คุณภาพข้อมูลการเลือกตั้ง | ก้าวไกลวิสัยทัศน์

จึงเป็นปกติที่จะต้องมีการดูแลคุณภาพข้อมูล Data Quality และ การกำกับดูแลข้อมูล Data Governance กันตามหลักวิชาการ และตามมาตรฐานสากลต่าง ๆ

ในการจัดการข้อมูลในประเทศที่การเลือกตั้งเป็นไปอย่างเที่ยงธรรม มักจะมีการประกาศวิธีการในการดูแลคุณภาพข้อมูล และการกำกับดูแลข้อมูลให้ทราบทั่วกัน ซึ่งไม่ได้เป็นเรื่องทางเทคนิคไอทีที่ซับซ้อนเกินกว่าที่คนที่ไปออกเสียงเลือกตั้งจะเข้าใจได้

แต่เป็นการประกาศวิธีการที่ทำให้คนที่จะไปออกเสียงเลือกตั้ง ได้ทราบแล้วมั่นใจได้ว่าข้อมูลจากทุกเสียงจะได้รับการดูแลตามหลักวิชาการ มีมาตรฐานสากล และมั่นใจได้ว่าเป็นข้อมูลที่มีคุณภาพเพียงพอสำหรับการกำหนดอนาคตของประเทศ

เพื่อให้เกิดความมั่นใจในคุณภาพของข้อมูลเรื่องสำคัญ เช่น ข้อมูลการเลือกตั้ง ผู้รับผิดชอบข้อมูลจะป่าวประกาศวิธีการที่ทำให้มั่นใจว่าข้อมูลสำคัญนั้นมีความถูกต้อง มีข้อมูลครบถ้วน ข้อมูลมีความสอดคล้องกันอย่างแท้จริง ซึ่งจะถูกต้อง ครบถ้วน และสอดคล้องกันแน่ ๆ ก็ต้องมีวิธีการที่จะใช้ในการตรวจสอบกระทบยอดระหว่างข้อมูลที่เกี่ยวข้อง 

จึงมีการป่าวประกาศรายละเอียดของวิธีการเหล่านี้ให้สาธารณชนได้ทราบล่วงหน้าว่าจากทุกคะแนนเสียงจากแต่ละหน่วยเลือกตั้งนั้น จะรวบรวมคะแนนอย่างโปร่งใสกันอย่างไร จะบันทึกคะแนนเสียงกันอย่างไร จะตรวจสอบกระทบยอดในเรื่องใดบ้าง เช่น จำนวนบัตรเลือกตั้งต้องเท่ากันระหว่างบัตรเลือกพรรค กับบัตรเลือกผู้แทนเขต

วิธีการทั้งหมดนี้จะเปิดเผยโดยละเอียดต่อสาธารณะ ก่อนการเลือกตั้ง รวมไปถึงรูปแบบข้อมูลที่ใช้ในการบันทึก และประมวลผลโดยคอมพิวเตอร์ บอกละเอียดกระทั่งว่าใช้ซอฟต์แวร์อะไร โครงสร้างข้อมูลเป็นอย่างไร ใครบันทึก ใครตรวจสอบ ใครประมวลผล ใครรายงานต่อสาธารณะ แทบจะเป็นตำราเล่มหนึ่งได้เลย

จะมีการกำหนดและเปิดเผยชื่อคนที่ทำหน้าที่รับผิดชอบข้อมูล Data Owner ตั้งแต่ระดับหน่วยเลือกตั้ง ไปจนกระทั่งถึงระดับประเทศ เป็นคนที่ดูแลคุณภาพข้อมูลอย่างจริงจัง ไม่ใช่เป็นแค่นายใหญ่คอยบังคับบัญชาในสารพัดเรื่อง ที่แถมงานคุณภาพข้อมูลเข้าไปด้วย

ก่อนที่จะมีการส่งข้อมูลต่อจากระดับหน่วยขึ้นไปตามลำดับ จนถึงระดับประเทศ Data Owner ในแต่ละระดับจะกำกับดูแลคุณภาพข้อมูล จนมั่นใจว่าจะไม่มีความคลาดเคลื่อนใด ๆ เกิดขึ้น 

ไม่ใช่แค่เปิดบัตร อ่านคะแนน แล้วเขียนลงกระดานรวมคะแนน ได้เท่าไรก็รายงานไปแค่นั้น Data Owner รับผิดชอบการตรวจยืนยันกระทบยอดของข้อมูลที่เกี่ยวข้อง ก่อนที่จะรายงานไปในลำดับต่อไป ข้อมูลจะได้รับการดูแลคุณภาพตั้งแต่ต้นทาง ตามวิธีการที่ได้มาตรฐาน

และได้ประกาศให้ทราบทั่วกันแล้วว่าเป็นอย่างไร คนที่มาติดตามการนับคะแนนก็จะทราบตรงกันว่าอยู่ในขั้นตอนใดแล้ว กลายเป็นช่วยกันตรวจยืนยันเรื่องคุณภาพข้อมูลอีกชั้นหนึ่ง

นอกเหนือไปจากการที่มีวิธีการรวบรวมข้อมูลที่เป็นไปอย่างมีมาตรฐาน ที่ปฏิบัติเหมือนกันทุกหน่วย เข้าใจตรงกันทั้งคนรวบรวมข้อมูล และคนที่มาติดตามการรวบรวมข้อมูล จะมีกำหนดการล่วงหน้า ว่าเวลาใดจะมีการประกาศข้อมูลใด ซึ่งมักจะเริ่มจากข้อมูลพื้นฐานที่สำคัญ

เช่น จำนวนผู้มาออกเสียงมีมากน้อยแค่ไหน ทั้งในระดับหน่วย ไปจนกระทั่งถึงระดับประเทศ บอกด้วยว่าผู้คนที่สนใจจะเข้าถึงข้อมูลนี้ได้อย่างไร ข้อมูลอยู่ใน Format ใด ใช้สูตรใดบ้างในการตรวจสอบยืนยันความสอดคล้องของข้อมูล ที่มักเรียกกันในทางวิชาการว่า Open Data Policy

ใครก็ตามที่เห็นข้อมูลสำคัญเป็นเรื่องเล่น ๆ รวบรวมข้อมูลกันไปตามมีตามเกิด ขั้นตอนไหนจะทำอะไรก็ทำตามใจ หาวิธีการที่มีมาตรฐานทั้งทางวิชาการทั้งทางสากลไม่ได้ ใครคนนั้นกำลังทำให้ข้อมูลสำคัญสำหรับอนาคตของประเทศ กลายเป็นข้อมูลด้อยคุณภาพ ที่รวบรวม และประมวลผลโดยไม่มีธรรมาภิบาล