ฟื้น ‘ปีกซ้าย’ ลบ ‘บันเทิงธิปไตย’ ‘ปิยบุตร’ ปลุกแก้ ม.112 หลอน ‘ส้ม’

ภาพความขัดแย้งภายใน “พรรคส้ม” ในช่วง 1 เดือนที่ผ่านมา ดูท่าจะเริ่มคลี่คลายลงเล็กน้อย หลังปรากฏภาพ “ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ” หัวหน้าพรรคประชาชน (ปชน.) ยานพาหนะคันที่ 3 ทางการเมือง เคียงคู่กับ “ปิยบุตร แสงกนกกุล” กุนซือมันสมองคนสำคัญ “ปีกซ้าย” ภายใน “องคาพยพส้ม” ในงานบวชของเลขานุการผู้นำฝ่ายค้านในสภาฯ เมื่อ 7 พ.ย.ที่ผ่านมา

งานบวชดังกล่าว ปรากฏภาพ สส.และคนใกล้ชิด “ปิยบุตร-ณัฐพงษ์” มาร่วมงานจำนวนหนึ่ง แต่ไม่พบว่ามี “สส.สปอตไลท์” บางคน มาร่วมงานด้วยแต่อย่างใด เบื้องต้นไม่มีรายงานว่ามีการเชิญ-ไม่ได้รับเชิญ หรือไม่สะดวกมาหรือไม่

ต้องไม่ลืมว่าทฤษฎี “บันเทิงธิปไตย” ที่ “ปิยบุตร” ลั่นวาทะแทงใจดำไปถึง “พรรคส้ม” กำลังเริ่มกลับมาย้อนศรทำลาย “พรรคส้ม” เอง โดย “ฝ่ายรัฐบาล” หยิบจับนำเรื่องนี้มา “สวนกลับ” พรรคฝ่ายค้านบ่อยครั้ง หลังจากชงญัตติ “ซักฟอกรัฐบาล” แบบลงมติ ตามมาตรา 151 โดยมีคิวกำหนดค่อนข้างแน่ชัดแล้วคือ 7-11 ธ.ค.นี้

ทฤษฎี “บันเทิงธิปไตย” ของ “ปิยบุตร” โดยสรุปคือ การสร้างพรรคให้เป็นพรรคยุทธศาสตร์ พรรคมวลชน พรรคที่มีอุดมการณ์ความคิดชี้นำ พรรคที่ทำงานทางความคิดนั้น อาจยาก เห็นผลช้า ไม่หวือหวา ไม่ตื่นเต้นเร้าใจ เป็นการทำงานเบื้องหลัง ซุ่มซ่อน ยาวนานที่คนไม่เห็นตรงหน้า หรืออาจไม่ถูกใจคนในวงกว้างหรือสื่อในยุคนี้ ที่ชอบอะไร ๆ เร็ว ๆ ด่วน ๆ เฉพาะหน้า

“นักการเมืองที่ผสมผสานความเป็นนักแสดงของพรรค” ที่ถนัดการใช้สื่อสมัยใหม่แบบตีหัวเข้าบ้าน คลิกเบตเร้าใจ จึงเด่นขึ้น ตามกระแสความต้องการของตลาด เมื่อ “นักแสดง” ของพรรคได้คะแนนนิยมในหมู่ประชาชนสูง เพื่อนๆ คณะนำ และพรรคก็ไม่อาจทาน หรือควบคุมทิศทาง เพราะ ด้านหนึ่ง ก็ต้องใช้บริการคะแนนนิยมเหล่านั้นด้วย อีกด้านหนึ่ง หากวิจารณ์กันเอง ก็อาจนำมาซึ่ง “ทัวร์ลง” ได้

เรื่องนี้กลายเป็น “ดาบสองคม” แม้ว่าการ “เขย่า” เสถียรภาพภายในพรรคส้ม กระตุกความคิดให้กลับมา “เข้าที่เข้าทาง” ถึง “เป้าหมาย” ในวันเริ่มก่อร่างสร้าง “พรรคอนาคตใหม่” ก็ตาม แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่า ในการเมืองยุคปัจจุบัน เปลี่ยนแปลงไปค่อนข้างมาก และสื่ออย่าง “โซเชียลมีเดีย” มีส่วนสำคัญ ในการเรียกคะแนนเสียงให้ “พรรคส้ม” ได้ ไม่มากก็น้อย

จึงไม่แปลกเมื่อ “ปิยบุตร” ลั่นทฤษฎีดังกล่าว จะมีปฏิกิริยาจากบรรดา “สส.สปอตไลท์” สวนกลับ ประเภทเป็นพวก “มือไม่พาย เอาเท้าราน้ำ” เป็นพวก “กุนซือห้องแอร์” ไม่ได้ลงมือปฏิบัติจริง ฯลฯ แถมยังโนติสไปยัง “ผู้นำพรรค” ให้ช่วยปกป้อง สส.ที่ลงแรงลงมือทำงานในปัจจุบันด้วย

