วิศวกร - ความปลอดภัย - ศรัทธา | ผู้นำยุคสุดท้าย

หลังเกิดเหตุการณ์เครนถล่มซ้ำซาก ทั้งที่โคราชและพระราม 2 ในเวลาไล่เลี่ยกัน จนมีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก เกิดกระแส “แบน” ให้ใบดำ ยกเลิกโครงการ ถูกวิจารณ์อย่างหนัก

คุณหมอที่ทำงานในโรงพยาบาล ต่างก็กลัวตึกที่สร้างจะไม่ได้มาตรฐาน จึงเรียกร้องให้ผู้บริหารยกเลิกสัญญา แต่ทางผู้บริหารบอกว่า “ไม่ได้” เพราะทุกอย่างผ่านกระบวนการที่ทำตามกฎหมายทั้งหมดไปแล้ว ถ้าไม่ดำเนินการต่อจะโดน ม.157 และต้องจ่ายค่าเสียหายเป็นร้อยล้าน (ตามหลักเกณฑ์ E-bidding ของ “กรมบัญชีกลาง”) _ _ _”

ข่าวข้างต้นนี้ แสดงให้เห็นถึง อุบัติเหตุอันตราย และความปลอดภัย จะเกี่ยวโยงถึงชื่อเสียงและความไว้วางใจในกิจการ อันนำไปสู่รายได้และกำไรขาดทุนได้ เพราะผลกระทบจากที่การเกิดอุบัติเหตุซ้ำซากขององค์กรหรือวิสาหกิจหนึ่งๆ

จะนำมาสู่ “การเสียชื่อเสียง” และ “ความเสื่อมศรัทธา” อันเป็นเหตุให้องค์กรนั้นๆ สูญเสียลูกค้า ซึ่งมีผลต่อความอยู่รอดของกิจการ เนื่องจากขาดความน่าเชื่อถือและศรัทธาไว้ใจในองค์กรนั้นๆ อีกต่อไป

ผลกระทบของการเกิดอุบัติเหตุจนมีผู้บาดเจ็บและทรัพย์สินเสียหายนั้น อย่างน้อยก็ทำให้ผู้คนมีความรู้สึกที่ไม่ดีต่อองค์กร หลายคนก็จะแหยงหรือกลัว “ความซ้ำซาก”

และคาดเดาถึงอันตรายที่จะเกิดจากความประมาทในการทำงาน ความไม่มีมาตรฐาน ความด้อยคุณภาพของวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ และอื่นๆ หากยังไม่แก้ไขปรับปรุงเพื่อเรียก “ความไว้วางใจ” และ “ศรัทธา” กลับคืนมา กิจการก็อาจจะต้องเลิกในที่สุด

เรื่องของ “ความปลอดภัยในการทำงาน” (Safety At Works) จึงมีความสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ การปล่อยให้เกิด “อุบัติเหตุซ้ำซาก” จนทำให้มีผู้คนบาดเจ็บพิการตลอดมา มีแต่จะทำให้ “ศรัทธามหาชน” ที่มีต่อองค์กรลดน้อยถอยลง เพราะผู้บริโภคให้ความสำคัญกับ “ความปลอดภัย” และ “สิ่งแวดล้อม” มากขึ้นทุกทีในปัจจุบัน

โดยหลักการแล้ว “ความปลอดภัยเป็นหน้าที่รับผิดชอบของทุกคน” (Safety is everyone responsibility) และเป็นเรื่องของ “ความคิดครบวงจร” (ตั้งแต่เริ่มต้นจนจบ) ด้วย ตัวอย่างของ “ความคิดครบวงจร” แยกได้เป็น 2 กรณี คือ 

(1) ความปลอดภัยในการทำงานในโรงงานหรือสถานประกอบการ

ความคิดครบวงจร จะเริ่มตั้งแต่ การออกแบบ การสั่งซื้อวัตถุดิบ/วัสดุอุปกรณ์และ เครื่องจักรที่ใช้งาน การประกอบกิจการตลอดกระบวนการ ความสามารถและคุณภาพของพนักงาน คู่มือและขั้นตอนการทำงานอย่างปลอดภัย การตรวจสอบและควบคุมระบบการทำงาน

การขนส่ง การจัดเก็บของ การเคลื่อนย้ายออกจากโรงงานไปยังห้างร้านและส่งมอบถึงลูกค้า เป็นต้น เช่นคือ ความปลอดภัยต้องเป็นยาดำที่แทรกเข้าไปอยู่ในเนื้องานทุกขั้นตอน ตั้งแต่ ต้นน้ำ กลางน้ำ จนถึงปลายน้ำ

