ปูดใช้งบ 100 ล้าน ซื้อ 'เพกาซัส' สอดแนมมือถือ ล้วงข้อมูล 'ฝ่ายค้าน'

เมื่อวันที่ 12 พ.ย. 2569 ที่รัฐสภา ในการประชุมคณะกรรมาธิการ (กมธ.) การพัฒนาการเมือง การสื่อสารมวลชน และการมีส่วนร่วมของประชาชน สภาผู้แทนราษฎร ที่มี น.ส.ภคมน หนุนอนันต์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน (ปชน.) ในฐานะประธาน กมธ. วาระพิจารณาศึกษาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับจัดการจัดหา และการใช้โปรแกรมสอดแนมเพกาซัส สปายแวร์ (Pegasus Spyware) โดยมีการเชิญผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เลขาธิการกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร (กอ.รมน.) ผู้อำนวยการข่าวกรองแห่งชาติ กรมข่าวทหารบก หรือคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ หรือบอร์ดไซเบอร์แห่งชาติ โดยส่วนใหญ่ได้มอบหมายให้ตัวแทนระดับเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานมาร่วมประชุม

น.ส.ภคมน กล่าวว่า วันนี้ กมธ.มีการประชุมกรณีที่ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร และหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ถูกสปายแวร์ติดตามในเครื่องโทรศัพท์ คิดว่าเรื่องนี้ในอดีตสังคมเคยเข้าใจ และตระหนักกันอยู่ระยะหนึ่ง โดยเหตุผลที่คณะกรรมาธิการฯ จะต้องพิจารณาเรื่องนี้คือ

1.เมื่อข้อมูลส่วนตัวของประชาชน ไม่ได้ถูกปกป้องโดยภาครัฐ เราในฐานะผู้แทนราษฎรไม่สามารถยอมรับได้ เพราะเราไม่แน่ใจว่า ข้อมูลของเราหลุดไปหรือไม่ และถูกนำไปใช้กับสิ่งใดบ้าง 

2.การใช้สปายแวร์ถูกใช้โดยภาครัฐและนำมาเป็นเครื่องมือทางการเมือง เพราะไม่เคยมี สส.รัฐบาลคนไหนถูกสปายแวร์ติดตาม เราสามารถสรุปได้โดยไม่เกรงใจใครว่า คนที่ถูกเพกาซัส หรือสปายแวร์ติดตามในโทรศัพท์มือถือ ส่วนใหญ่เป็นฝ่ายค้าน นักเคลื่อนไหว หรือนักวิชาการที่ยืนอยู่ฝั่งตรงข้ามรัฐบาล จึงตั้งคำถามว่าในสถานการณ์การเมืองแบบนี้ที่มีความพยายามควบคุมทุกองคาพยพในประเทศไทย 

“วันนี้ สส.ฝ่ายค้านถึง 2 คน ถูกเพกาซัสติดตาม ดังนั้น จึงต้องตั้งคำถามกับรัฐบาลว่า นี่คือความพยายามทางการเมืองหรือไม่ ที่จะติดตามเพื่อสอดแนมที่ผ่านมาสิ่งที่เรายอมรับไม่ได้เด็ดขาดคือ รัฐไทยใช้งบประมาณแผ่นดิน ซื้อโปรแกรมเหล่านี้มาติดตาม คนที่อยู่ฝั่งตรงข้ามทางการเมือง“ น.ส.ภคมน กล่าว 

น.ส.ภคมน กล่าวอีกว่า วันนี้เรามีตัวแทนจากกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) เข้าร่วมประชุม จะได้ถามถึงแนวนโยบายที่รัฐมนตรีดีอีมอบให้ ซึ่งคนที่มาร่วมซักถามก็เป็นคนที่ถูกเพกาซัส ติดตามทั้งสิ้น และหากไปดูในรายการงบประมาณปี 2570 เราพบการจัดซื้อจัดจ้างที่อาจจะเป็นโปรแกรมสอดแนม หรือเป็นโปรแกรมที่ติดตามพี่น้องประชาชน มูลค่าหลาย 100 ล้านบาท ซึ่งวันนี้จะมีการสอบถามกับทางตำรวจด้วยเช่นกันว่า ปีนี้มีการจัดซื้อจัดจ้างอุปกรณ์เหล่านี้หรือไม่ และสิ่งสำคัญที่สุดคือ อยากทราบว่า ใครเป็นคนกำหนดรายชื่อว่า จะติดตามบุคคลใดบ้าง 

"สิ่งสำคัญคือประชาชนมีสิทธิแสดงออกทางการเมือง แต่อยู่ดี ๆ ถูกสปายแวร์ติดตาม จึงคิดว่าเป็นความไม่ปลอดภัยอย่างยิ่ง จึงอยากทราบว่า รายชื่อที่หน่วยงานรัฐอยากจะติดตาม ใครเป็นผู้กำหนด และใครเป็นผู้ออกนโยบาย" น.ส.ภคมน กล่าว

ผู้สื่อข่าวถามว่า มั่นใจใช่หรือไม่ว่าเพกาซัสมาจากหน่วยงานรัฐ น.ส.ภคมน กล่าวว่า โปรแกรมเพกาซัส จะจำหน่ายให้กับภาครัฐเท่านั้น ซึ่งเป็นโปรแกรมที่มาจากประเทศอิสราเอล โดยที่ประชาชน หรือภาคเอกชนธรรมดาไม่สามารถซื้อโปรแกรมได้

