วันอังคาร ที่ 17 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

เปิด 3 วิธีใช้น้ำและอาหารปลอดภัย เลี่ยงสารหนูปนเปื้อนแหล่งน้ำ

ปภ. แนะ 3 วิธีใช้น้ำและเลือกอาหารปลอดภัย เลี่ยงอันตรายจากสารหนูปนเปื้อนแหล่งน้ำลุ่มน้ำภาคเหนือ งดดื่มน้ำดิบ-จับสัตว์น้ำพื้นที่เสี่ยง

จากสถานการณ์เฝ้าระวังคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำธรรมชาติ โดยเฉพาะในพื้นที่เสี่ยงบริเวณลุ่มน้ำภาคเหนือ ที่ล่าสุดหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ตรวจพบค่าความขุ่นสูงผิดปกติและมี “สารหนู” (Arsenic) ปนเปื้อนในน้ำดิบเกินค่ามาตรฐาน ซึ่งอาจส่งผลกระทบโดยตรงต่อสุขภาพและสุขอนามัยของประชาชนในพื้นที่และบริเวณใกล้เคียง ล่าสุด กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ได้ออกประกาศแจ้งเตือนพร้อมให้คำแนะนำเกี่ยวกับวิธีปฏิบัติตนที่ถูกต้อง เพื่อลดความเสี่ยงและป้องกันอันตรายจากการใช้น้ำและบริโภคอาหารในพื้นที่เสี่ยงอย่างเร่งด่วน

เปิดเผยสถานการณ์สารหนูปนเปื้อนแหล่งน้ำลุ่มน้ำภาคเหนือ

นายนิรัตน์ พงษ์สิทธิถาวร อธิบดีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เปิดเผยว่า จากการติดตามและเฝ้าระวังสถานการณ์คุณภาพน้ำในแหล่งน้ำธรรมชาติอย่างต่อเนื่อง พบว่าในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะพื้นที่เสี่ยงในเขตลุ่มน้ำภาคเหนือ มีรายงานการตรวจพบสารปนเปื้อนประเภท “สารหนู” ในแหล่งน้ำดิบเกินกว่าเกณฑ์มาตรฐานความปลอดภัย ประกอบกับสภาพน้ำมีค่าความขุ่นสูงผิดปกติ ซึ่งสถานการณ์ดังกล่าวถือเป็นความเสี่ยงต่อการดำรงชีวิตของประชาชน ทั้งในด้านการอุปโภคบริโภคและการประกอบอาชีพเกษตรกรรมหรือประมงพื้นบ้าน

เพื่อเป็นการเตรียมพร้อมรับมือและสร้างความปลอดภัยสูงสุดให้กับประชาชน กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) จึงได้เร่งสื่อสารสร้างการรับรู้เกี่ยวกับมาตรการป้องกันตนเอง พร้อมย้ำให้ประชาชนหลีกเลี่ยงการใช้น้ำจากแหล่งที่มีประกาศแจ้งเตือนการปนเปื้อนโดยเด็ดขาด จนกว่าสถานการณ์จะคลี่คลายและได้รับการยืนยันความปลอดภัยจากหน่วยงานภาครัฐ
 

3 แนวทางปฏิบัติจาก ปภ. เลี่ยงผลกระทบสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำ

เพื่อให้ประชาชนสามารถดำเนินชีวิตประจำวันได้อย่างปลอดภัยและลดโอกาสการรับสารพิษเข้าสู่ร่างกาย กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ได้สรุปข้อแนะนำสำคัญในการใช้น้ำและการบริโภคอาหาร ออกเป็น 3 แนวทางหลัก ดังนี้

1. เลือกใช้น้ำจากแหล่งที่ปลอดภัยและผ่านการตรวจสอบคุณภาพ

น้ำเป็นปัจจัยหลักในการดำรงชีวิต ในช่วงที่แหล่งน้ำธรรมชาติเกิดการปนเปื้อน ประชาชนควรเพิ่มความระมัดระวังในการเลือกแหล่งน้ำสำหรับอุปโภคและบริโภคเป็นพิเศษ

  • การบริโภคและประกอบอาหาร ควรเลือกดื่มน้ำบรรจุขวดที่มีเครื่องหมายรับรองมาตรฐาน หรือใช้น้ำประปาและน้ำที่ผ่านกระบวนการกรองและการตรวจสอบคุณภาพจากหน่วยงานที่เชื่อถือได้แล้วเท่านั้น
  • งดใช้น้ำดิบจากแหล่งเสี่ยง หลีกเลี่ยงการนำน้ำจากแม่น้ำ ลำคลอง หรือแหล่งน้ำธรรมชาติที่มีประกาศแจ้งเตือนการปนเปื้อน มาใช้ดื่ม หุงข้าว ประกอบอาหาร รวมถึงงดนำมาใช้ล้างผัก ผลไม้ หรือล้างภาชนะใส่อาหาร เพราะสารหนูเป็นโลหะหนักที่ไม่สามารถทำลายได้ด้วยความร้อนจากการต้มน้ำเพียงอย่างเดียว

2. เลือกบริโภคอาหารจากแหล่งที่เชื่อถือได้ งดจับสัตว์น้ำในพื้นที่เสี่ยง

สารปนเปื้อนในแหล่งน้ำสามารถสะสมอยู่ในห่วงโซ่อาหาร โดยเฉพาะสัตว์น้ำที่อาศัยอยู่ในแหล่งน้ำที่มีสารพิษตกค้าง

