โหวตแลกกู้ ‘ดิจิทัลวอลเล็ต’ เหลี่ยมตีรวน ต่อรองผลประโยชน์

เข้าพื้นที่เรดโซนเต็มตัวสำหรับเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี และรมว.คลัง ที่พยายามตั้งไข่แจกเงินดิจิทัลวอลเล็ต 10,000 บาท ตามที่หาเสียงไว้ให้สำเร็จ แม้จะใช้เงินมหาศาล 5 แสนล้านบาท ผ่านวิธีการออกเป็นพระราชบัญญัติ (พรบ.) กู้เงินตามที่ได้แถลงรายละเอียดไว้เมื่อ 10 พ.ย.ที่ผ่านมา 

โดยเงื่อนไขเรื่องการกู้เงินนี่เอง ที่ปลุกกระแสต่อต้านจากฝ่ายการเมืองขั้วตรงข้ามขึ้นมาทันที ต่างพร้อมใจโจมตีรัฐบาลไปในทิศทางเดียวกัน โดยเฉพาะประเด็นที่ก่อนหน้านี้ เศรษฐา ยืนยันหนักแน่นมาตลอดว่า จะไม่กู้เงินมาดำเนินโครงการดิจิทัลวอลเล็ต แต่ท้ายสุดก็ไม่ได้เป็นเหมือนที่เคยให้สัญญาประชาคม  ลงเอยด้วยวิธีการกู้อยู่ดี 

สถานการณ์นับจากนี้จึงเต็มไปด้วยปัจจัยแทรกซ้อน ในเกมแห่งอำนาจและผลประโยชน์ การมุ่งหน้าฟื้นศรัทธาของพรรคเพื่อไทยให้กลับคืนมา กลายเป็นเดิมพันอนาคตทางการเมืองของเศรษฐาไปเต็มๆ เมื่อพรบ.กู้เงิน 5 แสนล้านบาทเต็มไปด้วยกับดักระหว่างทาง

ถึงแม้เศรษฐาจะมั่นใจในเสียงของรัฐบาลเพียงใดก็ตาม แต่ก็ต้องไม่ลืมว่า ทุกเสียงโหวตของสส.ในสภา มีมูลค่าที่ต้องจ่ายหรือแลกมาทั้งสิ้น ตรงนี้จึงอาจเข้าทางบางกลุ่มในเพื่อไทย และพรรคร่วมรัฐบาลบางพรรค ที่ลึกๆ ก็ไม่เห็นด้วยกับการแจกเงินในลักษณะนี้ อาศัยจังหวะตีรวน สร้างแรงกระเพื่อมเพื่อหวังต่อรองนโยบายที่อยากผลักดัน หรือผลประโยชน์บางอย่าง 

บิ๊กๆ หลายคนที่ว่าแน่ ต่างก็เคยเจอฤทธิ์เดชนักการเมืองในสภาลูบคมมานักต่อนักแล้ว ทหารเก่าบางคนที่ยึดมั่นถือมั่น ไม่ยอมให้ใครต่อรอง ก็เคยตกอยู่ในภาวะเจียนอยู่เจียนไปมาแล้ว ลำบากคนที่อยู่รอบข้างต้องคอยจัดสรรกล้วยหวีใหญ่ช่วยเคลียร์เส้นทางอำนาจให้ 

บททดสอบเดียวกันนี้เป็นสิ่งที่เศรษฐา เองก็เลี่ยงไม่ได้ แต่ด้วยพื้นฐานความเป็นนักธุรกิจ อาจมีวิธีที่พอจะนำพาให้ตัวเองผ่านพ้นเกมต่อรองผลประโยชน์ในทางการเมืองไปได้

ที่สำคัญต้องไม่ลืมว่า หากพรรคร่วมหรือนักการเมืองกดดันหรือต่อรองมากๆ ไพ่ตายของเศรษฐา นั่นคือการใช้อำนาจยุบสภา ดัดหลังนักเลือกตั้ง ที่ไม่อยากลงสนามเลือกตั้งบ่อยๆ ในเวลาที่ไม่เหมาะไม่ควร เพราะสิ้นเปลือง

ในจังหวะที่เต็มไปด้วยแรงเสียดทานทางการเมือง เรื่องหนึ่งที่น่าสนใจคือ ทักษิณ ชินวัตร หรือคนในครอบครัว มีอิทธิพลเหนือ เศรษฐา สามารถกำหนดทิศทางการเดิน การตัดสินใจของนายกรัฐมนตรี คนที่ 30 ได้จริงหรือไม่ หลังจากนี้ก็อาจจะได้เห็นความชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ เมื่อทุกอย่างเต็มไปด้วยความเสี่ยง ขุมกำลังของเศรษฐา เอง อาจไม่ได้เข้มแข็งด้วยตัวเองจนต่อกรกับอะไรๆ ได้ 

นอกจากปัจจัยทางการเมืองที่มีผลต่อโครงการดิจิทัลวอลเล็ต ยังมีปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับองค์กรอิสระต่างๆ ที่อาจมีส่วนยับยั้งนโยบายสำคัญของรัฐบาล ที่ใช้เงินจำนวนมาก จนหลายฝ่ายกังวลถึงผลกระทบในระยะยาว เหมือนที่ผู้บริหารธนาคารแห่งประเทศไทย และสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เป็นห่วง 

ไหนจะสุ่มเสี่ยงขัดต่อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง หรือแม้แต่อาจถูกตีความว่าดำเนินนโยบายที่ขัดต่อยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี และถ้าจำกันได้ ตอนรัฐบาลแถลงนโยบายต่อรัฐสภา ก็ไม่ได้แจกแจงรายละเอียดที่มาของเงินที่จะใช้ในโครงการ ก็เพราะกังวลจะถูกร้องขัดต่อยุทธศาตร์ชาติฯ ที่ให้คำนึงถึงความพอเพียง แต่ถึงวันนี้ดูเหมือนจะไม่มีทางเลือก ต้องเดินหน้าให้ได้ท่าเดียว

เส้นทางจากนี้ของเศรษฐา และดิจิทัลวอลเล็ต ยังเต็มไปด้วยอุปสรรค และยังมีเงื่อนไขเรื่องอายุการดำรงตำแหน่งนายกฯ ที่ถูกตั้งข้อสังเกตอย่างกว้างขวางว่า เวลามีจำกัด หลายฝ่ายโฟกัสไปที่อุ๊งอิ๊ง แพทองธาร ชินวัตร หัวหน้าพรรคเพื่อไทย อาจถูกเปลี่ยนเข้ามาในเกมนี้แทนเศรษฐา ไม่ช้าก็เร็ว