แก้รัฐธรรมนูญ ยากหรือง่าย

ร่างรัฐธรรมนูญฉบับ “มีชัย ฤชุพันธุ์” ข้อหนึ่งซึ่งถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างมากคือความแข็งตัวของรัฐธรรมนูญกล่าวคือมีข้อครหาว่า หากร่างฉบับนี้ผ่านออกไปใช้เป็นรัฐธรรมนูญจริง ก็จะแก้ไขได้ยาก เพราะมีบทบัญญัติเฉพาะที่เกี่ยวกับเงื่อนไขในการแก้ซึ่ง"พิเศษ"กว่ารัฐธรรมนูญฉบับที่ผ่านๆมา   

ทีมข่าวสำนักข่าวเนชั่นได้รวบรวมวิธีการแก้ไขรัฐธรรมนูญแบบเข้าใจง่ายๆ มาเพื่อเป็นข้อมูลให้ท่านผู้อ่านลองทำความเข้าใจและนำไปตัดสินใจในการรับหรือไม่รับร่างรัฐธรรมนูญ 

ผู้ใดเสนอได้ ?

1.- คณะรัฐมนตรี    2 . ส.ส.จำนวน  1 ใน 5-  3. ส.ส. และ ส.ว. ไม่น้อยกว่า 1 ใน 5 ของทั้งสองสภา และ 4.ผู้มีสิทธิเลือกตั้งเข้าชื่อไม่น้อยกว่า 50,000 คน

กระบวนการทำอย่างไร ?

วาระ 1 รับหลักการ ใช้วิธีเรียกชื่อ ลงคะแนนเปิดเผย ใช้เสียงไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของทั้งสองสภา และกำหนดว่าต้องมี ส.ว. เห็นชอบด้วยไม่น้อยกว่า 1 ใน 3-วาระ 2 พิจารณารียงตามมาตรา และเปิดโอกาสให้ผู้เข้าชื่อร่วมแสดงความเห็น จากนั้นรอ 15 วัน จึงเข้าวาระสาม-วาระ 3 การลงมติ ใช้วิธีเรียกชื่อ ลงคะแนนโดยเปิดเผย เสียงเห็นชอบใช้กึ่งหนึ่งของทั้งสองสภา

เงื่อนไขพิเศษ?

การลงมติในวาระสาม -ต้องมี ส.ส จากพรรคการเมืองทุกพรรค ที่มีสมาชิกในสภาเไม่น้อยกว่า 10 คน เห็นขอบไม่น้อยกว่าร้อยละสิบ แต่หากพรรคใดมี ส.ส. ต่ำกว่า 10 คน ให้รวมกันทุกพรรคและต้องมีเสียงเห็นชอบไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 เช่นกัน 

- ส.ว. ต้องเห็นด้วยไม่นอยกว่า 1 ใน 3   

 -เมื่อมีมติเห็นชอบให้รอไว้ 15 วันและนำขึ้นทูลเกล้าฯ

ต้องทำประชามติหรือไม่ ? 

-หากเป็นการแก้ไข หมวด 1 (บททั่วไป) ,2 (พระมหากษัตริย์) ,15 (เรื่องการแก้ไขรัฐธรรมนูญ) หรือหมวดที่เกี่ยวกับลักษณะต้องห้ามของผู้ดำรงตำแหน่งต่างๆ หรือที่เกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ของศาล หรือองค์กรอิสระ หรือทำให้ศาลหรือองค์กรอิสระไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ตามอำนาจได้ ต้องทำประชามติ 

- นอกจากนั้นไม่ต้องทำประชามติ 

ศาลรัฐธรรมนูญตรวจสอบได้หรอไม่ก่อนนำความขึ้นทูลกล้าฯ ? 

-ส.ส. หรือ ส.ว. หรือสมาชิกทั้งสองสภาไม่น้อยว่า 1 ใน 10 สามารถเข้าชื่อเสนอต่อประธานรัฐสภา เพื่อให้ศาลรํฐธรรมนูญพิจารณาว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงการปกครอง หรือรูปแบบรัฐ (ตามมาตรา 252) หรือไม่ 

-ตรวจสอบว่าเนื้อหาที่กำลังแก้นั้นเข้าข่ายที่ต้องทำประชามติหรือไม่ 

เหล่านี้ืคือกระบวนการ วิธีแก้ไข และเงื่อนไขที่ว่ากันว่าเป็นเงื่อนไขที่พิเศษ ที่อาจทำให้รัฐธรรมนูญแก้ยาก  มุมหนึ่งบอกว่าแก้ยากจะเป็นปัญฆาในอนาคตหากรัฐธรรมนูญถึงทางตันจะทำอย่างไรเพราะไม่มีกฎหมายใดทันสมัยได้ตลอดไป 

ส่วนอีกมุมมองว่าหากแก้ไขง่าย ในอนาคตใครมีเสียงข้างมากก็จะสามารถแก้ไขกติกาของประเทศได้โดยง่าย กติกาสูงสุดก็จะไร้ความหมายอีกต่อไป