120วันกมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ

กิจสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) ซึ่งถือเป็น "เจ้าภาพ" ในการทำหน้าที่ปฏิรูปประเทศ กำลังเดินหน้าอย่างเข้มข้นและรวดเร็วเพื่อให้ทันเสนอความเห็นและข้อเสนอแนะต่อคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ (กมธ.ยกร่าง รธน.) ภายใน 60 วันนับจากการประชุม สปช.นัดแรก

ขณะที่ในมิติของการปฏิรูปนั้น หัวใจสำคัญอยู่ที่ กมธ.ที่จะมารับผิดชอบศึกษาและจัดทำข้อเสนอการปฏิรูปด้านต่างๆ

เริ่มต้นที่การตั้งกมธ.ปฏิรูป 18 ด้านที่มีการขับเคี่ยวอย่างเข้มข้น โดยเฉพาะตำแหน่งประธานกมธ. แต่ก็ลงตัวในท้ายที่สุด แบ่งเป็น 1.ปฏิรูปการคุ้มครองผู้บริโภค มี น.ส.สารี อ๋องสมหวัง เป็นประธาน 2.กมธ.ปฏิรูปวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี วิจัย นวัตกรรมและทรัพย์สินทางปัญญา มีนายศักรินทร์ ภูมิรัตน เป็นประธาน 3.กมธ.ปฏิรูปการกีฬา มี พล.อ.ยุทธศักดิ์ ศศิประภา เป็นประธาน 4.กมธ.ปฏิรูปค่านิยม ศิลปะ วัฒนธรรม จริยธรรมและการศาสนา มี นายเนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ เป็นประธาน

5.กมธ.ปฏิรูปการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ มี นายประมนต์ สุธีวงศ์ เป็นประธาน 6.กมธ.ปฏิรูปการแรงงาน มี พล.ท.เดชา ปุญญบาล เป็นประธาน 7.กมธ.ปฏิรูปสังคม ชุมชน เด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุ ผู้พิการและผู้ด้อยโอกาส มี นายอำพล จินดาวัฒนะ เป็นประธาน 8.กมธ.ปฏิรูปการสื่อสารมวลชนและเทคโนโลยีสารสนเทศ มี นายจุมพล รอดคำดี เป็นประธาน

9. กมธ.ปฏิรูปทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มี นายปราโมทย์ ไม้กลัด เป็นประธาน 10.กมธ.ปฏิรูประบบสาธารณสุข มี นางพรพันธุ์ บุณยรัตพันธุ์ เป็นประธาน 11.กมธ.ปฏิรูปพลังงาน มี นายทองฉัตร หงศ์ลดารมภ์เป็นประธาน 12.กมธ.ปฏิรูปการเกษตรอุตสาหกรรม พาณิชย์ การท่องเที่ยวและบริการ มี นายเกริกไกร จีระแพทย์ เป็นประธาน

13. กมธ.ปฏิรูปเศรษฐกิจการเงินและการคลัง มี นายสมชัย ฤชุพันธ์ เป็นประธาน 14.กมธ.ปฏิรูปการศึกษาและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ มี นายพารณ อิศรเสนา ณ อยุธยา เป็นประธาน 15.กมธ.ปฏิรูปการปกครองท้องถิ่น มี นายพงศ์โพยม วาศภูติ เป็นประธาน 16.กมธ.ปฏิรูปกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม มี นายเสรี สุวรรณภานนท์ เป็นประธาน

17.กมธ.ปฏิรูปการบริหารราชการแผ่นดิน มี นายธีรยุทธ์ หล่อเลิศรัตน์ เป็นประธาน และ 18.กมธ.ปฏิรูปการเมือง มี นายสมบัติ ธำรงธัญวงศ์ เป็นประธาน

นอกจากนี้ ที่ประชุม กมธ.กิจการสปช. (วิปสปช.) ยังได้มีการพิจารณาองค์ประกอบจำนวนบุคคลที่จะดำรงตำแหน่ง กมธ.วิสามัญอีก 5 คณะ ประกอบด้วย

1.กมธ.วิสามัญติดตามและให้ข้อเสนอแนะการยกร่างรัฐธรรมนูญ จำนวน 12 คน แบ่งเป็น สปช.11 คน อีก 1 คน คือ เลขาธิการ สปช.