เมื่อถามว่า ประชาชนจะมั่นใจได้อย่างไรว่าจะไม่ถูกเจาะข้อมูล น.ส.ภคมน กล่าวว่า ประชาชนไม่สามารถมั่นใจได้เลย จึงเป็นที่มาของการพิจารณาในคณะกรรมาธิการฯ วันนี้ เพราะเราอยากจะรู้ว่า หลังจากนี้ประชาชน จะมีความมั่นใจในชีวิตของพวกเขาได้อย่างไร ซึ่งเราจะได้ฟังประสบการณ์ของคนที่เคยถูกเพกาซัสติดตามว่า เกิดความไม่มั่นคงในชีวิตอย่างไรบ้าง และการแสดงความคิดเห็นทางการเมือง หรือการเขียนงานวิชาการ ไม่สามารถเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของประเทศนี้แล้วใช่หรือไม่ 

น.ส.ภคมน กล่าวว่า นี่คือความไม่ปลอดภัยอย่างยิ่ง และที่ผ่านมาในยุคของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา อดีตนายกรัฐมนตรี ช่วงเวลานั้นเพกาซัส ถูกใช้ติดตามนักเคลื่อนไหวหลายคน นั่นคือรัฐบาลที่เป็นผลพวงมาจากการทำรัฐประหาร แต่รัฐบาลนี้มาจากการเลือกตั้ง ทำไมถึงพบใช้เพกาซัสติดตามประชาชน นี่คือสิ่งสำคัญที่รัฐบาลจะต้องตอบให้ได้

ถามย้ำว่า มองว่าเป็นการทำให้ฝ่ายค้านหยุดตรวจสอบหรือไม่ น.ส.ภคมน กล่าวว่า ถ้าจะพูดแบบนั้นก็เป็นสิ่งที่เราพูดกันอยู่แล้วว่า วันนี้มีความพยายามติดตาม และยับยั้งการตรวจสอบของฝ่ายค้านในทุกรูปแบบ ทั้งองค์กรอิสระ ซึ่งวันนี้ถ้าเกิดเราต้องการจะพึ่งพา ก็ไม่มั่นใจว่าจะได้รับความเป็นธรรมหรือไม่ แม้กระทั่งโทรศัพท์มือถือที่เป็นสมบัติส่วนตัวมากที่สุด ที่ไม่ควรมีใครมาล่วงรู้ได้ แต่เราถูกดูดข้อมูลไปโดยภาครัฐ ซึ่งเราไม่สามารถมั่นใจได้เลยว่า ข้อมูลของเราถูกกระจายไปที่ใดบ้าง

เมื่อถามถึง กรณีที่รัฐมนตรีดีอีบอกว่าการแจ้งเตือนไม่ได้แปลว่าถูกแฮ็กข้อมูลนั้น น.ส.ภคมน กล่าวว่า “อยากจะสาธุ” รัฐมนตรีควรมีการพิสูจน์ให้เห็นมากกว่าพูด โดยที่สติตั้งแต่ปี 2554 ประเทศไทยมีการค้นพบว่า ภาครัฐนำเพกาซัสมาใช้กับประชาชน นอกจากการยืนยันว่า ไม่จริงก็ควรพิสูจน์ให้เห็นถึงบทบาทกระทรวงดิจิทัลฯ และมาช่วยปกป้องประชาชน ไม่ว่าจะฝ่ายค้านหรือรัฐบาล สิทธิขั้นขั้นพื้นฐานของประชาชนคือ การปกป้องข้อมูลขั้นพื้นฐานซึ่งควรเป็นสิทธิที่ควรจะได้รับ โดยที่ไม่ต้องร้องขอและไม่ต้องมาวิวาทะทางการเมืองกันเลย

เมื่อถามว่า เรามีหน่วยงานที่คอยตรวจสอบสปายแวร์เหล่านี้หรือไม่ น.ส.ภคมน กล่าวว่า เราไม่เคยเห็นหน่วยงาน เข้ามาอาสาตรวจเพกาซัสให้กับประชาชน แต่สิ่งที่ทราบว่า โทรศัพท์มือถือของเราถูกเพกาซัส เจาะหรือไม่ นอกจากการแจ้งเตือนแล้วก็คือโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (iLaw) ที่อาสาเข้ามาตรวจสอบให้พวกเรา ตั้งแต่สมัยพรรคก้าวไกล และวันนี้กระทรวงดีอีฯ มีงบประมาณมากมาย ซึ่งนอกจากคำพูดแล้วว่า ไม่มีความพยายามจะสอดแนมประชาชน ก็น่าจะสามารถเป็นหน่วยงานหลักในการตรวจสอบโทรศัพท์มือถือให้กับประชาชนได้ 

น.ส.ภคมน กล่าวด้วยว่า ดังนั้น วันนี้พวกเรา สส.ฝ่ายค้าน นอกจากจะโดนสอดแนมจากภาครัฐแล้ว สิ่งที่เราจะต้องดิ้นรนคือ สิทธิขั้นพื้นฐานของเราไม่ได้ถูกปกป้องจากภาครัฐเลย และเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องของนักการเมืองทั้งสองฝั่ง แต่เป็นเรื่องของประชาชนทุกคน ซึ่งเราอยากให้ทุกคนได้รับความปลอดภัย