อินเดีย-เวียดนาม ขยับสัมพันธ์ใกล้ชิด ผลกระทบเชิงบวกต่อไทย

โดยเฉพาะการประกาศยกระดับความสัมพันธ์เป็นหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์อย่างรอบด้านที่เข้มแข็งยิ่งขึ้น พร้อมกำหนดเป้าหมายเพิ่มมูลค่าการค้าระหว่างกันเป็น 25,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2573 

แม้ที่ผ่านมา ความสัมพันธ์ระหว่างอินเดียกับเวียดนามมักถูกจับตามองผ่านความร่วมมือทางทหารและการถ่วงดุลอิทธิพลของจีนในทะเลจีนใต้ แต่ความร่วมมือครั้งล่าสุดกำลังสะท้อนให้เห็นทิศทางใหม่ที่ทั้งสองประเทศต้องการเชื่อมโยงเศรษฐกิจ การค้า และเทคโนโลยีเข้าด้วยกันอย่างจริงจัง ซึ่งอาจส่งผลดีต่อประเทศไทยและอาเซียนในระยะยาว

หากย้อนกลับไปเมื่อกว่า 20 ปีก่อน มูลค่าการค้าระหว่างอินเดียกับเวียดนามมีเพียงประมาณ 200 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2543  ก่อนขยายตัวอย่างต่อเนื่องจนแตะ 16,460 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2568

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนถึงความใกล้ชิดทางเศรษฐกิจที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยมีพื้นฐานสำคัญจากโครงสร้างเศรษฐกิจที่สามารถเกื้อหนุนกันได้ 

สิ่งที่น่าสนใจยิ่งกว่าตัวเลขการค้าคือ ทิศทางความร่วมมือในอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ทั้งสองประเทศกำลังให้ความสำคัญกับการลงทุนในพลังงานหมุนเวียน ยานยนต์ไฟฟ้า ปัญญาประดิษฐ์ เทคโนโลยีขั้นสูง และแร่ธาตุสำคัญที่จำเป็นต่ออุตสาหกรรมสมัยใหม่

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือการขยายการลงทุนของ VinFast ผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าสัญชาติเวียดนามเข้าสู่อินเดียด้วยเงินลงทุนเริ่มต้น 500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

นอกจากนี้ ทั้งสองประเทศยังตกลงส่งเสริมการเชื่อมโยงระบบชำระเงินดิจิทัลผ่าน QR Code เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ประชาชน นักท่องเที่ยว และผู้ประกอบการ

ความเคลื่อนไหวเหล่านี้สะท้อนว่า ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างสองประเทศกำลังขยายจากการซื้อขายสินค้าไปสู่การพัฒนาเทคโนโลยีและห่วงโซ่อุปทานร่วมกัน

สำหรับประเทศไทย ความใกล้ชิดระหว่างอินเดียกับเวียดนามถือเป็นโอกาสสำคัญ โดยเฉพาะการเข้าไปมีบทบาทในห่วงโซ่การผลิตระดับภูมิภาค

ปัจจุบันไทยมีความเข้มแข็งในอุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วน อิเล็กทรอนิกส์ เคมีภัณฑ์ และอาหารแปรรูป ซึ่งหลายอุตสาหกรรมสามารถเชื่อมโยงกับการขยายตัวของภาคการผลิตในอินเดียและเวียดนามได้ 

หากบริษัทอินเดียขยายการลงทุนในเวียดนาม หรือบริษัทเวียดนามเพิ่มฐานการผลิตในอินเดีย ผู้ประกอบการไทยก็มีโอกาสเข้าไปเป็นผู้จัดหาชิ้นส่วน วัตถุดิบ และบริการที่เกี่ยวข้องมากขึ้น

ความร่วมมือระหว่างสองประเทศ จึงอาจสร้างความต้องการสินค้าและบริการจากไทยเพิ่มเติม โดยเฉพาะเมื่อไทยมีความสัมพันธ์ทางการค้ากับทั้งสองประเทศอยู่แล้ว และมีมูลค่าการค้ากับอินเดียสูงถึงประมาณ 21,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2568

อีกหนึ่งโอกาสสำคัญอยู่ที่ การเชื่อมโยงระบบคมนาคมและโลจิสติกส์ระหว่างเอเชียใต้กับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ประเทศไทยมีข้อได้เปรียบทางภูมิศาสตร์ในการเป็นจุดเชื่อมต่อระหว่างสองภูมิภาค โดยเฉพาะโครงการทางหลวงสามฝ่ายอินเดีย–เมียนมา–ไทย ที่มีเป้าหมายเชื่อมโยงการขนส่งทางบกจากอินเดียเข้าสู่แผ่นดินใหญ่ของอาเซียน 

แม้โครงการยังเผชิญอุปสรรคจากสถานการณ์ความมั่นคงในเมียนมา แต่การขยายความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจของอินเดียกับเวียดนาม อาจช่วยเพิ่มแรงจูงใจให้ประเทศในภูมิภาคพัฒนาทางเลือกด้านการขนส่ง ทั้งเส้นทางบกและเส้นทางเดินเรือ

โดยเฉพาะการเชื่อมโยงท่าเรือฝั่งอันดามันของไทยกับมหาสมุทรอินเดีย ซึ่งจะช่วยเพิ่มทางเลือกในการขนส่งสินค้าและลดต้นทุนโลจิสติกส์ได้ในอนาคต

ท่ามกลางการแข่งขันทางเศรษฐกิจและความไม่แน่นอนของภูมิรัฐศาสตร์โลก ความใกล้ชิดระหว่างอินเดียกับเวียดนามจึงเป็นสัญญาณเชิงบวกที่ประเทศไทยควรให้ความสำคัญ

เพราะการเติบโตของความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศสามารถสร้างโอกาสใหม่ให้กับเศรษฐกิจไทยได้อีกมาก ทั้งด้านการส่งออก การลงทุน และการพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งอนาคต 

แต่โอกาสเหล่านี้จะเกิดขึ้นจริงได้ก็ต่อเมื่อประเทศไทยสามารถยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันและเชื่อมโยงตัวเองเข้ากับเศรษฐกิจของประเทศเพื่อนบ้านได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ในวันที่อินเดียกำลังขยายบทบาทเข้าสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเวียดนามกำลังก้าวขึ้นเป็นฐานการผลิตสำคัญของโลก

ประเทศไทยจึงมีโอกาสก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในผู้เชื่อมโยงเศรษฐกิจทั้งสองภูมิภาค และสร้างประโยชน์จากความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจที่กำลังเติบโตนี้ได้อย่างเป็นรูปธรรม