เงื่อนปม “เครนถล่ม” พังถล่มลงมาทับขบวนรถด่วนพิเศษที่ 21 เส้นทางสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์–อุบลราชธานี บริเวณช่วง สถานีหนองน้ำขุ่น–สีคิ้ว จ.นครราชสีมา ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตหลายสิบราย และผู้ได้รับบาดเจ็บจำนวนมาก กำลังเป็นเรื่องที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากสังคมวานนี้ (14 ม.ค.)
โดยผู้รับเหมาก่อสร้างเส้นทางรถไฟความเร็วสูงในเส้นทางดังกล่าวจากทั้งหมด 14 สัญญา พบว่า อยู่ในสัญญาที่ 3-4 ช่วงลำตะคอง-สีคิ้ว และช่วงกุดจิก-โคกกรวด ดำเนินการก่อสร้างโดย บริษัท อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ จำกัด (มหาชน) เบื้องต้น บมจ.อิตาเลียนไทยฯ เผยแพร่จดหมายข่าวถึงกรณีอุบัติเหตุดังกล่าว ขอแสดงความเสียใจอย่างสุดซึ้ง ต่อการสูญเสียและบาดเจ็บ และพร้อมแสดงความรับผิดชอบที่จะให้การช่วยเหลือ ในการชดเชยเยียวยาให้กับครอบครัวผู้สูญเสียและการรักษาพยาบาลผู้ที่ได้รับบาดเจ็บอย่างเต็มที่
ข้อเท็จจริงโครงการก่อสร้างทางรถไฟความเร็วสูง ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างรัฐบาลไทย-จีน รวม 14 สัญญา วงเงินลงทุนรวมกว่า 179,412.21 ล้านบาท ก่อสร้างเสร็จไปแล้ว 2 สัญญา อยู่ระหว่างก่อสร้าง 10 สัญญา และยังไม่ได้ลงนามอีก 2 สัญญา ทั้งนี้ บมจ.อิตาเลียนไทยฯ ปรากฏชื่อเป็นคู่สัญญาทั้งในนามส่วนตัว และนามกิจการร่วมค้า รวม 3 สัญญา ได้แก่
สัญญาที่ 3-1 ช่วงแก่งคอย-กลางดง และช่วงปางอโศก-บันไดม้า ดำเนินการโดยกิจการร่วมค้า ITD - CREC No.10 ประกอบด้วย บมจ.อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ และเครือข่าย “ไชน่า เรลเวย์” (CREC: China Railway Engineering Corporation) คือ บริษัท ไชน่า เรลเวย์ นัมเบอร์เทน เอนจิเนียริ่ง กรุ๊ป จำกัด
สัญญา 3-4 : ช่วงลำตะคอง-สีคิ้ว และช่วงกุดจิก-โคกกรวด ดำเนินการโดย บมจ. อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ (สัญญาที่เกิดเหตุ “เครนถล่ม”) และสัญญา 4-4 : ศูนย์ซ่อมบำรุงเชียงรากน้อย ดำเนินการโดย บมจ. อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์
แต่ทั้งหมดทุกสัญญา อยู่ภายใต้การคุมงานของ 2 บริษัทในเครือข่าย “ไชน่า เรลเวย์” คือ บริษัท ไชน่า เรลเวย์ อินเตอร์แนชันนัล และบริษัท ไชน่า เรลเวย์ ดีไซน์ คอร์เปอเรชัน ส่วนที่ปรึกษาโครงการมี 4 บริษัท ได้แก่ บริษัท เอพซิลอน จำกัด บริษัท โชติจินดา คอนซัลแตนท์ จำกัด บริษัท เอ็มเอชพีเอ็ม จำกัด และบริษัท ดับเบิลยูเอสพี (ประเทศไทย) จำกัด อย่างที่นำเสนอไปแล้ว
อ่านข่าว: คุ้ย 3 บริษัทเครือ ‘ไชน่า เรลเวย์’ พันปม‘เครนถล่ม’ ซ้ำรอยตึก สตง.
