โจทย์ยากอุตสาหกรรมไทยเบียดแทรกซัปพลายเชน 'ฮิวแมนนอยด์'

    โดยจีนมีจุดแข็งภาคการผลิตและห่วงโซ่อุปทาน ขณะที่สหรัฐมีบริษัทเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) และที่ผ่านมามีการผลิตหุ่นยนต์ที่พัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูง ขณะที่ยุโรปมีฐานอุตสาหกรรมและความเชี่ยวชาญวิศวกรรม
    นโยบายของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ต้องการยกระดับอุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์และอิเล็กทรอนิกส์ของไทยให้เข้าสู่ซัปพลายเชนหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ โดยถูกวางให้เป็นความหวังเป็นเครื่องทางเศรษฐกิจใหม่ของประเทศไทย โดยมีการดึงกลุ่มบริษัทจีนชั้นนำในอุตสาหกรรมนี้เข้ามาตั้งฐานการผลิตชิ้นส่วนในประเทศไทยแล้วหลายราย แต่การมีโรงงานตั้งอยู่ในประเทศไม่ได้แปลว่าผู้ประกอบการไทยจะได้ประโยชน์อัตโนมัติ

    บทเรียนจากอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า (EV) เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุด โดยแม้รัฐบาลจะออกมาตรการสนับสนุนทั้งด้านอุปสงค์และอุปทาน แต่การผลิตรถยนต์ไฟฟ้าในประเทศยังไม่สามารถต่อยอดอุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์ในประเทศไทย ซึ่งถือเป็นอุตสาหกรรมสนับสนุนที่เข้มแข็งในยุคการผลิตรถเครื่องยนต์สันดาปภายใน โดยผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ในไทยยังไม่สามารถเบียดแทรกในห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าได้มากเมื่อเทียบกับการผลิตรถเครื่องยนต์สันดาปภายใน
    ขณะที่จีนถือเป็นผู้นำทั้งอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าและอุตสาหกรรมหุ่นยนต์ ซึ่งจีนวางตัวเองเป็นผู้นำระดับโลกทั้งด้านเทคโนโลยีมอเตอร์ เซนเซอร์ ระบบขับเคลื่อน และซอฟต์แวร์ควบคุม ซึ่งทำให้บริษัทจีนที่มาลงทุนในไทยมักมีซัปพลายเชนของตนเองที่พัฒนามาอย่างครบวงจรอยู่แล้วในประเทศต้นทาง รวมถึงจีนมีซัปพลายเชนของอุตสาหกรรมหุ่นยนต์ที่ต่อยอดมาจากอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าที่เข้มแข็งทำให้ต้นทุนการผลิตของจีนอยู่ในระดับที่ควบคุมให้เอื้อต่อการแข่งขันในตลาดโลก

    ประเทศไทยมีผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์และอิเล็กทรอนิกส์ที่เข้มแข็ง ซึ่งจำเป็นต้องต่อยอดสู่อุตสาหกรรมใหม่ โดยภาครัฐจำเป็นต้องมีเงื่อนไขและมาตรการที่ผลักดันให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยีและการใช้ชิ้นส่วนในประเทศที่เป็นรูปธรรม รวมถึงการกำหนดสัดส่วนการใช้วัตถุดิบในประเทศ ไม่อย่างนั้นประเทศไทยอาจกลายเป็นเพียงฐานการประกอบและส่งออกให้บริษัทต่างชาติ โดยไม่ได้สร้างขีดความสามารถทางเทคโนโลยีของประเทศไทย