ปชน.จับมือ สว.ข้างน้อย ชง ปธ.สภาฯ ทบทวนตีตกร่าง กม.ล้างมรดก 6 ตุลา

เมื่อวันที่ 10 พ.ย. 2569 ที่รัฐสภา นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร พร้อมตัวแทน สส.พรรคประชาชน และนายเทวฤทธิ์ มณีฉาย สว. ในฐานะโฆษกคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชนสิทธิมนุษยชนสิทธิเสรีภาพและการคุ้มครองผู้บริโภค ของวุฒิสภา ร่วมรับหนังสือจากภาคประชาชน นำโดยนายสุเทพ สุริยะมงคล และคณะ  ร้องเรียนขอยื่นอุทธรณ์เพื่อทบทวนการตีตกร่างกฎหมายลบมรดกคณะรัฐประหาร 6 ตุลาฯ ที่ถูกประธานสภาผู้แทนราษฎรวินิจฉัยซึ่งมีผู้ที่เข้าชื่อยื่นเสนอ 59,503 คน และสาระสำคัญในการยกเลิกอัตราโทษทางอาญาในหลายมาตรา โดยเฉพาะมาตรา 112 จากจำคุกไม่เกิน7 ปีเป็น 3-15 ปี 

ประธานสภาวินิจฉัยว่า ร่างกฎหมายการยกเลิกคำสั่งของคณะปฏิปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 11 ปี 2519 มีหลักการไม่เป็นไปตามหมวด3 เรื่องสิทธิเสรีภาพของประชาชน และหมวด5 หน้าที่ของรัฐ ตามรัฐธรรมนูญ ด้วยชี้ว่าการกำหนดโทษอาญาเป็นหน้าที่ของรัฐโดยตรง เข้าลักษณะเป็นการเสนอกฎหมายที่มีหลักการเกี่ยวกับการดำเนินการกฎหมายและนโยบายในกระบวนการยุติธรรม จึงขอคัดค้านด้วยเหตุผลดังนี้

1. ร่างกฎหมายฉบับนี้เกี่ยวกับสิทธิเสรีภาพโดยตรง คำสั่งฉบับที่ 41 เปลี่ยนอัตราโทษจำคุก กระทบเสรีภาพในชีวิตและร่างกาย รวมถึงความผิดที่เกี่ยวกับการแสดงความคิดเห็น ร่างกฎหมายมีหลักการที่เกี่ยวข้องกับรัฐธรรมนูญหมวด3 ตามเงื่อนไขการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย

2. ประชาชนเสนอได้ ไม่ใช่ผู้กำหนดโทษแทนรัฐสภา แต่การยื่นร่างกฎหมายเป็นเพียงการเริ่มต้น ซึ่งสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภาต่างหากที่มีอำนาจพิจารณาแก้ไขและลงมติ จะเห็นด้วยหรือไม่กับข้อเสนอของภาคประชาชน ก็เป็นอีกขั้นตอนหนึ่ง 

3. ต้องใช้มาตรฐานเดียวกัน เพราะที่ผ่านมาเคยมีร่างกฎหมายที่เข้าชื่อของประชาชนที่มีเนื้อหากำหนดและแก้ไขความผิดและโทษทางอาญาได้รับการพิจารณาว่าเข้าข่ายให้ประชาชนเสนอได้ เช่น ร่างแก้ไขประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 ที่นายวรงค์ และคณะเป็นผู้เสนอ 

”จึงต้องการให้ประธานสภาผู้แทนราษฎรทบทวนวินิจฉัย พิจารณาว่าร่างกฎหมายมีหลักการเกี่ยวข้องกับสิทธิและเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญหมวด3 ขอให้ดำเนินตามขั้นตอนของกฎหมาย เปิดทางให้ข้อเสนอของประชาชนเข้าสู่กระบวนการ ที่ผู้แทนประชาชนจะพิจารณาอย่างเปิดเผย ไม่ใช่สรุปผลแทนสภาตั้งแต่ต้น“ นายสุเทพ กล่าว