ล่าสุด กรุงเทพธุรกิจ ตรวจสอบข้อมูลเชิงลึกในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง สัญญา 3-4 : ช่วงลำตะคอง-สีคิ้ว และช่วงกุดจิก-โคกกรวด ก่อนที่ บมจ.อิตาเลียนไทยฯ จะเป็นผู้ชนะการประกวดราคาด้วยวงเงิน 9,848,000,000 บาท พบว่า โครงการนี้ดำเนินการโดยฝ่ายโครงการพิเศษและก่อสร้าง การรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) ได้รับวงเงินจัดสรร 11.66 หมื่นล้านบาท ซึ่ง ครม.มีมติเมื่อ 29 ส.ค. 2560 ต่อมามีการคำนวณราคากลางที่ 11,655,538,000 บาท
ลักษณะงานโดยสังเขป ขอบเขตงานก่อสร้างที่สำคัญประกอบด้วย 1.งานก่อสร้างโครงสร้างทางรถไฟ ระยะทางรวม 37.45 กิโลเมตร แบ่งเป็นคันทางรถไฟระดับดิน 14.12 กิโลเมตร โครงสร้างทางรถไฟยกระดับ 23.33 กิโลเมตร 2.งานอาคารและสิ่งปลูกสร้างรองรับงานระบบรถไฟฟ้า 8 แห่ง 3.งานรื้อย้ายสถานีเดิม งานปรับปรุงย้ายถนนเดิม งานระบบระบายน้ำ งานรื้อย้ายระบบสาธารณูปโภคต่าง ๆ และงานอื่น ๆ ที่จำเป็นสำหรับโครงการ (ดูเอกสาร)
หลังจากนั้น รฟท.ดำเนินประกวดราคาจ้างก่อสร้างโครงการความร่วมมือระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทย และรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน ในการพัฒนาระบบรถไฟความเร็วสูงเพื่อเชื่อมโยงภูมิภาค ช่วงกรุงเทพมหานคร - หนองคาย (ระยะที่ 1 ช่วงกรุงเทพมหานคร - นครราชสีมา) งานสัญญาที่ 3-4 งานโยธาสำหรับช่วง ลำตะคอง - สีคิ้ว และช่วงกุดจิก - โคกกรวด ด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding) วงเงินงบประมาณ11,660,000,000 บาท
ต่อมาในช่วงเดือน มี.ค.-เม.ย. 2562 ได้เปิดให้เอกชนเข้ามารับ/ซื้อเอกสาร (ซื้อซอง) พบว่ามีจำนวน 22 ราย ในจำนวนนี้ปรากฏชื่อของ บริษัท ไชน่า เรลเวย์ บิวโรที่11 กรุ๊ป จำกัด (มารับ/ซื้อซอง 29 มี.ค. 2562) บริษัท ซิโน-ไทย เอ็นจีเนียริ่ง แอนด์ คอนสตรัคชั่น จำกัด (มหาชน) (มารับ/ซื้อซอง 2 เม.ย. 2562) ส่วนบริษัท อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ จำกัด (มหาชน) (มารับ/ซื้อซอง 3 เม.ย. 2562)
รายชื่อทั้งหมด มีดังนี้
บริษัท ไชน่า เรลเวย์ บิวโรที่11 กรุ๊ป จำกัด
บริษัท ซันเวย์ คอนสตรัคชั่น จำกัด
บริษัท บัญชากิจ จำกัด
บริษัท ยูนิค เอ็นจิเนียริ่ง แอนด์ คอนสตรัคชั่น จำกัด มหาชน
บริษัท นภาก่อสร้าง จำกัด
บริษัท ซิโน-ไทย เอ็นจีเนียริ่ง แอนด์ คอนสตรัคชั่น จำกัด (มหาชน)
บริษัท ธาราวัญ คอนสตรัคชั่น จำกัด
บริษัท กิจการร่วมค้า ทีบีทีซี จำกัด
บริษัท อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ จำกัด (มหาชน)
บริษัท ทิพากร จำกัด
บริษัท ชัยนันท์ค้าวัตถุก่อสร้าง (2524) จำกัด
บริษัท เนาวรัตน์พัฒนาการ จำกัด (มหาชน)
บริษัท ช.การช่าง จำกัด (มหาชน)
บริษัท พี.ซีอีที จำกัด
บริษัท ทองมาคอนแทรคเตอร์ จำกัด
บริษัท ไทย เอ็นยิเนียร์และอุตสาหกรรม จำกัด
บริษัท บุญชัยพาณิชย์ (1979) จำกัด
บริษัท เอ.เอส. แอสโซซิเอท เอนยิเนียริ่ง (1964) จำกัด
บริษัท อสิตากิจ จำกัด
บริษัท บีพีเอ็นพี จำกัด
บริษัท บิน่า พูรี่ เอสดีเอ็น บีเอชดี จำกัด
บริษัท บุรีรัมย์ธงชัยก่อสร้าง จำกัด
ต่อมาเมื่อเดือน เม.ย.-พ.ค. 2562 ได้เปิดให้เอกชนยื่นเอกสาร (ยื่นซองประกวดราคา) มีจำนวน 6 ราย ได้แก่
บริษัท อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ จำกัด (มหาชน) เสนอราคา 9,848,000,000 บาท
กิจการร่วมค้า ทีพี เสนอราคา 10,256,400,951 บาท
บริษัท บีพีเอ็นพี จำกัด เสนอราคา 11,076,204,850 บาท
บริษัท ซิโน-ไทย เอ็นจีเนียริ่ง แอนด์ คอนสตรัคชั่น จำกัด (มหาชน) เสนอราคา 12,587,980,000 บาท
กิจการร่วมค้า ไทย- ซี เสนอราคา 9,788,000,000 บาท
กิจการร่วมค้า ทีบีบีที เสนอราคา 10,189,546,759 บาท
ต่อมาเมื่อวันที่ 17 มิ.ย. 2563 รฟท.ประกาศรายชื่อผู้ชนะการประกวดราคือ บริษัท อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ จำกัด (มหาชน) โดยระบุว่า เป็นผู้มีคุณสมบัติและข้อเสนอทางเทคนิคถูกต้องครบถ้วน และเป็นผู้เสนอราคา ต่ำสุด ด้วยวงเงิน 9,848,000,000 บาท ซึ่งกรมบัญชีกลางประเมินว่าเสนอต่ำกว่าราคากลาง 15.54 %
อย่างไรก็ดีหากตรวจสอบจากการเสนอราคาพบว่า กิจการร่วมค้าไทย-ซี เสนอราคาต่ำกว่า บมจ.อิตาเลียนไทยฯ แต่อาจไม่ผ่านคุณสมบัติและข้อเสนอทางเทคนิค (ดูเอกสาร)
ทั้งนี้บริษัทเอกชนที่เกี่ยวข้อง ปัจจุบันยังมิได้ถูกแจ้งข้อกล่าวหาใด ๆ ดังนั้นจึงยังถือว่าเป็นผู้บริสุทธิ์อยู่ จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาอันถึงที่สุด โดยการนำเสนอข้อมูลเรื่องนี้เป็นไปเพื่อผลประโยชน์สาธารณะเท่านั้น