วันพุธ ที่ 18 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

ประกาศหากพบ 'สารหนู' น้ำประปาเกินเกณฑ์ ห้ามดื่ม-หุงข้าว เสี่ยงมะเร็ง

เตือนภัยเงียบก๊อกน้ำ! กรมอนามัย สั่งห้ามดื่ม-หุงข้าว-ล้างผักผลไม้ หากพบ "สารหนู" น้ำประปาเกินเกณฑ์ (มากกว่า 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร) เสี่ยงสะสมในร่างกายก่อโรคมะเร็ง

กรมอนามัย ออกประกาศเตือนภัยเงียบใกล้ตัวประชาชน หากพื้นที่ใดตรวจพบการปนเปื้อนของ "สารหนู" (Arsenic) ในน้ำประปาเกินค่ามาตรฐานที่กำหนด (มากกว่า 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร) สั่งห้ามดื่ม งดทำอาหาร หุงข้าว ล้างผักผลไม้ รวมถึงห้ามให้สัตว์เลี้ยงกินเด็ดขาด

เตือนอันตรายสะสมในร่างกายระยะยาวเสี่ยงโรคมะเร็ง พร้อมเปิดคู่มือจำแนก 4 ระดับความเข้มข้นของสารหนู ระดับไหนอาบน้ำได้ ระดับไหนวิกฤติห้ามแตะต้องทุกกิจกรรม และกลุ่มเปราะบางที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ

ประกาศหากพบ 'สารหนู' น้ำประปาเกินเกณฑ์ ห้ามดื่ม-หุงข้าว เสี่ยงมะเร็ง

ภัยเงียบที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า กำลังกลายเป็นประเด็นร้อนด้านสาธารณสุขที่ทุกครัวเรือนต้องหันมาตรวจสอบคุณภาพน้ำในบ้านอย่างเร่งด่วน

ล่าสุด กรมอนามัย และสำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ ได้ออกประกาศแนวทางปฏิบัติขั้นเด็ดขาดสำหรับประชาชน หากพบการปนเปื้อนของ "สารหนู" ในน้ำประปา เกินค่ามาตรฐานความปลอดภัยที่ระดับ 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร (มก./ล.) เนื่องจากสารหนูเป็นโลหะหนักที่ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น และไม่มีรสชาติ การรับประทานหรือสัมผัสสะสมในร่างกายอย่างต่อเนื่อง จะส่งผลกระทบต่อระบบประสาท ผิวหนัง และเพิ่มความเสี่ยงในการเกิด "โรคมะเร็ง" ในระยะยาว
 

กางคู่มือเช็ก 4 ระดับ "สารหนูในน้ำประปา" ระดับไหนทำอะไรได้บ้าง?

เพื่อให้ประชาชนประเมินความเสี่ยงและรับมือได้อย่างถูกต้องตามหลักสุขาภิบาล สำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ ได้จำแนกเกณฑ์ปฏิบัติตามระดับความเข้มข้นของสารหนูที่ตรวจพบ (หน่วย: มิลลิกรัมต่อลิตร) ออกเป็น 4 ระดับ ดังนี้

ระดับที่ 1 : ไม่เกิน 0.010 มก./ล. (เกณฑ์ปลอดภัย)

  • อยู่ในระดับมาตรฐานความปลอดภัย ประชาชนสามารถใช้น้ำดื่ม ประกอบอาหาร และใช้อุปโภคบริโภคในชีวิตประจำวันได้ตามปกติ

ระดับที่ 2 : 0.010 – 0.099 มก./ล. (งดดื่มและทำอาหารเด็ดขาด)

  • ห้ามดื่ม ห้ามนำไปหุงข้าว ทำอาหาร ล้างผักผลไม้ รวมถึงห้ามให้สัตว์เลี้ยงกิน ให้เปลี่ยนไปใช้น้ำดื่มบรรจุขวดที่ได้รับมาตรฐานแทน ส่วนการใช้น้ำเพื่ออุปโภค เช่น อาบน้ำ ซักผ้า ล้างจาน ยังสามารถทำได้ตามปกติ แต่ต้องเฝ้าระวังไม่ให้เด็กเล็กกลืนน้ำเข้าปากขณะอาบน้ำหรือแปรงฟัน

ระดับที่ 3 : 0.100 – 0.499 มก./ล. (อันตรายสูง ห้ามรดน้ำพืชผัก)

