'ณัฐพงษ์' ชี้ปัญหา โครงสร้างงบไทย ลงทุนต่ำ-ทุจริต-ขาดวิสัยทัศน์

เมื่อวันที่ 11 ก.ค. 2569 ที่รัฐสภา นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ สส.บัญชีรายชื่อ หัวหน้าพรรคประชาชน (ปชน.) ในฐานะผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร กล่าวเปิดกิจกรรม "Hack งบปี 70"  ที่จัดโดยคณะกรรมาธิการศึกษาการจัดทำและติดตามการบริหารงบประมาณ สภาผู้แทนราษฎร

นายณัฐพงษ์ กล่าวว่า ภาพรวมของงบประมาณไทยนั้น งบลงทุนที่เป็นเงินสร้างอนาคตให้กับประเทศ ถูกบีบเหลือเพียง 1 ใน 5 ของพื้นที่ทางการคลังเท่านั้น โดยรายจ่ายลงทุนคิดเป็น 21% ของรายจ่ายทั้งหมด ซึ่งไม่ได้เป็นแบบนี้เป็นปีแรก เมื่อดูย้อนไปตั้งแต่ปี 2559 รายจ่ายลงทุนจะอยู่ที่ประมาณ 21% มาโดยตลอด ซึ่งเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างของระบบงบประมาณไทย เพราะงบประมาณส่วนใหญ่หมดไปกับรายจ่ายประจำ ทำให้เหลือพื้นที่ทางการคลังน้อยมากสำหรับการลงทุนเพื่ออนาคตของประเทศ โดยงบประมาณของไทยนั้นมี 3 ปัญหาสำคัญ คือ ไม่มีการลงทุนเพื่ออนาคต มีปัญหาการทุจริตคอร์รัปชัน และฝ่ายการเมืองไม่ได้คิดนโยบายแบบระยะยาว มุ่งแต่คะแนนนิยมเฉพาะหน้า

นายณัฐพงษ์ กล่าวอีกว่า เมื่อเทียบสัดส่วนของงบประมาณรายจ่ายทั้งปีต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) จะพบว่ามีสัดส่วนอยู่ที่ 18% ต่อ GDP และงบลงทุนอยู่ที่ 4% ของ GDP แต่ทั้งนี้ยังมีรายจ่ายส่วนหนึ่งที่ไม่ได้อยู่กับรัฐส่วนกลาง โดยการศึกษาของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) พบว่า รายจ่ายที่มาจากรัฐบาลกลางของประเทศไทยมีความใกล้เคียงกับประเทศที่พัฒนาแล้ว แต่รายจ่ายที่มาจากหน่วยงานของรัฐทั้งหมด ซึ่งหมายถึงรวมของส่วนท้องถิ่น กลับต่ำกว่ามาก เพราะเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มประเทศต่าง ๆ จะมีการกระจายรายจ่ายไปยังหน่วยงานท้องถิ่นและหน่วยงานต่าง ๆ ของรัฐ ซึ่งทุกวันนี้ สส. และประชาชนอาจสนใจงบประมาณของรัฐบาลกลางมากกว่างบประมาณในส่วนอื่น ๆ ทั้งที่มีส่วนสำคัญในการพัฒนาประเทศ

เมื่อดูการกระจายตัวของงบประมาณต่อหัวตามจังหวัด ยังพบว่างบประมาณกระจุกอยู่ที่เมืองใหญ่ โดยกรุงเทพมหานคร มีงบประมาณต่อหัวสูงสุด อยู่ที่ 22,493 บาทต่อคน ขณะที่ภาคอีสานเป็นพื้นที่ที่มีงบประมาณต่อหัวต่ำ โดยต่ำสุดอยู่ที่ 5,517 บาทต่อคน ซึ่งอาจสะท้อนความเหลื่อมล้ำในการจัดสรรงบประมาณ

นอกจากนี้ โครงสร้างงบประมาณของประเทศไทยยังมีปัญหาเรื่องหนี้สาธารณะ โดยประเทศไทยมีหนี้สาธารณะพอ ๆ กับประเทศที่พัฒนาแล้ว แต่รายได้ของรัฐยังต่ำกว่ามาก ซึ่งสะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้างของงบประมาณที่มีมาตั้งแต่อดีต

“งบประมาณของประเทศไทยเดินไปข้างหน้าด้วยความเหลื่อมล้ำที่กว้างขึ้น ในขณะที่รัฐไม่ได้มีรายได้ที่เติบโตตาม มีปัญหาหนี้สาธารณะ เงินก็เหลือน้อย และยังกู้ไปแจก ไม่ใช่เพื่อการลงทุน ประเทศของเรายิ่งไม่มีอนาคต” นายณัฐพงษ์ กล่าว

หัวหน้าพรรค ปชน.กล่าวอีกว่า เมื่อดูงบประมาณตั้งแต่อดีต จะเห็นว่าโครงสร้างงบประมาณของประเทศไทยไม่เคยเปลี่ยนแปลงไป โดยเป็นงบประมาณที่ยึดฐานจากอดีต ไม่มีการคิดอะไรใหม่ ๆ จากรัฐบาลเพื่ออนาคตของลูกหลาน ซึ่งสิ่งที่พรรคประชาชนต้องการทำ คือ การจัดทำงบประมาณแบบฐานศูนย์ (Zero-Based Budgeting) โดยการจัดสรรงบประมาณของ ปี 2570 รัฐบาลพยายามบอกว่าจัดสรรด้วยแนวคิดงบประมาณฐานศูนย์ แต่เมื่อมาดูโครงการที่มีงบประมาณมากที่สุด 300 โครงการ จะพบว่า 95% เป็นโครงการที่ต่อเนื่องมาจากปี 2569 การจัดทำงบประมาณในปี 2570 จึงเป็นตัวสะท้อนว่า แม้แต่รัฐบาลชุดนี้ โครงการส่วนใหญ่ก็ยังเป็นโครงการที่ยกมาจากปีก่อนหน้า

ผู้นำฝ่ายค้านในสภาฯ กล่าวทิ้งท้ายว่า จากวิกฤตโครงสร้างงบประมาณของประเทศทั้งหมดนี้ ทางแก้คืออะไรนั้น พรรคประชาชน ได้เตรียมเสนอกฎหมายหลายฉบับ คือ ร่างพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ ร่างพระราชบัญญัติสถาบันวิเคราะห์งบประมาณประจำรัฐสภา และร่างพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้าง เพื่อให้งบประมาณของไทยมีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ มีประสิทธิภาพ และเป็นงบประมาณที่ถูกใช้จ่ายโดยยึดโยงกับประชาชนมากที่สุด