วันพุธ ที่ 18 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

นับถอยหลัง 2 ธ.ค.69 'ชุดไทย' ขึ้นทะเบียน UNESCO มรดกโลกวัฒนธรรม

นับถอยหลัง 2 ธ.ค.69 ประกาศ 'ชุดไทย' ขึ้นทะเบียน UNESCO มรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ เปิดเบื้องหลัง 3 มิติภูมิปัญญาไทย สู่เสน่ห์ Soft Power ก้าวสำคัญบนเวทีโลก

โค้งสุดท้ายประวัติศาสตร์หน้าใหม่ของวัฒนธรรมไทย Soft Power เสน่ห์ไทย ก้าวสำคัญบนเวทีโลก จับตา 2 ธ.ค.69 องค์การยูเนสโก (UNESCO) เตรียมประกาศผลขึ้นทะเบียน "ชุดไทย" เป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ

 

กระทรวงวัฒนธรรม เปิดเบื้องหลังที่มากกว่าแค่เสื้อผ้า แต่คือการส่งออกจิตวิญญาณ งานช่างฝีมือ และพระราชดำริแห่งการอนุรักษ์ สู่สายตาชาวโลก ณ เมืองเซี่ยเหมิน ประเทศจีน

นับถอยหลัง 2 ธ.ค.69 'ชุดไทย' ขึ้นทะเบียน UNESCO มรดกโลกวัฒนธรรม

นับเป็นอีกหนึ่งหมุดหมายสำคัญที่คนไทยทั้งประเทศต่างเฝ้ารอคอย เมื่อกระทรวงวัฒนธรรม เปิดเผยความคืบหน้าล่าสุดในการผลักดันมรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าของชาติอย่าง "ชุดไทย" เข้าสู่การพิจารณาขององค์การเพื่อการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูเนสโก (UNESCO) เพื่อขึ้นทะเบียนเป็น รายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ (Intangible Cultural Heritage) ในช่วงต้นเดือนธันวาคม พ.ศ. 2569 นี้
 

ไขความลับ UNESCO ไม่ใช่แค่ "เสื้อผ้า" แต่คือมรดกภูมิปัญญาที่มีชีวิต

หลายคนอาจเข้าใจคลาดเคลื่อนว่า การเสนอชื่อในครั้งนี้เป็นเพียงการนำเสนอรูปแบบของ "ชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ" เท่านั้น แต่ในเชิงลึกตามหลักเกณฑ์ของยูเนสโก ประเทศไทยได้ยื่นเสนอในชื่อรายการเต็มที่ทรงพลังและครอบคลุมว่า "ชุดไทย : ความรู้ งานช่างฝีมือ และแนวปฏิบัติการแต่งกายชุดไทยประจำชาติ"

หัวใจสำคัญของการพิจารณาไม่ได้อยู่ที่ตัววัตถุหรือผืนผ้าที่สวยงามเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ "จิตวิญญาณและกระบวนการสร้างสรรค์" ที่ยังคงมีชีวิตและถูกส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 เสาหลักสำคัญ ได้แก่

1. ความรู้ (Knowledge) – รากฐานแห่งอัตลักษณ์และพระราชดำริ

คือคลังปัญญาที่สั่งสมมาอย่างยาวนาน ทั้งประวัติศาสตร์วิวัฒนาการการแต่งกายของสยาม การเลือกใช้เส้นใยและผืนผ้าท้องถิ่นให้เข้ากับสรีระและสภาพอากาศ รวมถึงจุดเปลี่ยนสำคัญในประวัติศาสตร์ยุคใหม่ จากพระราชดำริของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อปี พ.ศ. 2503 ที่ทรงริเริ่มให้ศึกษาค้นคว้าและออกแบบ "ชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ" (เช่น ชุดไทยเรือนต้น ชุดไทยจิตรลดา ชุดไทยจักรี ชุดไทยศิวาลัย) เพื่อใช้เป็นเครื่องแต่งกายประจำชาติอย่างเป็นทางการ สร้างความภาคภูมิใจและมาตรฐานการแต่งกายไทยมาจนถึงปัจจุบัน

