ฝีไม้ลายมือในการบริหารสถานการณ์พลังงาน โดยเฉพาะน้ำมัน ภายใต้การนำของอนุทิน ชาญวีรกูล เผชิญคำถามมากมายถึงการตรึงราคาน้ำมันดีเซล
มาตรการอุ้ม 15 วัน ต่อด้วยการขึ้นพรวดเดียวลิตรละ 6 บาท ทุกชนิดน้ำมัน กลายเป็นหลุมดำที่ยังไม่มีคำตอบว่า มีไอ้โม่งกักตุน ฟันกำไรในภาวะที่บ้านเมืองและประชาชนกำลังวิกฤติหรือไม่
การออกมาขอโทษประชาชนของอนุทิน ต่อความปั่นป่วนที่เกิดขึ้นจากการบริหารราคาน้ำมัน ผ่อนอารมณ์เดือดดาลของสังคมไม่มากก็น้อย แต่บาดแผลที่รัฐบาลทิ้งไว้จากเหตุการณ์น้ำมันขาดปั๊ม คนนอนรอเติมน้ำมัน ภาพคนชกต่อยแย่งกันเติมน้ำมัน วัดไม่มีน้ำมันเผาศพ ต่างๆ เหล่านี้ กัดกร่อนความเชื่อมั่นในตัวผู้นำและรัฐบาล จนยากจะเหมือนเดิม
เมื่อความเชื่อฝังใจของสังคมยังไม่ได้รับการคลี่คลาย ว่าในช่วง 15 วันนั้น มีไอ้โม่งตุนน้ำมัน แล้วเทขายตอนประกาศขึ้นราคา 6 บาทหรือไม่ และช่วงนั้น ทางการก็ดูจะไม่ได้เข้มข้นขึงขังเปิดปฏิบัติการไล่ล่าจับกุมขบวนการกักตุน เก็งกำไร เหมือนตอนราคาพุ่งสูงไปแล้ว
เข้าตำราวัวหายล้อมคอก เริ่มได้เห็นการจับเรือขนน้ำมัน หรือตามจุดต่างๆ กักตุนในระดับหมื่นลิตร
การที่“อนุทิน” ยอมรับว่าราคาน้ำมันมีโอกาสสูงขึ้นกว่านี้อีก เช่นเดียวกับ“พิพัฒน์ รัชกิจประการ”ผอ.ศูนย์บริหารและติดตามสถานการณ์การสู้รบในตะวันออกกลาง(ศบก.) ชี้ว่า ดีเซลมีโอกาสแตะลิตร 50 บาท หากสงครามยังไม่จบ
ส่วนต่างของราคาดีเซลวันนี้ กับโอกาสที่จะไปถึงครึ่งร้อยต่อลิตร มีช่องเหลือให้พุ่งไปถึงตรงนั้นประมาณ 11 บาท แต่หากน้ำมันแพงกว่า 50 ต่อลิตร จะเป็นโอกาสให้“ไอ้โม่ง” จ้องฟันกำไรภาค 2 ได้อีกหรือไม่
ข้อกังขาในตัวอนุทิน ที่แต่งตั้งให้พิพัฒน์ นั่งผอ.ศบก. ท่ามกลางข้อครหามีส่วนได้เสีย หรือผลประโยชน์ทับซ้อนกับการขึ้นลงของราคาน้ำมัน วิญญูชนต่างรู้ดีว่า ธุรกิจครอบครัวเกี่ยวข้องกับการค้าน้ำมันอยู่ จะทำให้อนุทิน เข้าข่ายฝ่าฝืนมาตรฐานจริยธรรมหรือไม่
เรื่องนี้เชื่อมโยงกับ“คุณสมบัติรัฐมนตรี” ที่เครือข่ายสีน้ำเงินป่าวประกาศว่า อนุทินวางมาตรฐานสูงกว่าเดิม นอกจากจะต้องไม่มีรัฐมนตรีสีเทา ยังยึดคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ กรณี“ภูมิธรรม เวชยชัย” และ“พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง” คดีแทรกแซงการตรวจสอบการเลือกตั้ง สว.