ว่ากันว่าก่อนหน้านี้ บรรดา “สส.สปอตไลท์” บางคน เคยถูกเรียกเข้า “ห้องเย็น” มาแล้วหลายครั้ง ตักเตือน “พฤติกรรม” ที่อาจไม่เหมาะสมกับตำแหน่ง สส. รวมถึงการใช้คำพูดคำจา การใช้โซเชียลมีเดีย

แต่อีกนัยหนึ่ง บางคนเป็นระดับ “สส.อินฟลูฯ” จึงไม่อาจตำหนิอะไรได้มากมายนัก เพราะส่วนหนึ่งก็ช่วย “พยุง” คะแนนนิยมให้กับพรรคในปัจจุบันด้วย เพราะต้องไม่ลืมว่าภาพของ “พรรคส้ม” คือพรรคที่ถนัดทำ “มาร์เก็ตติ้งการเมือง” มาตั้งแต่ต้น

ตัดภาพกลับมาความเคลื่อนไหวในปัจจุบัน หลัง “อดีต สส.” มีการจัดวันคล้ายวันเกิดให้ “ปิยบุตร” และเชิญบรรดา “อดีตผู้นำ-ผู้บริหารพรรค” มาร่วมปาร์ตี้ดื่มไวน์ ต่อเนื่องด้วยการปรากฏตัวใน “งานบวช” ของคนใกล้ชิด “เท้ง ณัฐพงษ์” ทำให้ “รอยร้าว” ดูสมานกันมากขึ้นในทางสาธารณะ และเริ่มมีการ “รับลูก” ในทางการเมืองกันต่อเนื่อง

กรณีล่าสุด ภาคประชาชนเข้าชื่อเกือบ 60,000 คน เพื่อเสนอร่าง พ.ร.บ.ยกเลิกประกาศคณะปฏิรูป 6 ต.ค. 2519 มีเป้าหมายเพื่อลบล้างผลพวงจากคำสั่งคณะปฏิรูปการปกครอง ในเหตุการณ์ 6 ต.ค. 2519 โดยมีสาระสำคัญตอนหนึ่งคือการ “ปรับลด” อัตราโทษจำคุกในประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ให้กลับไปเป็นช่วงก่อน 6 ต.ค.คือเหลือโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี

ไม่แปลกนักที่ “รัฐนาวาสีน้ำเงิน” ซึ่งเป็นฝ่าย “คุมเกม” และมี “รัฐพันลึก-ขุนนางอีลิต” หนุนหลังเป็นแบ็ค จำเป็นต้อง “ปฏิเสธ” ร่างกฎหมายดังกล่าวไป โดย “โสภณ ซารัมย์” ประธานสภาฯ ให้เหตุผลในการไม่รับร่างดังกล่าวมาพิจารณาว่า ไม่เข้าข่ายเป็นการเสนอกฎหมาย ตามรัฐธรรมนูญ 2560 หมวด 3 ว่าด้วยสิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทย และหมวด 5 ว่าด้วยหน้าที่ของรัฐ

อย่างไรก็ดี “เท้ง ณัฐพงษ์” กล่าวถึงประเด็นนี้เมื่อ 9 พ.ย.ที่ผ่านมาว่า หากพิจารณาจากเนื้อหาของร่างกฎหมาย จะพบว่ามีเป้าหมายในการแก้ไขผลพวงจากคำสั่งคณะปฏิรูปที่เพิ่มโทษความผิดเกี่ยวกับการหมิ่นประมาทหลายประเภท โดยเฉพาะกรณีประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 เดิมมีโทษจำคุกสูงสุดไม่เกิน 7 ปี แต่คำสั่งดังกล่าวได้เพิ่มโทษเป็นจำคุกตั้งแต่ 3-15 ปี และกำหนดโทษขั้นต่ำไว้ ทำให้ศาลไม่สามารถใช้ดุลพินิจลดโทษให้เหมาะสมกับพฤติการณ์ในแต่ละกรณีได้

“ขอตั้งคำถามถึงความแตกต่างในการใช้ดุลพินิจของประธานรัฐสภาคนปัจจุบัน พร้อมยืนยันว่าการปัดตกร่างกฎหมายที่ประชาชนเกือบ 60,000 คนร่วมกันเข้าชื่อเสนอ เพื่อมุ่งลบล้างผลพวงจากคำสั่งคณะปฏิวัติและรัฐประหาร เป็นการใช้อำนาจที่พรรคประชาชนไม่เห็นด้วย และเห็นว่าอาจเป็นการใช้อำนาจโดยมิชอบ”