(2) ความปลอดภัยสาธารณะ

ถ้าเป็นสาธารณะ เช่น ห้างร้านต่างๆ ห้างสรรพสินค้า จราจรบนถนน การขับรถ การก่อสร้าง เป็นต้น ความปลอดภัยจะอยู่ที่ความระมัดระวัง (ความมีสติ) ของ “ทุกคน”

เช่น เราขับรถถูกต้องตามกฎเกณฑ์และขับอย่างมีสติ แต่ถ้ารถคันอื่นในเลนข้างๆ ขับอย่างไม่ปลอดภัย ขาดสติ เมา เขาก็อาจจะเสียหลักขับมาชนรถของเรา จนทำให้บาดเจ็บพิการได้ นั่นคือ ความปลอดภัยจะอยู่ที่ความไม่ประมาท และความรับผิดชอบร่วมกัน

ทั้งหมดทั้งปวงนี้ ทำให้ “ความปลอดภัย” อยู่คู่กับ “วิศวกร” เสมอ ตั้งแต่การออกแบบ ติดตั้ง ประกอบการ ตรวจสอบ ควบคุมดูแลกระบวนการผลิต ความปลอดภัย และมลพิษสิ่งแวดล้อม การจัดเก็บผลิตภัณฑ์ (สินค้า) ที่ผลิตได้ ตลอดจนการส่งมอบสินค้าจนถึงมือลูกค้า คือ วิศวกรต้อง “ออกแบบอย่างปลอดภัย” เพื่อผลิตสินค้า และให้บริการตั้งแต่ต้นจนจบครบวงจร

ผู้ที่เป็น “วิศวกร”( ทำงานอาชีพ “วิศวกร”) จึงต้องแบกรับภาระด้าน “ความปลอดภัย” ของผู้คนเสมอ ดังนั้น วิศวกร คือ ผู้ที่นำความรู้ทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี มาประยุกต์ใช้เพื่อออกแบบ พัฒนา สร้าง ควบคุม และปรับปรุง ระบบ สิ่งปลูกสร้าง เครื่องจักร กระบวนการผลิต และเทคโนโลยีต่างๆ ให้ใช้งานได้จริง ปลอดภัย คุ้มค่า และยั่งยืน

การบาดเจ็บพิการโดยไม่ได้คาดคิดมาก่อน จึงนำไปสู่ความเชื่อในเรื่องของ “ดวงชะตา - ฟ้าลิขิต” หรือ “ดวง” (ความเฮง - ความซวย - เคราะห์กรรม) ความเชื่อเรื่องเคราะห์กรรมจึงเข้ามามีบทบาทมากขึ้นๆ ในจิตใจผู้คน ซึ่งจบลงด้วยคำกล่าวที่ว่า “ไม่เชื่ออย่าลบหลู่” ทั้งๆ ที่อุบัติเหตุเป็นเรื่องที่ป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นได้

ทุกวันนี้ หลักการสำคัญของการป้องกันอุบัติเหตุและการสร้างเสริมความปลอดภัย ก็คือ

1.อุบัติเหตุเป็นเรื่องที่สามารถแก้ไขป้องกันล่วงหน้า ไม่ให้เกิดขึ้นได้เสมอ

2.เราทุกคน ต่างสามารถมองเห็นสถานการณ์หรือเงื่อนไขที่อาจนำไปสู่การเกิดอุบัติเหตุขึ้นได้ จึงต้องหมั่นสังเกตุเพื่อตรวจสภาพแวดล้อมอย่างมีสติและทำงานด้วยความไม่ประมาทเสมอ

3.“อุบัติเหตุเป็นศูนย์” (Zero Accident) หรือ การไม่เกิดอุบัติเหตุเลย เป็นเรื่องที่เป็นไปได้เสมอ

4.อุบัติเหตุและความปลอดภัย เป็นตัวชี้วัดความสามารถในการบริหารจัดการและความสำเร็จของ “วิศวกร” และ “ผู้บริหาร” เสมอ

สัจธรรมในวันนี้ ก็คือ “ความไว้วางใจ” และ “ความศรัทธา” ในองค์กรใดๆ คือ ฐานรากของอนาคตที่แข็งแกร่งและยั่งยืนขององค์กรนั้นๆ อย่าปล่อยให้ “อุบัติเหตุ” และ “ความไม่ปลอดภัย” บั่นทอนชื่อเสียงและศรัทธาต่อองค์กร ครับผม !