5 พันธมิตร เดินหน้าขับเคลื่อนโครงการ Fry to Fly นำน้ำมันทอดใช้แล้วไปผลิตเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน พร้อมรณรงค์ร้านค้าไม่ใช้น้ำมันทอดซ้ำเกิน 2 ครั้ง หวังลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในภาคท่องเที่ยว มุ่งสู่เป้าหมาย Net Zero
ใครจะคิดว่า น้ำมันทอดซ้ำ ในครัวโรงแรมและร้านอาหารไทยที่เคยสร้างปัญหาระบายน้ำอุดตัน วันนี้กำลังจะกลายเป็น "วัตถุดิบมีราคา" ที่ถูกส่งตรงไปยังโรงกลั่นเพื่อเปลี่ยนเป็น น้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน (SAF) ขับเคลื่อนอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวยุคใหม่ที่ใส่ใจตั้งแต่จานอาหารไปจนถึงเที่ยวบิน โดยกระบวนการผลิตใช้เทคโนโลยีมาตรฐานสากล HEFA SPK เริ่มจากการบำบัดและกรองสิ่งสกปรกในหน่วย Pre-treatment แล้วส่งต่อไปทำปฏิกิริยาเคมีกับแก๊สไฮโดรเจนเพื่อตัดโครงสร้างโมเลกุล ก่อนนำเข้าหอกลั่นเพื่อแยกได้น้ำมัน SAF และผลิตภัณฑ์พลอยได้ เช่น ดีเซลชีวภาพ ไบโอนาฟทา และแก๊ส LPG
จุดเริ่มต้นของความร่วมมือระดับประเทศ
เมื่อวันที่ 5 ต.ค. 69 ที่ผ่านมา กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ได้เกิดพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) โครงการ Fry to Fly ขึ้นอย่างเป็นทางการ โดยเป็นการประสานพลังระหว่าง บริษัท บางจาก คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ร่วมกับ กรมการท่องเที่ยว องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (อพท.) สมาคมโรงแรมไทย และสมาคมภัตตาคารไทย โดยมี นัทรียา ทวีวงศ์ ปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ร่วมเป็นสักขีพยานกิตติมศักดิ์ ความร่วมมือครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญในการเชื่อมโยงห่วงโซ่ "การท่องเที่ยว–อาหาร–บริการ–พลังงาน–การบิน" เข้าด้วยกันอย่างครบวงจร
เสียงจากภาครัฐ เชื่อมโยงสุขภาพ สิ่งแวดล้อม และรายได้
นัทรียา ทวีวงศ์ ปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา เน้นย้ำว่า การท่องเที่ยว อย่างยั่งยืนจะสำเร็จได้ต้องปรับเปลี่ยนกระบวนการทำงานทั้งระบบ โครงการ Fry to Fly ตอบโจทย์ทั้งการดูแลสิ่งแวดล้อมและสุขภาพประชาชน เพราะรณรงค์ให้ร้านค้าเลิกใช้ น้ำมันทอดซ้ำ เกิน 2 ครั้ง แล้วนำน้ำมันเก่ามาขายสร้างรายได้กลับคืนมาหมุนเวียน
วรธีรา สุวรรณศร รองอธิบดีกรมการท่องเที่ยว ระบุว่า กรมฯ พร้อมบูรณาการเกณฑ์การจัดการน้ำมันปรุงอาหารใช้แล้วเข้าสู่มาตรฐานอุตสาหกรรมท่องเที่ยว เพื่อผลักดันให้ผู้ประกอบการท่องเที่ยวทั่วประเทศร่วมลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก มุ่งสู่เป้าหมาย Net Zero
บางจากฯ กับภารกิจเปลี่ยนของเสียเป็นเชื้อเพลิงไฮเทค
