ปชน.-คณะก้าวหน้าพบ รมว.แรงงาน ตามคดีแรงงานเบอร์รี่ ชง 3 ข้อปฏิรูป

เมื่อวันที่ 6 ส.ค. 2569 ที่กระทรวงแรงงาน เมื่อวันที่ 5 ส.ค.ที่ผ่านมา นายสหัสวัต คุ้มคง สส.ชลบุรี เขต 7 พรรคประชาชน (ปชน.) และ น.ส.กุลธิดา รุ่งเรืองเกียรติ ผอ.มูลนิธิคณะก้าวหน้า เข้าพบนายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รมว.แรงงาน ที่กระทรวงแรงงาน เพื่อติดตามความคืบหน้าคดีและหารือแนวทางแก้ไขปัญหาแรงงานไทยที่ได้รับผลกระทบจากการไปเก็บเบอร์รี่ป่าในประเทศฟินแลนด์และสวีเดน พร้อมยื่นชุดข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อแก้ปัญหาตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ

นายสหัสวัต กล่าวถึงเหตุผลในการพบกับ รมว.แรงงานว่า ขณะนี้ฟินแลนด์มีมาตรการคุมเข้มการขอวีซ่าแรงงานตามฤดูกาล (Seasonal Workers) ทำให้ในฤดูกาลนี้มีคนเดินทางไปเก็บเบอร์รีประมาณ 200 คน จากที่ยื่นคำขอไปประมาณ 2,000 คน เป็นผลกระทบต่อเนื่องจากปัญหาการค้ามนุษย์ที่เป็นคดีใหญ่สุดคดีหนึ่งในประวัติศาสตร์ฟินแลนด์ จนทำให้รัฐบาลฟินแลนด์ต้องมีมาตรการที่เข้มข้นขึ้น

มาตรการที่เข้มข้นขึ้นนี้ส่วนสำคัญมาจากเรื่องความน่าเชื่อถือทั้งจากตัวบริษัทนำเข้าแรงงานที่ไม่มีมาตรฐานและความน่าเชื่อถือมากพอ ไปจนถึงการที่ไทยยังไม่แก้ไขปัญหาคดีที่เกิดขึ้นมาในอดีต ถ้าหากปล่อยให้ปัญหานี้ดำเนินต่อไป อาจส่งผลให้ทางฟินแลนด์หันไปใช้แรงงานจากประเทศอื่น

นายสหัสวัต ยื่นข้อเสนอเชิงนโยบาย 3 ระยะ คือ สั้น-กลาง-ยาว เพื่อให้กระทรวงแรงงานนำไปปฏิรูปและคุ้มครองสิทธิของพี่น้องแรงงานอย่างเป็นรูปธรรม ดังนี้

1. มาตรการระยะสั้น ทำได้ทันที

เสนอให้กระทรวงแรงงานทำสัญญากลางมาตรฐานที่รับรองโดยกระทรวงแรงงาน โดยแต่ละบริษัทจะต้องให้สิทธิประโยชน์และการคุ้มครองที่ไม่ต่ำกว่ามาตรฐานสัญญาของกระทรวงแรงงาน ต้องมีการสร้างระบบช่วยเหลือและคุ้มครองแรงงานไทยอย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมกับจัดทำคู่มือและองค์ความรู้ด้านกฎหมายเบื้องต้นของประเทศปลายทาง จัดตั้งช่องทางรับเรื่องร้องเรียนที่เข้าถึงง่ายและรวดเร็ว พร้อมเบอร์โทรศัพท์ติดต่อในภาวะฉุกเฉิน

2. มาตรการระยะกลาง

จัดลำดับความน่าเชื่อถือของบริษัทจัดหางาน สร้างระบบเครดิตและ Blacklist หากพบการกระทำผิดให้ขึ้นบัญชีดำครอบคลุมไปถึงกรรมการบริษัท ตรวจสอบนอมินี และเพิกถอนใบอนุญาตทันที บังคับใช้ระบบการโอนเงินผ่านบัญชีธนาคารเท่านั้น ยกเลิกการใช้เงินสด เพื่อป้องกันการสวมรอยค่าใช้จ่ายและการใช้แรงงานแบบขัดหนี้ รวมถึงมีกลไกตรวจสอบมาตรฐานร่วม: ประสานงานกับกระทรวงแรงงานฟินแลนด์ ส่งเจ้าหน้าที่จากไทยไปสุ่มตรวจสภาพการทำงานในพื้นที่จริง พร้อมจัดระบบสุ่มตรวจหลังเดินทางกลับไทยว่าได้รับสิทธิ สวัสดิการ และรายได้ตรงตามสัญญาหรือไม่

3. มาตรการระยะยาว

แก้ไข พ.ร.บ.จัดหางานและคุ้มครองคนหางานฯ ปรับปรุงกฎหมายให้ทันสมัยและครอบคลุมรูปแบบการจ้างงานข้ามชาติในปัจจุบัน มีการจัดทำข้อตกลงทวิภาคี เปลี่ยนผ่านจากระบบนายหน้า สู่การผลักดันข้อตกลงระดับรัฐบาลต่อรัฐบาล (G2G) ระหว่างไทยและประเทศปลายทาง เพื่อคุ้มครองสิทธิแรงงานตามมาตรฐานสากลอย่างยั่งยืน

“จากการหารือนี้ ท่านรัฐมนตรีฯ ได้ให้ความเห็นว่า เห็นชอบกับข้อเสนอเบื้องต้น โดยเฉพาะมาตรการระยะสั้นที่จะหาแนวทางดำเนินการให้เกิดขึ้นโดยเร็ว ส่วนมาตรการระยะกลางและระยะยาว จะนำไปหารือภายในกระทรวงแรงงานและร่วมพูดคุยรายละเอียดร่วมกัน” นายสหัสวัต กล่าว

นายสหัสวัต กล่าวด้วยว่า ปัญหานี้เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นในอดีตตั้งแต่ รมว.แรงงานคนก่อน ๆ ไม่มีรัฐมนตรีคนใดขยับประเด็นนี้ เพื่อแก้ไขปัญหาที่ต้นตออย่างเป็นรูปธรรม

“วันนี้จึงคาดหวังจาก คุณจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ ในฐานะรัฐมนตรีคนปัจจุบัน ว่าในสมัยของท่าน เราจะสามารถแก้ปัญหานี้และยกระดับมาตรฐานการส่งออกแรงงานได้ในที่สุด รวมถึงติดตามคดีที่เคยเกิดขึ้นในอดีตเพื่อทวงคืนความเชื่อมั่นของประเทศเรากลับมา” นายสหัสวัต กล่าว