เช่นเดียวกับ “ปิยบุตร” ที่กลับมาโพสต์ผ่านเฟซบุ๊กเมื่อ 8 พ.ย.ที่ผ่านมา ตั้งข้อสังเกตในร่าง พ.ร.บ.ยกเลิกประกาศคณะปฏิรูป 6 ต.ค. 2519 จำนวน 4 ข้อ โดยตอนท้ายมีการประเมิน “ฉากทัศน์” ในเรื่องการแก้ไขอัตราโทษ “มาตรา 112” ให้กลับไปก่อน 6 ต.ค. 2519 โดยชี้ช่องว่า แม้ปัจจุบันศาลรัฐธรรมนูญจะมีคำวินิจฉัยออกมา แต่เป็นการ “ห้ามรณรงค์” นอกสภาฯ แต่ไม่ได้ห้าม “แก้ไขมาตรา 112” โดยเด็ดขาด

“ปิยบุตร” ระบุตอนหนึ่งว่า ศาลเพียงแต่บอกว่า ห้ามนำไปรณรงค์ข้างนอก ห้ามยกเลิกมาตรา 112 ห้ามย้ายหมวดออกจากหมวดความมั่นคง ห้ามกำหนดให้ราชเลขาธิการหรือสำนักพระราชวังเป็นผู้ร้องทุกข์กล่าวโทษเท่านั้น ดังนั้น การเสนอแก้ไขมาตรา 112 จึงยังกระทำได้อยู่บ้าง เช่น ลดอัตราโทษ หรือแยกฐานความผิด ดูหมิ่น หมิ่นประมาท และอาฆาตมาดร้ายออกจากกัน และการดำเนินการตามกรณีนี้ ก็เป็นการสนับสนุนส่งเสริมสิทธิของประชาชนในการเข้าชื่อเสนอร่างพระราชบัญญัติ เพื่อโต้กลับการใช้อำนาจของประธานสภาผู้แทนราษฎร

เขาทิ้งท้ายว่า หากพรรคประชาชน (ปชน.) จะดำเนินการตาม “ช่องทาง” ที่เปิดไว้เพื่อแก้ไขมาตรา 112 นั้น ต้องอาศัยความกล้าหาญของผู้แทนราษฎร และการประเมินสถานการณ์ของพรรคการเมือง โดยมองว่าเรื่องนี้ถือเป็นประเด็นการต่อสู้ทางการเมือง

นัยหนึ่งที่ “ปิยบุตร” นำเสนอเรื่องดังกล่าว เพราะต้องการสังคมในอุดมคติ ตามเจตนารมณ์ช่วงก่อร่างสร้างพรรคอนาคตใหม่ อีกนัยหนึ่งคือต้องการลบล้างภาพลักษณ์ “บันเทิงธิปไตย” ที่ “พรรคส้ม” กำลังทำอยู่ในปัจจุบัน ให้กลับมาเข้ารูปเข้ารอยทางการเมืองอีกครั้ง

ทว่าการ “ปลุกผี” เรื่องการแก้ไข “มาตรา 112” ของ “ปิยบุตร” จึงกลายเป็นที่ถกเถียง-วิพากษ์วิจารณ์กันอย่างหนัก เพราะเรื่องดังกล่าวกำลังกลับมา “หลอน” พรรคส้มอีกครั้ง เนื่องจากการกระทำรอบก่อน นำไปสู่คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ สั่ง “ยุบพรรคก้าวไกล” เมื่อ ส.ค. 2567 จนนำมาสู่ยานพาหนะคันที่ 3 อย่างพรรค ปชน.ในปัจจุบัน

แถมหลายคนมีคดีความ มีชนักติดหลังในคดี 44 อดีต สส.ก้าวไกล ในการยื่นร่างแก้ไขมาตรา 112 ปัจจุบันอยู่ระหว่างไต่สวนในศาลฎีกา ฐานผิดจริยธรรมร้ายแรงรวมอยู่ด้วย

ดังนั้น ยุทธวิธีของ “กุนซือห้องแอร์” ที่คัมแบ็กกระชับอำนาจ “ปีกซ้าย” ภายในพรรค หวังดึงสติ “ผู้บริหาร” ให้กลับมายึดโยงกับอุดมการณ์-เจตนารมณ์ยุค “อนาคตใหม่” จะทำให้เสถียรภาพภายใน “พรรคส้มเจน 3” สั่นคลอน เพราะหวาดกลัว “นิติสงคราม” รอบใหม่

หรือจะกลายเป็นความร่วมมือร่วมใจแบบในยุค “อนาคตใหม่” เดินหน้าต่อสู้บนเส้นทางการเมือง “อุดมการณ์” อีกครั้ง ต้องรอติดตามกัน