สตง.ชำแหละยุทธศาสตร์ชาติการเกษตรฯยุค “บิ๊กตู่” 1.4 หมื่นล.ส่อเหลว

ประเด็นสินค้าทางการเกษตรราคาตกต่ำ โดยเฉพาะข้าว กำลังเป็นเรื่องที่ถูกเกษตรกร และสังคมวิพากษ์วิจารณ์ และเรียกร้องให้รัฐบาลดำเนินการแก้ไข โดยในช่วงที่ผ่านมามี ส.ส. ฝ่ายรัฐบาล และฝ่ายค้านหลายราย ตั้งกระทู้ถามถึงรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องในการแก้ไขปัญหาราคาสินค้าทางการเกษตร ขณะเดียวกันก่อนหน้านี้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้รับมอบหมายให้เป็นเจ้าภาพในการขับเคลื่อนแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็นการเกษตร โดยบูรณาการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง กำหนดเป้าหมายไว้ 2 เป้าหมาย 1.ในช่วง 5 ปีแรก พ.ศ. 2561-2565 กำหนดให้ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) เพิ่มขึ้นขยายตัว 3.8% และ 2.ผลิตภาพการผลิตของภาคการเกษตรเพิ่มขึ้น 1.2% ขณะเดียวกันแผนแม่บทฯดังกล่าว ยังแบ่งย่อยออกเป็น 6 แผนเพื่อดำเนินโครงการต่าง ๆ ทั้งนี้ในปีงบประมาณ 2563 พบว่าการดำเนินโครงการภายใต้แผนแม่บทฯดังกล่าว มีหน่วยงานอย่างน้อย 11 แห่ง ดำเนินโครงการ 113 โครงการ รวมวงเงินประมาณ 14,655.77 ล้านบาท

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อเร็ว ๆ นี้ สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) เผยแพร่ผลการตรวจสอบโครงการภายใต้แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็นการเกษตร ดังกล่าว พบว่า แผนแม่บทดังกล่าวอาจไม่สอดคล้องกับเป้าหมาย รวมถึงยังขาดข้อมูลสำคัญตามผลการชี้วัดของโครงการ

สตง. ระบุว่า แผนแม่บทฯดังกล่าว พบประเด็นข้อตรวจสอบสำคัญ 2 ประเด็น และ 1 ข้อสังเกต สรุปได้ว่า 

1.การกำหนดแนวทางและข้อมูลที่จะใช้ประกอบการดำเนินงานของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ อาจยังไม่เพียงพอสำหรับการดำเนินงานให้สอดคล้องตามเป้าหมายตัวชี้วัดที่กำหนดไว้ตามแผนแม่บทย่อย ภายใต้แผนแม่บท ประเด็นการเกษตร โดยการบรรจุโครงการลงแผนแม่บทย่อยในปีงบประมาณ 2563 ยังขาดแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจน เกิดปัญหาและอุปสรรคในทางปฏิบัติ เช่น หน่วยงานต่าง ๆ ในสังกัดกระทรวงเกษตรฯ มีการบรรจุชื่อโครงการเดียวกัน หรือมีกิจกรรมการดำเนินงานใกล้เคียงกันไว้ในแผนแม่บทย่อย ยังไม่เป็นแนวทางเดียวกัน มีการบรรจุโครงการชื่อเดียวกันลงแผนแม่บทย่อยแตกต่างกัน 

นอกจากนี้การกำหนดข้อมูลที่จะใช้ประกอบการจัดทำตัวชี้วัดตามแผนแม่บทย่อยบางส่วนยังไม่มีความชัดเจน และการกำหนดตัวชี้วัด เป้าหมายผลผลิตของโครงการในปีงบประมาณ 2563 ยังไม่มีความสอดคล้องหรือเชื่อมโยงกับตัวชี้วัดตามแผนแม่บทย่อย รวมถึงการแปลงค่าเป้าหมาย ตัวชี้วัด ของกิจกรรมภายใต้โครงการต่าง ๆ ไปสู่ตัวชี้วัดตามยุทธศาสตร์ชาติ หรือตามแผนแม่บทฯ เป็นเรื่องยากที่จะกำหนดแนวทางการแปลงค่าเป้าหมาย ตัวชี้วัดได้อย่างชัดเจน ขณะที่การกำหนดข้อมูลเพื่อใช้วัดผลตัวชี้ตามแผนแม่บทย่อย ปีงบประมาณ 2563 ของหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบบางส่วนยังไม่มีความชัดเจน เป็นต้น