นายสุเทพ กล่าวอีกว่า หากยืนยันคำวินิจฉัยเดิมในการตีตกร่างกฎหมายภาคประชาชนเตรียมใช้ช่องทางกฎหมายที่มีอยู่ รวมถึงการยื่นฟ้องต่อศาลปกครอง เพื่อขอให้ตรวจสอบความชอบด้วยกฏหมายของคำวินิจฉัย เนื่องจากประธานสภาตอบรับการยืนยันการยื่นหนังสืออุทธรณ์ล่าช้า  จึงฝากหนังสืออุทธรณ์ฉบับนี้ ผ่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และสมาชิกวุฒิสภา เพื่อส่งไปยังประธานสภาผู้แทนราษฎรต่อไป และทิ้งท้ายว่าบ้านเมืองมาถึงจุดนี้มีความเป็นประชาธิปไตย จะปล่อยให้กฎหมายที่กระทำโดยคณะรัฐประหาร ใช้อำนาจ ใช้ปืนสร้างกฎหมายขึ้นมากดขี่ประชาชนต่อไปหรือ เพราะเมื่อมีประชาธิปไตยก็ต้องทบทวนว่าสิ่งที่คณะรัฐประหารได้ทำมาถูกต้องหรือไม่ 

ส่วนนายณัฐพงษ์ กล่าวว่า ยืนยันตนและพรรคประชาชน มีจุดยืนคัดค้านไม่เห็นด้วยกับการใช้อำนาจของประธานรัฐสภาในครั้งนี้ และได้ทำหนังสือทักท้วงการใช้อำนาจของประธานรัฐสภาดังกล่าวไปแล้ว ส่วนความคืบหน้าจะเป็นอย่างไรหลังจากนี้จะต้องรอคำวินิจฉัยของประธานรัฐสภากลับมาก่อน 

ขณะที่นายเทวฤทธิ์ มณีฉาย สว. ในฐานะโฆษกกรรมาธิการการพัฒนาการเมืองฯ ของวุฒิสภา กล่าวว่าการเสนอร่างกฎหมายแสดงออกถึงการมีส่วนร่วมของประชาชน ซึ่งหลังจากนี้จะต้องศึกษาข้อจำกัดหรือข้อเรียกร้อง แต่ในเบื้องต้นเห็นว่าคำวินิจฉัยของประธานรัฐสภาที่ตีตกร่างกฎหมายดังกล่าว ตีความว่าร่างกฎหมายเป็นหมวดที่ 6 เกี่ยวกับแนวนโยบายของรัฐ โดยชี้ว่าการเพิ่มโทษเป็นการจำกัดสิทธิเสรีภาพ ดังนั้นเกี่ยวเนื่องกับสิทธิของประชาชน 

ทั้งนี้ เป็นไปได้ที่จะเกี่ยวเนื่องกับการบริหารกระบวนการยุติธรรม ตามหมวดแนวนโยบายแห่งรัฐ แต่กฎหมายฉบับหนึ่งไม่ได้หมายความว่าอยู่แค่หมวดเดียว สามารถอยู่ได้หลายหมวด หากประธานรัฐสภาคำนึงถึงการมีส่วนร่วมของประชาชนควรที่จะตีความให้เป็นคุณแก่ประชาชนและเปิดโอกาสให้กับกระบวนการยื่นร่างกฎหมายเพื่อให้สภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาพิจารณา ไม่ควรปิดกั้นหรือปัดตกไป จึงขอให้ประธานรัฐสภาทบทวนในเรื่องนี้ 

ผู้สื่อข่าวถามว่าสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรออกมาชี้แจงว่าเนื้อหากฎหมายร่างของภาคประชาชน ที่ไม่ถูกหลักเกณฑ์ข้อกฎหมายทำให้ถูกตีตก นายณัฐพงษ์ กล่าวว่า นอกจากชี้แจงเรื่องข้อกฎหมายของร่างดังกล่าวแล้ว ยังมีการพาดพิงถึงรองประธานสภาผู้แทนราษฎรคนที่ 2 ว่าเป็นผู้วินิจฉัยร่างกฎหมายนี้ จากการตรวจสอบหนังสือที่ได้รับการตอบกลับมา เป็นหนังสือที่ใช้อำนาจของประธานสภาโดยตรงจึงมองว่าคนที่มีอำนาจในการพิจารณาทบทวน ก็หนีไม่พ้นนายโสภณ ซารัมย์ ประธานรัฐสภา 