นับถอยหลัง 2 ธ.ค.69 'ชุดไทย' ขึ้นทะเบียน UNESCO มรดกโลกวัฒนธรรม
 

2. งานช่างฝีมือ (Craftsmanship) – ลมหายใจของหัตถศิลป์ไทย

เบื้องหลังความวิจิตรตระการตาของชุดไทยแต่ละชุด คือหยาดเหงื่อและความประณีตขั้นสูงของเหล่าช่างฝีมือในชุมชนทั่วประเทศ ตั้งแต่ต้นน้ำอย่างช่างทอผ้าไหม ผ้ายก ผ้าจก ไปจนถึงช่างปักดิ้นทอง และช่างตัดเย็บชั้นครู 

ทักษะเหล่านี้ไม่สามารถลอกเลียนแบบได้ด้วยเครื่องจักร แต่ต้องอาศัยการฝึกฝน ความอดทน และการถ่ายทอดองค์ความรู้แบบตัวต่อตัว สะท้อนถึงคุณค่าทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์และการพึ่งพาตนเองของชุมชนผู้สืบทอด

 

นับถอยหลัง 2 ธ.ค.69 'ชุดไทย' ขึ้นทะเบียน UNESCO มรดกโลกวัฒนธรรม

นับถอยหลัง 2 ธ.ค.69 'ชุดไทย' ขึ้นทะเบียน UNESCO มรดกโลกวัฒนธรรม

3. แนวปฏิบัติการแต่งกาย (Practices) – วัฒนธรรมร่วมสมัยที่ปรับตัวได้จริง

มรดกวัฒนธรรมจะไม่ตายหากยังถูกนำมาใช้ในชีวิตประจำวัน แนวปฏิบัตินี้ครอบคลุมถึงธรรมเนียมและกาลเทศะในการเลือกสวมใส่ชุดไทยให้เหมาะสมกับโอกาสต่างๆ ตั้งแต่งานพระราชพิธี งานมงคล ไปจนถึงการนำชุดไทยมาประยุกต์เข้ากับแฟชั่นร่วมสมัย (Modern Thai Dress) ทำให้คนรุ่นใหม่สามารถหยิบชุดไทยมาสวมใส่เดินเที่ยว ถ่ายรูป หรือร่วมงานอีเวนต์ได้อย่างภาคภูมิใจ

นับถอยหลัง 2 ธ.ค.69 'ชุดไทย' ขึ้นทะเบียน UNESCO มรดกโลกวัฒนธรรม

นับถอยหลัง 2 ธ.ค.69 'ชุดไทย' ขึ้นทะเบียน UNESCO มรดกโลกวัฒนธรรม
 

ปักหมุด 2-3 ธันวาคม 2569 ลุ้นผลประวัติศาสตร์ที่ "เซี่ยเหมิน"

สำหรับการพิจารณาขั้นสุดท้าย จะเกิดขึ้นในการประชุมคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ครั้งที่ 21 ของยูเนสโก ระหว่างวันที่ 30 พฤศจิกายน – 5 ธันวาคม 2569 ณ เมืองเซี่ยเหมิน สาธารณรัฐประชาชนจีน โดยวาระการพิจารณาของประเทศไทยถูกจัดให้อยู่ในช่วงวันที่ 2–3 ธันวาคม 2569

หากได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนอย่างเป็นทางการ "ชุดไทย" จะกลายเป็นอีกหนึ่งความภาคภูมิใจของคนไทย ต่อจากโขน นวดไทย โนรา สงกรานต์ และต้มยำกุ้ง พร้อมเปิดประตูบานใหญ่ให้แก่อุตสาหกรรมแฟชั่น การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม และ Soft Power ไทย ให้เติบโตอย่างก้าวกระโดดในตลาดโลก

นับถอยหลัง 2 ธ.ค.69 'ชุดไทย' ขึ้นทะเบียน UNESCO มรดกโลกวัฒนธรรม

อ้างอิง-ภาพ : ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม , กรมส่งเสริมวัฒนธรรม