2.การรายงานผลการดำเนินงานของกระทรวงเกษตรฯ ยังขาดข้อมูลสำคัญบางส่วนที่จะใช้สนับสนุนการรายงานผลตัวชี้วัดตามแผนแม่บทย่อย ภายใต้แผนแม่บทประเด็นการเกษตร เช่น ยังไม่มีการกำหนดหน่วยงานรับผิดชอบจัดเก็บข้อมูลประกอบการจัดทำตัวชี้วัดบางข้อมูล ส่วนข้อมูลประกอบการจัดทำตัวชี้วัดบางข้อมูล ที่มีการกำหนดหน่วยงานรับผิดชอบจัดเก็บข้อมูลแล้ว ยังไม่มีฐานข้อมูลรองรับการจัดเก็บดังกล่าว 

3.สตง.ตั้งข้อสังเกตว่า การรายงานผลการดำเนินการตามแผนแม่บทย่อย ภายใต้แผนแม่บท ประเด็นการเกษตร ในระบบติดตามและประเมินผลแห่งชาติ (eMENSCR) บางส่วนยังไม่ครบถ้วน โดยระบบ eMENSCR นี้ คือการรายงานผลการดำเนินการตามยุทธศาสตร์ชาติให้แก่สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) รับทราบ โดพบว่า จำนวนโครงการทั้งหมดตามแผนแม่บทฯดังกล่าว ไม่มีโครงการใดนำเข้าข้อมูลครบถ้วนแม้แต่โครงการเดียว อาจส่งผลให้กระทรวงเกษตรฯ ขาดภาพรวมที่จะนำไปวัดผลสำเร็จการดำเนินการตามเป้าหมายได้ 

ทั้งนี้ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน (ผู้ว่าฯ สตง.) มีข้อเสนอแนะให้ปลัดกระทรวงเกษตรฯพิจารณาดำเนินการหลายประเด็น เช่น มอบหมายสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ในฐานะหน่วยงานเจ้าภาพแผนแม่บท หารือร่วมกับหน่วยงานเกี่ยวข้องในกระทรวงเกษตรฯ พิจารณาปัญหา อุปสรรคในการปฏิบัติงาน จากการกำหนดคำนิยามของแผนแม่บทย่อยเกษตรแต่ละด้าน สั่งให้หน่วยงานรับผิดชอบกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาเบื้องต้นเกี่ยวกับความชัดเจนของนิยาม และแนวทางปฏิบัติต่าง ๆ พิจารณากำหนดให้มีช่วงเวลาทบทวนปัญหาและอุปสรรคจากการดำเนินโครงการตามแผนแม่บทย่อย และปรับปรุงคำสั่งกระทรวงเกษตรฯเพิ่มเติม เป็นต้น

ผู้ว่าฯ สตง. ระบุด้วยว่า ให้หน่วยงานที่รับผิดชอบจัดเก็บข้อมูลประกอบการจัดทำตัวชี้วัดตามแผนแม่บทย่อย ภายใต้แผนแม่บทฯดังกล่าว ให้ครบถ้วน และพิจารณาทบทวนกำหนดฐานการคิดคำนวณตัวชี้วัดตามแผนแม่บทย่อย ที่ยังไม่สามารถจัดเก็บข้อมูลประกอบการจัดทำตัวชี้วัดได้ว่า ยังมีความจำเป็นต้องมอบหมายหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรฯ เป็นหน่วยงานหลักรับผิดชอบรายงานข้อมูลดังกล่าวต่อไปหรือไม่ นอกจากนี้กำหนดให้มีขั้นตอนการสอบทานความครบถ้วนของข้อมูลรายโครงการก่อนการอนุมัติ เพื่อให้หน่วยงานต่าง ๆ มีการทบทวนว่าการนำเข้าข้อมูลรายโครงการระบบ eMENSCR มีความครบถ้วนตามหัวข้อที่กำหนดอีกด้วย