2.กมธ.วิสามัญจัดทำวิสัยทัศน์และออกแบบอนาคตประเทศไทย จำนวน 12 คน แบ่งเป็น สปช. 7 คน และผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน 5 คน

3.กมธ.วิสามัญการมีส่วนร่วมและรับฟังความคิดเห็นของประชาชน จำนวน 30 คน แบ่งเป็น ตัวแทน กมธ.ปฏิรูป 18 คณะ และตัวแทน สปช. 4 ภาค (สปช.จังหวัด) รวมกับตัวแทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอีกไม่เกิน 8 คน

4.กมธ.วิสามัญประชาสัมพันธ์เพื่อการปฏิรูป จำนวนไม่เกิน 12 คน แบ่งเป็น สปช. 7 คน ผู้เชี่ยวชาญ 5 คน

5.กมธ.วิสามัญจัดทำจดหมายเหตุและเจตนารมณ์ในการปฏิรูปของสภา จำนวน 10 คน แบ่งเป็น สปช.3 คน ผู้เชี่ยวชาญ 5 คน และผู้ชำนาญการ 2 คน

โดยในการประชุม สปช.ในวันนี้ (17 พ.ย.) ที่ประชุมจะมีการตั้ง กมธ.วิสามัญทั้ง 5 คณะ ตามข้อบังคับการประชุมข้อที่ 84 นอกจากนี้ นายเทียนฉาย กีระนันทน์ ประธาน สปช.ยังได้มีการมีการนัดประธาน กมธ.ปฏิรูปทั้ง 18 คณะร่วมประชุมเพื่อเตรียมความพร้อมในเรื่องกรอบการทำงาน ขณะเดียวกันจะมีการตั้ง กมธ.คณะพิเศษอีก 2 คณะ คือ กมธ.อนาคตประเทศไทย และ กมธ.บันทึกและจดหมายเหตุ โดยในวันเดียวกันจะมีการเปิดศูนย์รับฟังความคิดเห็นประชาชนเพื่อการปฏิรูปอีกด้วย

อย่างไรก็ดี กมธ.ปฏิรูป และกมธ.วิสามัญ จะถือฤกษ์วันที่ 10 ธ.ค.ซึ่งเป็นวันรัฐธรรมนูญ สรุปความคิดเห็นส่งให้ สปช. ก่อนจะยื่นข้อเสนอและความคิดเห็นต่อ กมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ ในวันที่ 19 ธ.ค. ตามกรอบที่รัฐธรรมนูญชั่วคราวระบุไว้

ในส่วนภารกิจของ กมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ ที่มี นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ เป็นประธานนั้น ขณะนี้ 3 พรรคการเมือง คือ พรรคภูมิใจไทย พรรคพลังชล และพรรคประชาธิปัตย์ ได้ตอบรับเข้าร่วมหารือ เพื่อเสนอแนะข้อมูลประกอบการร่างรัฐธรรมนูญแล้ว ขณะที่พรรคเพื่อไทยมีข้อเสนอให้ ประธานกมธ.ยกร่าง รธน. ทำหนังสือถึงคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เพื่องดการใช้กฎอัยการศึกก่อนที่จะเข้าร่วมเสนอความเห็น

นอกจากนี้ กลุ่มเคลื่อนไหวทางการเมืองอย่าง กปปส. ได้ตอบรับและเตรียมส่งแกนนำ ประกอบด้วย นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์, นายสาทิตย์ วงศ์หนองเตย ,นายถาวร เสนเนียม, ร.ต.แซมดิน เลิศบุศย์ และ นายสุริยะใส กตะศิลา เข้าร่วมให้ความเห็นต่อกมธ.ยกร่างฯ

ขณะเดียวกัน ยังมีการตั้งคณะอนุกมธ.ประกอบด้วย 1.อนุกมธ.ประสานเพื่อรับความคิดเห็นและข้อเสนอแนะของ สปช.และองค์กรอื่นๆ มี พล.อ.เลิศรัตน์ รัตนวานิช เป็นประธาน 2.อนุกมธ.การมีส่วนร่วมและรับฟังความคิดเห็นของประชาชน มี นางถวิลวดี บุรีกุล เป็นประธาน มีหน้าที่ต้องรับฟังความคิดเห็นของประชาชน โดยต้องทำงานประสานอย่างใกล้ชิดกับ สปช. 3.อนุ กมธ.บันทึกเจตนารมณ์รัฐธรรมนูญและการจัดทำจดหมายเหตุการยกร่างรัฐธรรมนูญ มี นายคำนูณ สิทธิสมาน เป็นประธาน

นอกจากนั้น ยังมีอนุกมธ.พิจารณากรอบการจัดทำรัฐธรรมนูญ 10 คณะ โดยมีหน้าที่รับผิดชอบพิจารณาศึกษาภาคและหมวดต่างๆประกอบด้วย