ส่วนเนื้อหาที่มีการโต้แย้งในข้อกฎหมายในร่างดังกล่าวนั้น นายนัสรี พุ่มเกื้อ ตัวแทนภาคประชาชน กล่าวว่า หากดูในหนังสือที่ประธานสภาผู้แทนราษฎรได้ตอบกลับมา ระบุอย่างชัดเจนว่าร่างกฎหมายนี้มีเนื้อหาสาระไม่เป็นไปตามหมวด 3 และไม่มีประโยคไหนที่พูดว่าแบบฟอร์มผิดพลาดหรือมีปัญหา ดังนั้นเหตุผลที่ทางสภาตอบกลับมาไม่ได้มีเรื่องแบบฟอร์มที่ผิดพลาดแต่อย่างใด การมาโต้แย้งว่าแบบฟอร์มหรือร่างมีปัญหา เป็นการเบี่ยงประเด็นเพราะสาระสำคัญของหนังสือตอบกลับฉบับนั้น ระบุชัดเจนว่าร่างยกเลิกคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดินฉบับที่ 41 ประชาชนไม่มีสิทธิ์เข้าชื่อเสนอกฎหมายได้ เพราะประธานสภาวินิจฉัยว่าไม่เป็นไปตามหมวด 3 สิทธิเสรีภาพและหมวด 5 หน้าที่ของรัฐไม่ได้มีเรื่องแบบฟอร์มที่ผิดพลาด จึงทำให้เข้าใจว่าประชาชนไม่สามารถเสนอร่างได้เลย

เมื่อถามว่าสำนักเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรระบุว่า สามารถยื่นเข้ามาใหม่ได้ นายนัสรี  กล่าวว่า การยื่นเข้าไปใหม่ ปัญหา คือ สาระสำคัญที่ประธานวินิจฉัยแล้วว่า สาระสำคัญของร่างเราเป็นการแก้ไขเป็นการแก้ไขประมวลกฎหมายอาญาดังนั้นต่อให้ปรับแบบฟอร์มอย่างไรก็ตามอย่างไรก็ตามแต่สาระสำคัญก็ยังเหมือนเดิม คือการยกเลิกคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดินฉบับที่ 41 คณะนั้นที่เพิ่มโทษมาตรา 112 หมิ่นประมาท หมิ่นธงชาติ ซึ่งตนคิดว่าเรื่องนี้อยู่ที่สาระสำคัญ ไม่ใช่เรื่องของการปรับแค่แบบฟอร์มดังนั้น ถ้าเราแก้ จะแก้อย่างไร ให้สาระสำคัญเปลี่ยนแปลงไป แล้ววินิจฉัยให้เสนอได้ และเชื่อว่าการแก้ไขอย่างไรก็ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงสาระสำคัญได้

คำถามหลักที่ประธานสภาต้องตอบคือร่างกฎหมายของภาคประชาชน เข้าหมวด 3 เรื่องสิทธิเสร็จเสรีภาพของประชาชนคนไทยหรือไม่ เพราะตามหลักการในร่างก็เป็นเรื่องของสิทธิเสรีภาพล้วน ๆ เลย 50 ปีที่แล้ว หลังจากเหตุการณ์ 6 ตุลาคมคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดินแก้ไขเพิ่มโทษต่าง ๆ ซึ่งเป็นเรื่องสิทธิเสรีภาพของประชาชนนี่เป็นคำถามสำคัญที่ประธานสภาต้องตอบไม่ใช่เรื่องการแก้แบบฟอร์ม

เมื่อถามว่า สส.พรรคประชาชน จะยื่นร่างฉบับของตัวเองมาประกบด้วยหรือไม่ เพราะนายปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการคณะก้าวหน้า ชี้ช่องคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญไม่ได้ห้ามเสนอแก้ไขมาตรา 112 โดยเด็ดขาด นายณัฐพงษ์ กล่าวว่า อยากให้ดำเนินการทีละขั้นตอนการใช้ทุกกลไกในฝ่ายนิติบัญญัติเป็นอำนาจหน้าที่โดยตรง ของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทุกคนอยู่แล้ว แต่เบื้องต้นตอนนี้สิ่งที่สำคัญที่สุดคือภาคประชาชน รวมชื่อกันมาเกือบ 60,000 รายชื่อ เป็นจำนวนเสียงที่มากกว่า สส. จะลงชื่อรับรอง ร่างพระราชบัญญัติที่ สส. จะมารับรอง 20 รายชื่อด้วยซ้ำจึงมองว่าเสียงของประชาชนสำคัญที่สุด การที่ประธานรัฐสภาใช้อำนาจวินิจฉัยคำตอบที่มาแถลงต่อสาธารณะ กับหนังสือที่ตอบกลับอย่างเป็นทางการเป็นคนละเหตุผลกัน จริง ๆ ต้องยึดจากหนังสือที่ประธานตอบกลับมา ดังนั้นสิ่งที่เราทำคือคัดค้านและขออุทธรณ์ให้ประธานทบทวนการใช้คำสั่งตรงนี้ 

