ชี้ระบบเลือกตั้งเยอรมันซับซ้อน ยันใช้กับไทยได้

พล.อ.เลิศรัตน์ รัตนวาณิช ที่ปรึกษาและโฆษก กมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ กล่าวรายงานด้วยว่า ทางคณะได้เข้าพบบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการเมือง, เกี่ยวกับการจัดการเลือกตั้ง, สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร, ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ และผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัย โดยได้รับข้อมูลและข้อคิดที่ประโยชน์ที่จะใช้ในการพิจารณายกร่างรัฐธรรมนูญ และกฎหมายประกอบเป็นอย่างยิ่ง

สำหรับการเลือกตั้งแบบสัดส่วนผสม ประเทศเยอรมนีได้ใช้มากนานกว่า 66 ปีแล้วและมีพัฒนาการจัดการเลือกตั้งให้ยึดโยงกับระบบนี้มาโดยตลอด สำหรับรัฐบาลประเทศเยอรมนี คล้ายกับประเทศไทยหลายเรื่อง เช่น การใช้ระบบ 2 สภา คือ สภาผู้แทนราษฎร ที่มีส.ส.จากระบบเขต และ ระบบบัญชีรายชื่อที่เลือกจาก 16 มลรัฐ ขณะที่การเลือกตั้ง ส.ส.นั้นจะพบว่าจะมีจำนวน ส.ส.ที่เกินกว่าจำนวนที่กำหนดไว้ หรือ โอเวอร์แฮง ประมาณ 5 – 38 คน ทั้งนี้ในกระบวนการคิดคะแนนมีผู้ใหญ่ของสภาฯ หรือ ศาลรัฐธรรมนูญให้ข้อสังเกตว่าวิธีคิดคะแนนของประเทศเยอรมนีมีความซับซ้อน และรายละเอียดถูกกำหนดไว้ในกฎหมายลูก และคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ เพราะในรัฐธรรมนูญเยอรมนีเขียนเกี่ยวกับการเลือกตั้งไว้เพียง 3 บรรทัด คือ เน้นให้การเลือกตั้งโปร่งใส อิสระ เป็นธรรม และเป็นการลับ ดังนั้นหากประเทศไทยจะนำระบบเลือกตั้งและการคำนวณคะแนนมาใช้บุคคลที่ร่วมพูดคุยระบุว่า ขึ้นอยู่กับการกำหนด ว่าจะมีการชดเชยหรือไม่

พล.อ.เลิศรัตน์ กล่าวด้วยว่านอกจากนั้นยังได้รับทราบข้อมูลเกี่ยวกับการสนับสนุนเงินให้พรรคการเมือง ที่ประเทศเยอรมี จะใช้วิธีพิจาณาข้อมูลประกอบ เช่น จำนวนคนที่มาลงคะแนนเลือกตั้ง, จำนวนสมาชิกพรรคที่กำหนดให้ต้องบริจาคเงินให้พรรคการเมืองด้วย เป็นต้น จึงทำให้การดำเนินกิจกรรมของพรรคการเมืองเยอรมนีมีความเข้มแข็ง โดยกฎหมายและรัฐธรรมนูญได้ให้การส่งเสริมด้วย สำหรับการเลือกตั้งรอบที่ผ่านมา แม้มี 34 พรรคการเมืองลงสมัครรับเลือกตั้งแต่มีเพียง 5 พรรคเท่านั้นที่ได้ส.ส.เข้าสู่สภา เนื่องจากประเทศเยอรมนีใช้จุดตัด 5 เปอร์เซ็นต์เป็นเกณฑ์ในการให้ได้ส.ส.เข้าสภา เหตุผลสำคัญคือเพื่อพัฒนาระบบพรรคการเมืองให้เข้มแข็ง มีการรวมตัว นอกจากนั้นแล้วนักการเมืองได้ยึดประเพณีและมารยาททางการเมือง แม้ว่ารัฐบาลจะมีเสียงข้างมากในสภาหรือไม่ก็ตาม ส่วนการทำหน้าที่ฝ่ายค้านสามารถทำหน้าที่ได้ ดังนั้นการปกครองในประเทศเยอรมัน จุดเน้นสำคัญ คน และสถาบันการเมืองที่เข้มแข็ง

ที่ปรึกษาและโฆษก กมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ กล่าวด้วยว่านอกจากนั้นยังได้พูดคุยกับตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ นานร่วม 2 ชั่วโมง โดยตุลาการศาลรัฐธรรมนูญของเยอรมนี มีทั้งสิ้น 16 คน โดยเลือกมาจาก สภาผู้แทนราษฎร จำนวน 8 คน และ สภาสูง จำนวน 8 คน มีวาระดำรงตำแหน่ง 12 ปีและเป็นได้ครั้งเดียว ทั้งนี้ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญสามารถเป็นสาชิกพรรคการเมืองได้ สำหรับการตัดสินคดีนั้นประชาชนให้การยอมรับ แม้จะถูกวิจารณ์จากพรรคการเมืองในบางครั้ง เพราะมีความเห็นที่ต่างกัน