'สมชัย' อดีต กกต.เปิด TOR มาตรการป้องการทุจริตในบัตรเลือกตั้ง ชี้ไม่มีระบุถึง 'บาร์โค้ด-คิวอาร์โค้ด' ดันเป็นของแถมราคาแพง 'วิโรจน์' กังขาแล้วมาจากไหน
เมื่อวันที่ 17 ก.พ. 2569 นายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีตกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เปิดเผยผ่านเฟซบุ๊กถึงกรณี "คิวอาร์โค้ด-บาร์โค้ด" ในบัตรเลือกตั้ง 69 ว่า ของแถมราคาแพง เหตุใดบัตร 3 ประเภท สีชมพู บัญชีรายชื่อ เขียว สส.เขต และเหลือง ประชามติ จึงมีของแถมต่างที่เพิ่มมาต่างกัน สีชมพู แถม bar code สีเขียว แถม QR code สีเหลือง ยังไม่เห็นของแถม ทั้ง ๆ ที่ TOR หรือเงื่อนไขการจ้างมาจากหน่วยงานเดียวกัน คือ กกต. ที่ต้องจัดพิมพ์บัตร อย่างละ 56 ล้านใบให้เป็นมาตรฐาน
นายสมชัย ระบุว่า เปิดดู TOR เกี่ยวกับมาตรการป้องกันการทุจริต ในการปลอมแปลง พิมพ์เกิน หรือนำบัตรไปใช้ข้ามเขต ซึ่งเขียนว่า “ขั้นต่ำ” อย่างน้อยต้องมี 6 ข้อ โดยสรุปดังนี้
1. ลวดลาย ตำหนิ สัญลักษณ์ หรือ รหัสลับ
2. ออกแบบลวดลายพิเศษ
3. มี Micro Text ซ่อนอยู่
4. มีหมึกที่มองไม่เห็น ต้องใช้แสงเหนือม่วงส่องตรวจ
5. มีข้อมูลหรือรหัส เพื่อตรวจสอบกรณีมีเหตุทุจริต
6. มึลวดลายที่ป้องกันการสแกนหรือถ่ายเอกสาร
"ทั้งหมดไม่มีการระบุถึง Bar code หรือ QR code ทั้งสองอย่างจึงเป็นของแถม เพิ่มเติม และเป็นของแถมที่มีราคาแพงมาก โดยเฉพาะบัตรสีชมพู" นายสมชัย ระบุ
บัตรสีเขียว มี QR code ที่ยังมีความปลอดภัยสูงเพราะถอดรหัสได้แค่ รหัสตัวอักษรหรือตัวเลข 5 หลัก ไม่สามารถสื่อตรงไปยังหมายเลขบัตร ต้องไปขอคำสั่งศาลให้เปิดเผยว่า กุญแจถอดรหัสคืออะไร และผู้ถือกุญแจสามารถเชื่อมไปยังหมายเลขบัตรแต่ละใบได้หรือไม่
ส่วนบัตรสีชมพู อนุญาตให้ทุกคนมีกุญแจ เพียงส่อง bar code ก็ได้หมายเลขบัตร ที่มีลำดับที่ของผู้เลือก และเมื่อเทียบกับเอกสารบัญชีรายชื่อ ก็จะรู้ว่า บัตรนั้นของใคร ลงคะแนนให้ใคร
"โทษโรงพิมพ์ที่แถมมาไม่ได้ เพราะเขาทำตาม TOR เพราะเขียนไว้ว่า “อย่างน้อย” ต้องมี 6 ข้อตาม TOR และเมื่อเสนอมาแล้ว กกต. ต้องลงนามเห็นชอบ ก่อนสั่งผลิต เห็นของแถม ราคาแพง ก็ตาโตรับมาไม่คิดหน้าคิดหลัง หรือ คิดไม่รอบคอบ ไม่อาจทราบได้ แต่ยืนยันของแถมนี้ ราคาแพงจริง 7,800 ล้านเชียวครับ หากเลือกตั้งใหม่เฉพาะบัตรชมพู ก็ราว 4,000 ล้าน หารกันกี่คนครับ" นายสมชัย ระบุ
"วิโรจน์" กังขา "บาร์โค้ด" ในบัตรเลือกตั้งมาจากไหน
วันเดียวกัน นายวิโรจน์ ลักขณาอดิศร แกนนำพรรคประชาชน (ปชน.) แชร์ข่าวดังกล่าวโดยระบุว่า ในเมื่อบัตรเลือกตั้งตัวอย่างที่ กกต. เผยแพร่ประชาสัมพันธ์ ก็ไม่มี Barcode TOR ในการจ้างพิมพ์บัตรเลือกตั้ง ก็ไม่มี Barcode จริง ๆ แล้วกระบวนสำคัญที่สุด คือ การตรวจสอบตลอดกระบวนการจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้ง ทั้งการตรวจไฟล์ต้นฉบับ ตรวจปรู๊ฟหน้าจอ ตรวจปรู๊ฟพิมพ์จริง ตรวจเพลท จนกระทั่งตรวจรับงานพิมพ์ กระบวนการทั้งหมดนี้ กกต. ตรวจผ่านมาได้อย่างไร ที่สำคัญ คือกล้าเอามาใช้งานจริงได้อย่างไร
ที่มา ปั่นไปไหน - สมชัย ศรีสุทธิยากร, Wiroj Lakkhanaadisorn - วิโรจน์ ลักขณาอดิศร