กรมการปกครอง เร่งสำรวจ 'บ้านไม่มีเลขที่' รับสิทธิ์กองทุนภัยพิบัติ

นายนฤชา โฆษาศิวิไลซ์ อธิบดีกรมการปกครอง เปิดเผยถึงแนวทางการขับเคลื่อนงานด้านการช่วยเหลือและฟื้นฟูประชาชนว่า ตามมติคณะรัฐมนตรีสัญจร ณ จังหวัดสงขลา เมื่อวันที่ 1 กันยายน 2569 ที่เห็นชอบให้มีการจัดตั้ง กองทุนภัยพิบัติ (ระบบประกันภัยพิบัติแห่งชาติ) เพื่อปรับเปลี่ยนระบบการจ่ายเงินเยียวยาผู้ประสบภัยให้สามารถเข้าถึงการฟื้นฟู ซ่อมแซมบ้านเรือนได้อย่างรวดเร็ว ตรงเป้าหมาย และคุ้มค่าเงินงบประมาณแผ่นดินมากที่สุด

กรมการปกครองได้ส่งหนังสือแจ้ง “ด่วนที่สุด” ถึงนายทะเบียนจังหวัดทุกจังหวัด ให้กำชับอำเภอและท้องถิ่นทั่วประเทศ เร่งสำรวจและจัดเก็บข้อมูลบุคคลและที่พักอาศัยในพื้นที่ กรณี “ไม่มีบ้านเลขที่” เพื่อเตรียมความพร้อมของฐานข้อมูลในการรองรับระบบประกันภัยพิบัติแห่งชาติ โดยกำหนดกรอบเวลาการปฏิบัติงานอย่างใกล้ชิดระหว่างวันที่ 1-15 กันยายน 2569

เป้าหมายการสำรวจครัวเรือนไร้เลขที่บ้าน

สำนักทะเบียนอำเภอและสำนักทะเบียนท้องถิ่นทั่วประเทศจะเร่งลงพื้นที่สำรวจข้อมูลผ่านระบบสำรวจครัวเรือน เพื่อลงทะเบียนขอรับสิทธิ์ประกันภัยพิบัติ โดยมุ่งเน้นกลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ 2 ลักษณะสำคัญ ได้แก่

• บ้านที่ไม่มีบ้านเลขที่ตามกฎหมายทะเบียนราษฎร แต่มีบุคคลอาศัยอยู่อย่างเป็นประจำ
• ที่พักอาศัยที่ยังไม่มีสภาพความเป็นบ้านตามกฎหมาย เช่น เพิงพัก ชุมชนชั่วคราว แต่มีผู้พักอาศัยประจำจริง

การจัดเก็บข้อมูลครั้งนี้ดำเนินการตามแนวทางและแบบฟอร์มมาตรฐานที่สำนักทะเบียนกลางกำหนด เพื่อให้ได้ฐานข้อมูลระดับประเทศที่มีความถูกต้อง แม่นยำ และนำไปใช้ประโยชน์ในเชิงนโยบายและการช่วยเหลือได้จริง

กลไกบูรณาการทำงานในระดับพื้นที่

เพื่อให้การสำรวจครอบคลุมและมีความโปร่งใส กระบวนการในระดับพื้นที่จะดำเนินการผ่านกลไกการทำงานแบบบูรณาการ ได้แก่

• ระดับหมู่บ้าน/ชุมชน นายอำเภอ ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตเทศบาล และนายกเมืองพัทยา จะจัดประชุมคณะกรรมการหมู่บ้าน (กม.) หรือคณะกรรมการชุมชน ร่วมตรวจสอบและสอบทานความถูกต้องของข้อมูล จากนั้นจะนำข้อมูลไปใช้ประกอบการจัดทำ แผนพัฒนาหมู่บ้าน/ชุมชน ให้ตรงกับสภาพปัญหาและความต้องการของประชาชน

• ระดับอำเภอ นายทะเบียนอำเภอและนายทะเบียนท้องถิ่นเร่งรัดติดตามการสำรวจให้แล้วเสร็จภายในวันที่ 15 กันยายน 2569 และเสนอต่อนายอำเภอเพื่อนำเข้า คณะกรรมการบริหารงานอำเภอแบบบูรณาการ (กบอ.) นำไปใช้ประกอบการจัดทำแผนพัฒนาอำเภอ

• ระดับจังหวัด นายทะเบียนจังหวัดเร่งรัดและกำกับดูแลภาพรวม ให้เป็นไปตามกรอบเวลา พร้อมนำฐานข้อมูลเสนอต่อ คณะกรรมการบริหารงานจังหวัดแบบบูรณาการ (กบจ.) เพื่อใช้เป็นข้อมูลฐานในการจัดทำแผนพัฒนาจังหวัดต่อไป

ก้าวสำคัญของการบริหารจัดการภัยพิบัติและการดูแลประชาชน

อธิบดีกรมการปกครอง ย้ำเตือนว่า การเร่งสำรวจครัวเรือนที่ไม่มีเลขที่บ้านในครั้งนี้ เป็นภารกิจสำคัญภายใต้เจตนารมณ์ “ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง” เพื่อให้ประชาชนทุกกลุ่ม โดยเฉพาะผู้ยากไร้หรือผู้ที่อาศัยในพื้นที่ตกสำรวจ มีชื่อและข้อมูลอยู่ในระบบทะเบียนราษฎรอย่างถูกต้องและเป็นปัจจุบัน

เมื่อเกิดสถานการณ์ภัยพิบัติทางธรรมชาติในอนาคต รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะสามารถส่งมอบความช่วยเหลือ เงินเยียวยา ตลอดจนงบประมาณฟื้นฟูซ่อมแซมที่อยู่อาศัยได้อย่างทันท่วงที ทั่วถึง และไม่ตกหล่น อีกทั้งยังเป็นฐานข้อมูลสำคัญที่ช่วยให้ฝ่ายปกครองสามารถวางแผนบริหารจัดการพื้นที่และรับมือภัยพิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพในทุกระดับ