คพ. เผยฝุ่น PM2.5 กทม.-ปริมณฑล เกินมาตรฐาน 16 พื้นที่ เตือน 19–20 พ.ย. 69 อากาศปิดหนุนฝุ่นสะสมพุ่งสูงขึ้นอีก แนะกลุ่มเสี่ยงสวมหน้ากากอนามัย
กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) โดย ศูนย์สื่อสารการแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศ (ศกพ.) รายงานสถานการณ์คุณภาพอากาศและปริมาณฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน หรือ PM2.5 ประจำวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 ณ เวลา 17.00 น. พบว่าภาพรวมปริมาณฝุ่นละอองทั่วประเทศส่วนใหญ่ยังคงอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน ยกเว้นในพื้นที่กรุงเทพมหานคร จังหวัดสมุทรปราการ จังหวัดชลบุรี และจังหวัดระยอง ที่เริ่มตรวจพบค่าฝุ่นละอองเกินเกณฑ์มาตรฐาน พร้อมออกประกาศแจ้งเตือนประชาชนในพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑลให้เตรียมพร้อมรับมือสถานการณ์ฝุ่นละอองที่จะมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอีกครั้งในช่วงวันที่ 19-20 พฤศจิกายน 2569 เนื่องจากอิทธิพลของมวลอากาศเย็นกำลังแรงและสภาพอากาศที่ปิด
เจาะลึกสถานการณ์ฝุ่น PM2.5 รายภูมิภาค ประจำวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
จากการตรวจวัดคุณภาพอากาศของสถานีตรวจวัดทั่วประเทศ พบความแตกต่างของระดับความเข้มข้นของฝุ่นละออง PM2.5 ในแต่ละภูมิภาค ดังนี้
- ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาพรวมอยู่ในเกณฑ์ดี ตรวจวัดได้ 10.4 - 28.2 มคก./ลบ.ม.
- ภาคกลางและตะวันตก ภาพรวมอยู่ในเกณฑ์ดี ตรวจวัดได้ 13.0 - 34.9 มคก./ลบ.ม.
- ภาคตะวันออก เกินค่ามาตรฐาน 3 พื้นที่ ตรวจวัดได้ 8.3 - 48.3 มคก./ลบ.ม.
- ภาคใต้ ภาพรวมอยู่ในเกณฑ์ดีมาก ตรวจวัดได้ 5.7 - 7.7 มคก./ลบ.ม.
- กรุงเทพมหานครและปริมณฑล โดย สถานีตรวจวัดของ คพ. ร่วมกับ กทม. เกินค่ามาตรฐาน 16 พื้นที่ ตรวจวัดได้ 21.4 - 48.2 มคก./ลบ.ม.
ทั้งนี้ ข้อมูลผลการตรวจวัดในพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล เป็นการบูรณาการข้อมูลร่วมกันระหว่างสถานีตรวจวัดของกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) และกรุงเทพมหานคร (กทม.)
วิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยง เมื่อไทยเข้าสู่ฤดูหนาวเต็มตัวและจุดความร้อนเริ่มขยับ
สาเหตุสำคัญที่ทำให้สถานการณ์ฝุ่นละออง PM2.5 ในบางพื้นที่เริ่มกลับมาเกินค่ามาตรฐานอีกครั้ง มาจากปัจจัยหลักทางธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ที่เกิดขึ้นควบคู่กัน ดังนี้
1. สภาพอุตุนิยมวิทยาในช่วงฤดูหนาว ประเทศไทยได้เข้าสู่ฤดูหนาวอย่างเป็นทางการตั้งแต่วันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ตามประกาศของกรมอุตุนิยมวิทยา โดยลักษณะอากาศในช่วงฤดูหนาวมักส่งผลให้เกิดภาวะอากาศปิดและมีอัตราการระบายอากาศอยู่ในระดับต่ำ ทำให้ฝุ่นละอองที่เกิดขึ้นไม่สามารถลอยตัวขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศเบื้องบนได้ ส่งผลให้เกิดการสะสมตัวหนาแน่นอยู่ใกล้ระดับผิวพื้น
2. การเกิดจุดความร้อน (Hotspot) ในพื้นที่เกษตร ข้อมูลการติดตามจุดความร้อนทั่วประเทศ ณ วันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 ตรวจพบจุดความร้อนจำนวน 30 จุด โดยพื้นที่ที่พบการเผาไหม้ส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในพื้นที่นาข้าวบริเวณภาคเหนือตอนล่างและภาคกลาง ซึ่งเป็นปัจจัยเสริมที่สร้างกลุ่มควันและฝุ่นละอองขนาดเล็กให้ลอยสะสมในบรรยากาศ
คาดการณ์คุณภาพอากาศ 19-20 พ.ย. 69 กทม. และปริมณฑลเตรียมรับมือ
ศูนย์สื่อสารการแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศ (ศกพ.) ได้ประเมินแนวโน้มสถานการณ์ฝุ่นละอองล่วงหน้า โดยคาดการณ์ว่าในช่วงวันที่ 19-20 พฤศจิกายน 2569 หลายพื้นที่ของกรุงเทพมหานครและปริมณฑลมีแนวโน้มที่ค่าฝุ่นละออง PM2.5 จะขยับตัวเพิ่มสูงขึ้นอีกครั้ง