กลอยตา ณ ถลาง รองกรรมการผู้จัดการใหญ่งานบริหารความยั่งยืนและสื่อสารองค์กร บริษัท บางจาก คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ชี้ว่า หัวใจของการบินยั่งยืนต้องอาศัยความร่วมมือที่ไกลกว่าสนามบิน โรงแรมและร้านอาหารจึงเป็นฟันเฟืองสำคัญในการรวบรวมน้ำมันใช้แล้วเข้าสู่กระบวนการผลิต SAF ด้วยเทคโนโลยี HEFA-SPK ตามมาตรฐานสากล ปัจจุบัน โรงงานผลิต SAF ของ บางจากฯ ในพื้นที่โรงกลั่นน้ำมันพระโขนง มีกำลังการผลิต 1 ล้านลิตรต่อวัน (หรือ 7,000 บาร์เรลต่อวัน) ซึ่งออกแบบมารองรับสัดส่วนการผสม SAF ในประเทศ แม้ปัจจุบันผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่ยังคงส่งออกไปยังตลาดบังคับใช้ในยุโรปเป็นหลัก แต่ความร่วมมือนี้จะช่วยเตรียมความพร้อมให้ภาคการบินของไทยก้าวสู่มาตรฐานคาร์บอนต่ำในอนาคต
ชุมชนและผู้ประกอบการ ได้ทั้งเงิน ได้ทั้งมาตรฐานเขียว
ศิริปกรณ์ เชี่ยวสมุทร ผู้อำนวยการ อพท. เปิดเผยถึงประโยชน์ในพื้นที่พิเศษ 9 แห่งว่า โครงการนี้ช่วยชุมชน 3 ด้านหลัก ได้แก่
- ด้านสุขภาพ : ปกป้องนักท่องเที่ยวและชาวบ้านจาก น้ำมันทอดซ้ำ และป้องกันไม่ให้น้ำมันเสียถูกขบวนการลักลอบนำไปฟอกสีขายใหม่
- ด้านสิ่งแวดล้อม : ลดการแอบเทน้ำมันลงท่อระบายน้ำและแหล่งน้ำธรรมชาติ
- ด้านเศรษฐกิจหมุนเวียน : สร้างรายได้ให้ชุมชน โดยน้ำมันปรุงอาหารใช้แล้วมีราคารับซื้อประมาณ 21-26 บาทต่อลิตร ขึ้นอยู่กับปริมาณและการรวมกลุ่ม
ขณะที่ ฐนิวรรณ กุลมงคล นายกสมาคมภัตตาคารไทย ฉายภาพฝั่งร้านอาหารว่า แบรนด์ใหญ่อย่าง สีฟ้า หรือ แบล็คแคนยอน ตลอดจนร้านทอดปลาขนาดใหญ่ ต่างตื่นตัวอย่างมาก เพราะช่วยแก้ปัญหาคราบไขมันอุดตันในท่อระบายน้ำ และร้านอาหารยังต้องการใบรับรอง (Certificate) จากบางจากและกรมอนามัย เพื่อสร้างความมั่นใจให้ลูกค้าว่าทางร้านไม่ใช้น้ำมันทอดซ้ำ
ในส่วนของภาคโรงแรม อุดม ศรีมหาโชตะ อุปนายกและประธานฝ่ายสิ่งแวดล้อม สมาคมโรงแรมไทย ซึ่งดูแลสมาชิกกว่า 1,770 แห่ง รวมกว่า 170,000 ห้องทั่วประเทศ ยืนยันว่า จะช่วยส่งเสริมการรวบรวมน้ำมันอย่างเป็นระบบ ซึ่งจะช่วยให้โรงแรมต่างๆ ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน Green Hotel, Thailand Tourism Plan 2030 และมาตรฐาน GSTC เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวคุณภาพสูง โดยเฉพาะจากตลาดยุโรปที่ให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อมเป็นหลัก
โครงการ Fry to Fly จึงไม่เพียงแต่เปลี่ยน น้ำมันทอดใช้แล้ว ในครัวให้กลายเป็นหยดพลังงานบนท้องฟ้า แต่ยังแสดงให้เห็นถึงพลังแห่งความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในการเปลี่ยนของเสียให้กลายเป็นคุณค่า ยกระดับสุขภาพ สิ่งแวดล้อม และเศรษฐกิจฐานรากไปพร้อมกัน