คณะที่ 1 รับผิดชอบ ภาค 1 พระมหากษัตริย์ และประชาชน หมวด 2 ประชาชน ส่วนที่ 1 ความเป็นพลเมือง และส่วนที่ 3 หน้าที่พลเมือง มีนายมานิจ สุขสมจิตร เป็นประธาน

คณะที่ 2 รับผิดชอบ ภาค 1 พระมหากษัตริย์และประชาชน หมวด 2 ประชาชน ส่วนที่ 2 สิทธิเสรีภาพของพลเมือง ส่วนที่ 4 การมีส่วนร่วมทางการเมือง และส่วนที่ 5 การมีส่วนร่วมในการตรวจสอบ มี นายปกรณ์ ปรียากร เป็นประธาน

คณะที่ 3 รับผิดชอบ ภาค 2 ผู้นำการเมืองที่ดี และสถาบันการเมือง หมวด 1 ระบบผู้แทนที่ดี และผู้นำการเมืองที่ดี หมวด 2 แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ หมวด 3 รัฐสภา และหมวด 4 คณะรัฐมนตรี มี นายสุจิต บุญบงการ เป็นประธาน

คณะที่ 4 รับผิดชอบ ภาค 2 ผู้นำการเมืองที่ดี และสถาบันการเมือง หมวด 5 การคลังและการงบประมาณของรัฐ มี นายจรัส สุวรรณมาลา เป็นประธาน

คณะที่ 5 รับผิดชอบภาค 2 ผู้นำการเมืองที่ดี และสถาบันการเมือง หมวด 6 ความสัมพันธ์ระหว่างข้าราชการ นักการเมือง และประชาชน มีนายปรีชา วัชราภัย เป็นประธาน

คณะที่ 6 รับผิดชอบ ภาค 2 ผู้นำการเมืองที่ดี และสถาบันการเมือง หมวด 7 การกระจายอาจ และการปกครองท้องถิ่น มี นพ.กระแส ชนะวงศ์ เป็นประธาน

คณะที่ 7 รับผิดชอบภาค 3 นิติธรรม ศาล และการตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ หมวด 1 ศาลและกระบวนการยุติธรรม มี นายบรรเจิด สิงคะเนติ เป็นประธาน

คณะที่ 8 รับผิดชอบภาค 3 นิติธรรม ศาล และการตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ หมวด 2 การตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ องค์กรอิสระ องค์กรอื่นตามรัฐธรรมนูญ และองค์กรตามที่รัฐธรรมนูญบัญญัติ มี นายไพบูลย์ นิติตะวัน เป็นประธาน

คณะที่ 9 รับผิดชอบภาค 4 การปฏิรูปและการสร้างความปรอดอง หมวด 1 การปฏิรูปเพื่อลดความเหลื่อมล้ำและสร้างความเป็นธรรม มีนายชูชัย ศุภวงศ์ เป็นประธาน

คณะที่ 10 รับผิดชอบ ภาค 4 การปฏิรูปและการสร้างความปรองดอง หมวด 2 การสร้างความปรองดอง มี นายเอนก เหล่าธรรมทัศน์ เป็นประธาน

นอกจากนี้ กมธ.ยกร่าง รธน. ยังมีการตั้งคณะอนุกมธ.ด้านกระบวนการอีก 1 คณะ คือ อนุกมธ.จัดทำข้อเสนอแนะในการตรากฎหมายหรือแก้ไขกฎหมายเพื่อให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ มี นายเจษฎ์ โทณะวณิก เป็นประธาน

หลังจาก กมธ.ยกร่างฯ ได้รับความคิดเห็นและข้อเสนอแนะจาก สปช.ในวันที่ 19 ธ.ค.นี้แล้ว มาตรา 34 ของรัฐธรรมนูญชั่วคราวฯ ระบุว่า กมธ.ยกร่างฯมีเวลา 120 วันในการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ให้แล้วเสร็จ

ดังนั้นหากนับตั้งแต่วันที่ สปช.เสนอข้อคิดเห็น คือ วันที่ 19 ธ.ค.57 ก็เท่ากับว่าวันที่ 17 เม.ย.58 จะเป็นวันสุดท้ายในการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญ ก่อนที่จะเสนอร่างให้องค์กรต่างๆ เช่น สปช. คณะรัฐมนตรี และคสช.พิจารณาและจัดทำคำขอแก้ไขเพิ่มเติม เพื่อให้รัฐธรรมนูญสมบูรณ์ที่สุดต่อไป