แม้ศาลรัฐธรรมนูญไม่ได้วินิจฉัยให้ความเป็นรัฐมนตรี ของทั้ง 2 คนสิ้นสุดลง แต่วางบรรทัดฐานเรื่องความซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์ ไม่มีพฤติกรรมฝ่าฝืน หรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรงไว้ชัดเจน
ศาลรัฐธรรมนูญขยายความไว้ตอนหนึ่งว่า รัฐมนตรีต้องไม่มีพฤติกรรมที่บกพร่องจากมาตรฐาน หรือขาดความซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์ ไม่มีสิ่งบ่งชี้ถึงความประพฤติไม่สุจริต หรือพฤติการณ์บิดเบือนเพื่อให้ตนเองได้ไปซึ่งผลประโยชน์ของส่วนรวมหรือของบุคคลอื่นโดยมิชอบ
“ไม่ประพฤติตนให้ขัดแย้งกับสิ่งที่สังคมคาดหวังอย่างชัดเจน ไม่มีพฤติกรรมที่ปรากฏในทางมิชอบ หรือไม่สอดคล้องกับภารกิจหน้าที่ของรัฐมนตรีที่ต้องรักษาผลประโยชน์ของประเทศชาติและประชาชนเป็นส่วนรวม”
ถ้าตีความท่อนที่ว่า รัฐมนตรีต้องไม่ประพฤติตนให้ขัดแย้งกับสิ่งที่สังคมคาดหวัง กรณีอนุทินกับพิพัฒน์ ถือว่าสุ่มเสี่ยงหรือไม่ กับสิ่งที่สังคมครหาในเรื่องน้ำมัน
หรือเรื่องฮั้ว สว. อนุทิน เป็น 1 ในผู้ถูกกล่าวหาในชั้นคณะอนุกรรมการฯ คณะที่ 36 แม้คดีจะยังไม่สิ้นสุด แต่ถือว่าคนเป็นผู้นำมีพฤติกรรมที่ขัดแย้งกับสิ่งที่สังคมคาดหวังหรือไม่ แม้จะมีข้ออ้างเป็นเกมการเมือง
ขั้นตอนการตรวจสอบคุณสมบัติรัฐมนตรีที่เข้มข้น จนบางรายชื่อมีข่าวหลุดโผ เพราะคดีในกระบวนการยุติธรรม แม้จะเพิ่งเริ่มขั้นตอนยังไม่สิ้นสุด แต่บางคนที่มีคดีเหมือนกันกลับฉลุย จึงเป็นคำถามว่า มาตรฐานที่แท้จริงเป็นอย่างไร หรือมีเหตุผลทางการเมืองรองรับเป็นการเฉพาะหรือไม่
ว่ากันว่า มีหนึ่งรายชื่อที่เป็นตัวความหวังค่ายน้ำเงิน ไม่เคยมีกรณีเคลือบแคลงในเรื่องคุณสมบัติมาตั้งแต่ต้น ความที่ไม่เคยมีคดีหรือประวัติเสื่อมเสียทางการเมืองในทางการเมือง แต่ตัวตนเบื้องหลังก่อนเข้ามายังจุดนี้ มีกรณีที่ใครได้ยินต่างต้องอึ้ง
เรื่องความเก่งกาจสามารถในการทำงานนอกวงการเมือง ภาพที่สังคมทั่วไปรับรู้ คือ“ยอดฝีมือ” แต่คนที่รู้มือจริงๆ ก็มีคำถามตลอด
สะท้อนการประเมินอะไรต่างๆ แต่สิ่งที่หลายคนคิดไม่ถึง คือเรื่องอารมณ์รุนแรง ถึงขั้นลงไม้ลงมือกับลูกน้อง ดุเดือดดราม่ายิ่งกว่าละครไทย เป็นเรื่องเป็นราวเมื่อหลายปีที่ผ่านมา เสียเงินเคลียร์คัตไปหลายล้านบาท แต่แทบไม่มีข่าวออกสู่สาธารณะ จะรู้กันก็แค่ในสังคมเล็กๆ ตรงนั้น แม้แต่ตัวอนุทิน ก็อาจจะไม่เคยรู้มาก่อน
ถ้าเรื่องนี้เคยเกิดขึ้นจริง และมีตัวบุคคลที่ยืนยันพิสูจน์พฤติกรรมได้ นอกจากคนคนนั้นสุ่มเสี่ยงจะเข้าข่ายฝ่าฝืนมาตรฐานทางจริยธรรมร้ายแรงแล้ว จะกระทบชิ่งไปถึงอนุทิน ผู้ลงนามแต่งตั้งด้วยหรือไม่