"ถ้าคิดว่ากระบวนการที่ผ่านมาผิดพลาดในเรื่องแบบฟอร์ม ก็ขอให้ตอบเป็นหนังสือกลับมาอย่างชัดเจน แต่หนังสือที่ตอบกลับมาเรามองว่าเป็นการใช้อำนาจบิดเบือนการตีความอำนาจของประธานรัฐสภาเอง" นายณัฐพงษ์กล่าว 

เมื่อถามว่าถ้าร่างของภาคประชาชน พรรคประชาชนเตรียมอะไรรองรับไว้บ้าง นายธีระ สุธีวรางกูร สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน กล่าวว่า ถ้าประธานรัฐสภามีคำสั่งไม่ทบทวนหรืออาจมีคำสั่งอย่างอื่น ที่ไม่ทำให้ร่างกฎหมายตัวนี้เข้าสภา เราก็มีช่องทางทางกฎหมายที่จะตรวจสอบการทำงานของประธานสภา 2 แนวทางคือ 1. การตรวจสอบทางการเมือง คือ การอภิปรายการทำหน้าที่ของประธานสภา 

2. การตรวจสอบกันทางกฎหมาย ซึ่งสามารถแยกออกเป็น 2 ทาง คือ ตรวจสอบคำสั่งที่ประธานออก ซึ่งเรากำลังพิจารณาดูว่าอาจมีช่องทางไปยังศาลปกครองหรือศาลรัฐธรรมนูญ ซึ่งยังไม่สามารถระบุได้ชัดเจนว่าจะยื่นศาลใดได้ ถ้าไปทางศาลปกครองก็เป็นคำสั่งการใช้อำนาจตามกฎหมายเข้าข่าย การปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่รัฐ แต่ถ้ากรณีไปศาลรัฐธรรมนูญจะเสนอในมาตรา 213 ประกอบพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดี มาตรา16-48 ในเรื่องการตรวจสอบการกระทำของเจ้าหน้าที่ของรัฐที่ละเมิดสิทธิเสรีภาพ ซึ่งเป็นสิทธิ์ในการเสนอชื่อต่อร่างกฎหมายตามรัฐธรรมนูญ แต่ไม่ว่าอย่างไรช่องทางเหล่านี้ต้องดูตามข้อเท็จจริงก่อนว่าประธานสภาว่าประธานสภาจะมีคำสั่ง โดยมีเนื้อความอย่างไร ความชัดเจนตรงนั้นจะทำให้เลือกได้ว่าจะตัดสินใจยื่นไปที่ศาลใด

ส่วนแนวทางที่สองการตรวจสอบตัวประธานสภา หากพบว่าเป็นการประพฤติโดยมิชอบ ทำให้ประชาชนผู้มีสิทธิ์เสนอร่างกฎหมายเสียหาย เราจะดูว่าสามารถเสนอคดีไปทางศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบได้หรือไม่ 

เมื่อถามว่าทำไมเรื่องนี้พรรคประชาชนถึงไม่เสนอร่างกฎหมายเอง นายธีระ กล่าวว่า ในการเสนอร่างกฎหมายอะไรบางทีต้องดูจังหวะทางการเมืองด้วย ความเหมาะสมหลายอย่างหลายประการ ซึ่งเรื่องนี้ทางภาคประชาชนเสนอเข้ามาอยู่แล้วจึงให้เกียรติเสนอกฎหมายตามรัฐธรรมนูญ แต่ถ้าเมื่อไหร่ประชาชนติดขัดฝ่ายพรรคการเมืองก็สามารถรับช่วงต่อ โดยเป็นเรื่องที่ไม่ขัดหรือแย้งกับรัฐธรรมนูญ ซึ่งเราก็ต้องไปปฏิบัติตามนั้นแต่ก็ต้องไปพูดคุยกันอีกครั้งหนึ่งภายในพรรค