0 อีก 60 ตัว
จะดีไหมหากสามารถฝึกสอนปัญญาประดิษฐ์ หรือเอไอ ให้ช่วยค้นหายาอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยสอนเอไอให้รู้จักโมเลกุลและสมบัติต่างๆ ในฐานข้อมูลที่มีอยู่ ตัวอย่างเช่น เอไอช่วยระบุโมเลกุลใหม่มาจำนวน 30,000 โมเลกุลที่เป็นไปได้ ซึ่งนักวิจัยเลือกออกมา 6 โมเลกุลและดำเนินการสังเคราะห์และทดสอบ
พื้นที่หมดพอดี คราวหน้ามาดูเทคโนโลยีที่เหลืออีก 5 อย่างกันครับ!
แหล่งข้อมูลแนะนำ
สนใจข้อมูลเพิ่มเติม อ่านเรื่อง 10 Breakthrough Technologies 2020 ได้ที่ www.technologyreview.com/lists/technologies/2020/