ปัจจัยหลักมาจากการที่มวลอากาศเย็นที่แผ่ลงมาปกคลุมประเทศไทยตอนบนจะมีกำลังแรงขึ้น ส่งผลให้อุณหภูมิลดลงและเกิดสภาพอุตุนิยมวิทยาที่เอื้อต่อการสะสมตัวของฝุ่นละอองในระดับผิวพื้นอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น ประชาชนที่อาศัยและทำงานอยู่ในเขตเมืองและพื้นที่อุตสาหกรรมใกล้เคียงจึงควรติดตามรายงานคุณภาพอากาศอย่างใกล้ชิด เพื่อวางแผนการใช้ชีวิตประจำวันและป้องกันผลกระทบทางสุขภาพที่อาจเกิดขึ้น
แนวทางดูแลสุขภาพและข้อปฏิบัติสำหรับประชาชนและกลุ่มเสี่ยง
เพื่อเป็นการลดความเสี่ยงและป้องกันอันตรายจากฝุ่นละออง PM2.5 กรมควบคุมมลพิษได้ขอความร่วมมือประชาชนปฏิบัติตามคำแนะนำของกระทรวงสาธารณสุขอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางหรือกลุ่มเสี่ยงที่มีโอกาสได้รับผลกระทบต่อระบบทางเดินหายใจและระบบหัวใจและหลอดเลือดได้ง่ายกว่าคนทั่วไป ได้แก่
- เด็กเล็ก ระบบภูมิคุ้มกันและปอดยังพัฒนาไม่เต็มที่ ควรหลีกเลี่ยงการวิ่งเล่นหรือทำกิจกรรมกลางแจ้งในช่วงที่ค่าฝุ่นสูง
- ผู้สูงอายุ มีความเสี่ยงต่อการกำเริบของโรคประจำตัว ควรพักผ่อนภายในอาคารที่ปิดมิดชิดหรือมีเครื่องฟอกอากาศ
- สตรีมีครรภ์ การสูดดมฝุ่นละอองขนาดเล็กอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพของมารดาและทารกในครรภ์ ควรระมัดระวังเป็นพิเศษ
- ผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจและโรคหัวใจ ควรเตรียมยาประจำตัวให้พร้อม หากมีอาการผิดปกติ เช่น ไอ หายใจลำบาก แน่นหน้าอก หรือระคายเคืองตา ควรรีบไปพบแพทย์ทันที
สำหรับประชาชนทั่วไป แนะนำให้ลดระยะเวลาการทำกิจกรรมหรือออกกำลังกายกลางแจ้งในพื้นที่ที่มีค่าฝุ่นเกินมาตรฐาน หากมีความจำเป็นต้องเดินทางหรือทำกิจกรรมนอกอาคาร ควรสวมใส่หน้ากากอนามัยที่ได้มาตรฐานและสามารถป้องกันฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ (เช่น หน้ากาก N95 หรือหน้ากากอนามัยที่สวมใส่ได้กระชับใบหน้า)
ผนึกกำลังลดต้นตอฝุ่นพิษ เพื่ออากาศสะอาดอย่างยั่งยืน
นอกจากการป้องกันตนเองแล้ว การแก้ไขปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 อย่างยั่งยืนจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในการลดแหล่งกำเนิดมลพิษทางอากาศตั้งแต่ต้นทาง คพ. จึงขอความร่วมมือประชาชนและผู้ประกอบการร่วมกันดำเนินการดังนี้
- งดการเผาในที่โล่งทุกชนิด ทั้งการเผาเศษวัสดุทางการเกษตรในพื้นที่นาข้าวและไร่นา รวมถึงการเผาขยะมูลฝอยในชุมชน ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดฝุ่นควันโดยตรง
- ดูแลบำรุงรักษาเครื่องยนต์ หมั่นตรวจเช็กสภาพรถยนต์และเครื่องยนต์ให้อยู่ในสภาพสมบูรณ์พร้อมใช้งานอยู่เสมอ เพื่อลดการปล่อยควันดำและมลพิษจากการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์
- ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการเดินทาง หันมาเลือกใช้ระบบขนส่งสาธารณะ หรือใช้รถร่วมกัน (Car Pool) แทนการใช้รถยนต์ส่วนตัว เพื่อช่วยลดปริมาณการจราจรที่หนาแน่นและลดการสะสมของมลพิษในเขตเมือง
ช่องทางติดตามสถานการณ์ฝุ่น PM2.5 แบบเรียลไทม์
ประชาชนสามารถตรวจสอบข้อมูลคุณภาพอากาศและค่าฝุ่นละออง PM2.5 ในพื้นที่ของตนเองได้ตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อประกอบการตัดสินใจก่อนออกจากบ้าน ผ่านช่องทางทางการของกรมควบคุมมลพิษ ดังนี้
- เว็บไซต์ : Air4Thai.pcd.go.th
- แอปพลิเคชัน : Air4Thai (รองรับทั้งระบบปฏิบัติการ iOS และ Android)
การติดตามข้อมูลอย่างสม่ำเสมอควบคู่กับการดูแลสุขภาพและร่วมมือกันลดมลพิษ จะช่วยให้ทุกคนสามารถก้าวผ่านช่วงฤดูหนาวนี้ไปได้อย่างปลอดภัยและมีสุขภาพที่ดี