  • งดจับและบริโภคสัตว์น้ำในพื้นที่แจ้งเตือน ประชาชนควรงดการจับปลา กุ้ง หอย ปู หรือสัตว์น้ำทุกชนิด รวมถึงพืชน้ำจากแหล่งน้ำที่มีประกาศแจ้งเตือนสารปนเปื้อนมาบริโภคโดยเด็ดขาด เนื่องจากสารหนูสามารถสะสมในเนื้อเยื่อของสัตว์น้ำได้ในปริมาณสูง
  • ตรวจสอบแหล่งที่มาของอาหาร ควรเลือกซื้อวัตถุดิบและอาหารสดจากตลาดหรือแหล่งผลิตที่เชื่อถือได้ สามารถตรวจสอบแหล่งที่มาได้ชัดเจน เพื่อป้องกันการนำอาหารที่ปนเปื้อนสารพิษเข้าสู่ครัวเรือน
     

3. หลีกเลี่ยงการสัมผัสน้ำและตะกอนดินโดยตรง

นอกจากการรับประทานแล้ว การสัมผัสสารปนเปื้อนทางผิวหนังหรือการเผลอกลืนน้ำขณะทำกิจกรรมทางน้ำ ก็เป็นอีกช่องทางที่ก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพได้

  • งดกิจกรรมทางน้ำทุกประเภท ควรงดลงเล่นน้ำ ว่ายน้ำ หาปลา หรือทำกิจกรรมทางน้ำทุกชนิดในบริเวณแหล่งน้ำที่ตรวจพบการปนเปื้อน รวมถึงหลีกเลี่ยงการสัมผัสโคลนหรือตะกอนดินบริเวณริมตลิ่งซึ่งมักเป็นจุดที่มีการสะสมของโลหะหนักเข้มข้น
  • วิธีปฏิบัติเมื่อสัมผัสน้ำปนเปื้อน หากมีความจำเป็นหรือเผลอสัมผัสน้ำหรือตะกอนดินในพื้นที่เสี่ยง ควรรีบล้างทำความสะอาดร่างกายและบริเวณที่สัมผัสด้วยน้ำสะอาดและสบู่โดยเร็วที่สุด
  • สังเกตอาการผิดปกติ หากหลังการสัมผัสหรือการใช้น้ำ พบว่ามีอาการผิดปกติทางร่างกาย เช่น ผื่นคัน ผิวหนังระคายเคือง คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง หรือท้องเสีย ให้รีบเดินทางไปพบแพทย์ที่โรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลใกล้บ้านทันที พร้อมแจ้งประวัติความเสี่ยงให้แพทย์ทราบอย่างละเอียด

เปิด 3 วิธีใช้น้ำและอาหารปลอดภัย เลี่ยงสารหนูปนเปื้อนแหล่งน้ำ

ความสำคัญของการเฝ้าระวังและทำความเข้าใจอันตรายจากสารหนู

การปนเปื้อนของ สารหนู (Arsenic) ในแหล่งน้ำธรรมชาติ ถือเป็นปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมและสาธารณสุขที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด เนื่องจากสารหนูเป็นสารที่ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น และไม่มีรสชาติ ทำให้ประชาชนไม่สามารถสังเกตเห็นได้ด้วยตาเปล่า แม้ในบางจุดน้ำอาจดูใสขึ้นหลังจากตะกอนตกลงสู่ก้นแม่น้ำแล้วก็ตาม

ดังนั้น การยึดตามผลการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการจากหน่วยงานภาครัฐจึงเป็นสิ่งสำคัญที่สุด การต้มน้ำให้เดือดอาจช่วยฆ่าเชื้อโรคและแบคทีเรียได้ แต่ไม่สามารถกำจัดสารหนูหรือโลหะหนักออกจากน้ำได้ การเลือกใช้แหล่งน้ำทางเลือกที่ปลอดภัยและการปฏิบัติตามคำแนะนำของ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย อย่างเคร่งครัด จึงเป็นเกราะป้องกันสุขภาพที่ดีที่สุดสำหรับทุกคนในครอบครัว

ช่องทางติดตามข่าวสารและแจ้งเหตุฉุกเฉินกับ ปภ. ตลอด 24 ชั่วโมง

ท้ายนี้ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ขอความร่วมมือให้ประชาชนในพื้นที่เสี่ยงและพื้นที่ใกล้เคียง ติดตามประกาศแจ้งเตือนจากหน่วยงานราชการในพื้นที่และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะรายงานผลการตรวจคุณภาพน้ำและคำแนะนำเกี่ยวกับการใช้น้ำในแต่ละช่วงเวลา เพื่อไม่ให้เกิดความตื่นตระหนกและสามารถปรับตัวได้อย่างเหมาะสม

สำหรับประชาชนที่ต้องการติดตามข้อมูลข่าวสารด้านสาธารณภัยที่ถูกต้อง รวดเร็ว หรือต้องการแจ้งเหตุฉุกเฉินและขอรับความช่วยเหลือ สามารถติดต่อผ่านช่องทางอย่างเป็นทางการของ ปภ. ได้ตลอด 24 ชั่วโมง ดังนี้

  • Facebook : กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย DDPM
  • X (Twitter) : @DDPMNews
  • Line Official Account : เพิ่มเพื่อน “ปภ.รับแจ้งเหตุ 1784” ผ่าน Line ID @1784DDPM
  • สายด่วนนิรภัย : โทร. 1784 (บริการฟรีตลอด 24 ชั่วโมง)