สกว.จัดเวทีเสวนาแนวทางการแก้ไขปัญหาไฟป่าและหมอกควัน

นายชาญ อุทธิยะ จากศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจังหวัดลำปาง สกว. กล่าวว่า ในส่วนของไฟป่าที่เกิดขึ้นในพื้นที่ จ.ลำปางและ มาจาก 3 ปัจจัย คือ อาชีพ หมายถึงการทำการเกษตรที่ใช้วิธีการแผ้วถางป่า มากกว่าการไถกลบ ความเชื่อ มาตั้งแต่โบราณถึงเรื่องการเผาทำให้เกิดพืชบางชนิด และความโลภ ของนายทุน ที่ลำพังกำลังของชาวบ้านอาจจะแก้ปัญหาด้วยตัวเองได้ยาก ต้องอาศัยกลไกลและอำนาจากภาครัฐเข้ามาช่วยแก้ไข

“ชาวบ้านส่วนใหญ่มีความเชื่อเกี่ยวกับการเผา ว่าถ้าเผาแล้วเห็ดจะขึ้น ต้นผักหวานจะออก ซึ่งเป็นความเชื่อที่ถูกปลูกฝั่งมาตั้งแต่อดีต เราจึงต้องนำเอาความเชื่อเหล่านั้นมาสร้างเป็นกิจกรรม ส่งเสริมให้ชาวบ้านเป็น นักวิจัย ที่หาความรู้จากในพื้นที่ ให้ชาวบ้านได้ศึกษาข้อมูลและสร้างความเข้าใจด้วยตนเอง สร้างกระบวนการการเรียนรู้ร่วมกัน ให้ประจักษ์ถึงปัญหาอย่างแท้จริง” นายชาญ กล่าว

นายกอบชัย บุญอรณะ รองอธิบดีกรมกันและบรรเทาสาธารณภัย กระทรวงมหาดไทย ระบุว่า จากการตรวจสอบจะเห็นว่าแนวโน้มการเกิดไฟป่ามีอัตราลดลง แสดงให้เห็นถึงความร่วมมือร่วมใจจากภาคส่วนต่างๆ เพราะว่าการที่เราจะเปลี่ยน ความเชื่อ วิถีชีวิต วัฒนธรรม ของชาวบ้านเป็นเรื่องที่ทำได้ยากและต้องใช้เวลาและความร่วมมือ ในส่วนของภาครัฐคือการสร้างความตระหนักเกี่ยวกับผลเสียของการเผาป่าที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของชาวบ้าน อีกทั้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็มีการวางแผนเตรียมรับมือกับการเกิดไฟป่าอยู่ตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นการจัดเตรียมพนักงานดับไฟป่าในพื้นที่ 9 จังหวัดของภาคเหนือ, อบรมชุดเฉพาะกิจ, จัดเตรียมรถบรรทุกน้ำ, หรือการให้คนในชุมชนเองเป็นผู้เฝ้าระวังและดูแลการเผาและเขตห้ามเผา

รศ.ดร.นพ.พงศ์เทพ วิวรรธนะเดช จากภาควิชาเวชศาสตร์ชุมชน คณะแพทยศาสตร์ ม.เชียงใหม่ กล่าวเสริมว่า การจัดการปัญหาหมอกควันจะสำเร็จได้ ต้องอาศัยปัจจัยหลายส่วนร่วมมือกัน ทั้งในเรื่องการสร้างความรู้หรือการทำงานวิชาการ การเคลื่อนไหวของสังคมและอำนาจรัฐ โดยในส่วนของการเคลื่อนไหวทางสังคมนั้น เห็นว่าชุมชนมีศักยภาพที่เพียงพอที่จะป้องกันปัญหาไฟป่าบริเวณนอกเขตอนุรักษ์หรือจัดตั้งกองทุนสิ่งแวดล้อมในชุมชน โดยให้ชุมชนบริหารด้วยตนเอง และทางภาครัฐควรมีนโยบายการเก็บภาษีบรรจุภัณฑ์พลาสติกให้สูงขึ้น เพิ่มค่าธรรมเนียมในการเก็บภาษีที่ดินรกร้าง เพื่อนำมาเป็นกองทุนในการป้องกันปัญหา และ การผลักดันให้เกิดป่าชุมชน โดยให้คนในชุมชนดูแล ให้คนในชุมชนรู้สึกว่าเป็นเจ้าของป่า

จากข้างต้นจะเห็นว่าปัญหาไฟป่าและหมอกควันของบ้านเราเกิดมาช้านาน และเกือบทั้งหมดเกิดจากน้ำมือของมนุษย์ผู้ที่ต้องการหาประโยชน์จากพื้นป่า ดังนั้นการจะแก้ปัญหาเราควรจะหันกลับไปแก้ที่ต้นเหตุ โดยการสร้างความตระหนักให้แก่ชาวบ้านให้ทราบถึงผลกระทบต่างๆที่จะเกิดขึ้นของการเผาป่า ตอนนี้ปัญหาไฟป่าและหมอกควันอาจจะยังไม่หมดไป แต่ถ้าเราทุกคนทุกภาคส่วนร่วมมือกันแก้ไขปัญหาอย่างจริงจัง เชื่อว่าไม่นานปัญหานี้จะลดลงไปได้