  • นอกจากจะห้ามดื่มและห้ามทำอาหารแล้ว ในระดับนี้ "ห้ามนำน้ำมารดน้ำพืชผักสวนครัวหรือต้นไม้เด็ดขาด" เพราะสารหนูจะซึมลงไปสะสมในดินและถูกดูดซึมเข้าสู่พืชผัก ก่อนจะย้อนกลับเข้าสู่ห่วงโซ่อาหารของคนในครอบครัว

ระดับที่ 4 : ตั้งแต่ 0.500 มก./ล. ขึ้นไป (ขั้นวิกฤติ)

  • เข้าสู่ภาวะอันตรายสูงสุด "ห้ามใช้น้ำในทุกกิจกรรม" ทั้งการดื่ม การทำอาหาร และการอุปโภคในครัวเรือนทุกชนิด (งดอาบน้ำ ล้างจาน ซักผ้า) เพื่อป้องกันการดูดซึมและการสัมผัสสารพิษ

ประกาศหากพบ 'สารหนู' น้ำประปาเกินเกณฑ์ ห้ามดื่ม-หุงข้าว เสี่ยงมะเร็ง

ประกาศหากพบ 'สารหนู' น้ำประปาเกินเกณฑ์ ห้ามดื่ม-หุงข้าว เสี่ยงมะเร็ง

ประกาศหากพบ 'สารหนู' น้ำประปาเกินเกณฑ์ ห้ามดื่ม-หุงข้าว เสี่ยงมะเร็ง

ประกาศหากพบ 'สารหนู' น้ำประปาเกินเกณฑ์ ห้ามดื่ม-หุงข้าว เสี่ยงมะเร็ง

ประกาศหากพบ 'สารหนู' น้ำประปาเกินเกณฑ์ ห้ามดื่ม-หุงข้าว เสี่ยงมะเร็ง

เจาะลึกกลุ่มเปราะบาง ทำไม "เด็กเล็ก" ถึงรับพิษสารหนูหนักกว่าผู้ใหญ่?

ประเด็นสำคัญที่กรมอนามัยเน้นย้ำเป็นพิเศษคือการดูแลกลุ่มเปราะบาง ได้แก่ เด็กเล็กและหญิงมีครรภ์ ซึ่งห้ามสัมผัสหรือดื่มน้ำที่มีสารหนูปนเปื้อนอย่างเด็ดขาด 

เนื่องจากโครงสร้างร่างกายของเด็กเล็กมีอัตราการดูดซึมสารอาหารและแร่ธาตุสูงกว่าผู้ใหญ่ เมื่อเทียบสัดส่วนปริมาณสารหนูที่ได้รับต่อน้ำหนักตัว เด็กเล็กจะได้รับความเข้มข้นของสารพิษในระดับที่สูงกว่ามาก ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อพัฒนาการทางสมองและระบบภูมิคุ้มกันในระยะยาว

ประกาศหากพบ 'สารหนู' น้ำประปาเกินเกณฑ์ ห้ามดื่ม-หุงข้าว เสี่ยงมะเร็ง

ทางรอดของครัวเรือน วิธีตัดวงจร "สารหนู" เข้าสู่ร่างกาย

การต้มน้ำประปา ไม่สามารถทำลายหรือกำจัดสารหนูได้ ตรงกันข้าม การต้มน้ำจนระเหยจะยิ่งทำให้ความเข้มข้นของสารหนูในน้ำเพิ่มสูงขึ้น

ดังนั้น แนวทางที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับประชาชนในการตัดวงจรการรับสัมผัสสารหนูในระยะยาว คือ

เลือกใช้แหล่งน้ำประปาที่ได้มาตรฐาน

  • ตรวจสอบให้มั่นใจว่าน้ำที่ใช้มาจากระบบประปาที่ผ่านการควบคุมคุณภาพตามเกณฑ์มาตรฐานกรมอนามัย เช่น การประปานครหลวง (กปน.), การประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) หรือประปาท้องถิ่นที่มีการตรวจสอบคุณภาพน้ำสม่ำเสมอ

ใช้น้ำดื่มบรรจุขวดหรือติดตั้งเครื่องกรองน้ำ

หากอาศัยอยู่ในพื้นที่เสี่ยงหรือใช้น้ำบาดาล/ประปาหมู่บ้านที่ยังไม่ทราบผลตรวจ ควรเลือกดื่มน้ำบรรจุขวดที่มีเครื่องหมาย อย. หรือติดตั้งเครื่องกรองน้ำที่มีไส้กรองคุณภาพสูง (เช่น ระบบ RO - Reverse Osmosis) ที่สามารถกรองโลหะหนักได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ประกาศหากพบ 'สารหนู' น้ำประปาเกินเกณฑ์ ห้ามดื่ม-หุงข้าว เสี่ยงมะเร็ง