ตรวจมะเร็งลำไส้ใหญ่ฟรี! สปสช. ย้ำอายุ 50-70 ปี รับสิทธิ์ตรวจ FIT Test

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) เผยผลการดำเนินงานบริการตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรงด้วยวิธี FIT Test ประจำปีงบประมาณ 2568 พบมีประชาชนกลุ่มเป้าหมายเข้ารับบริการมากกว่า 1.38 ล้านราย และตรวจพบผลผิดปกติกว่า 1 แสนราย พร้อมย้ำชัด บริการนี้เป็นสิทธิประโยชน์ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคที่ครอบคลุมคนไทยอายุ 50-70 ปี "ทุกสิทธิการรักษา" ไม่จำกัดเฉพาะผู้ใช้สิทธิบัตรทองเท่านั้น หากพบผลเป็นบวกพร้อมส่งต่อตรวจยืนยันด้วยการส่องกล้อง Colonoscopy ทันที

เปิดสถิติตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ ผล FIT Test ผิดปกติพุ่งกว่า 1 แสนราย

ทพ.อรรถพร ลิ้มปัญญาเลิศ รองเลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) เปิดเผยว่า โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรง ถือเป็นหนึ่งในโรคมะเร็งที่พบได้บ่อยที่สุดในประชากรวัยกลางคนและผู้สูงอายุ อย่างไรก็ตาม โรคนี้สามารถเฝ้าระวังและค้นหาความเสี่ยงได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นผ่าน "การตรวจหาเลือดแฝงในอุจจาระ" หรือ FIT Test ซึ่งเป็นวิธีที่ง่าย ไม่ซับซ้อน และช่วยคัดแยกผู้ป่วยส่งต่อรักษาได้อย่างทันท่วงที

จากข้อมูลฐานข้อมูลของ สปสช. พบว่าประชาชนตื่นตัวและเข้ารับการตรวจคัดกรองอย่างต่อเนื่อง โดยมีสถิติดังนี้

• ปีงบประมาณ 2566 มีผู้เข้ารับบริการ 1,450,656 ราย
• ปีงบประมาณ 2567 มีผู้เข้ารับบริการ 1,331,915 ราย
• ปีงบประมาณ 2568 มีผู้เข้ารับบริการรวม 1,387,573 ราย

เจาะลึกผลตรวจปี 2568 ในจำนวนผู้ตรวจคัดกรองทั้งหมด พบผู้มีผลตรวจผิดปกติ (ผลเป็นบวก) จำนวน 102,450 ราย (คิดเป็นร้อยละ 7.38) โดยเป็นผู้ใช้สิทธิบัตรทอง 1,104,325 ราย (พบผิดปกติ 81,066 ราย) และมีผู้ได้รับการตรวจยืนยันด้วยการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) แล้วจำนวน 37,314 ราย หรือคิดเป็นร้อยละ 46.03 ซึ่งมีอัตราเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่องจากปีก่อนๆ และใกล้เคียงเป้าหมายที่ตั้งไว้ไม่น้อยกว่าร้อยละ 50

ขณะที่คืบหน้าปีงบประมาณ 2569 (ข้อมูล ณ วันที่ 2 พฤษภาคม 2569) มีประชาชนเข้ารับการตรวจคัดกรองแล้ว 857,266 ราย พบผลผิดปกติ 81,296 ราย และได้รับการส่องกล้อง Colonoscopy แล้ว 22,710 ราย (ร้อยละ 31.8 ของผู้ที่ผลผิดปกติ)

สปสช. เผยความท้าทาย เร่งยกระดับการ "ส่องกล้อง Colonoscopy" ในพื้นที่จำกัด

ทพ.อรรถพร กล่าวต่อว่า ตัวเลขสถิติดังกล่าวสะท้อนถึงความท้าทายในระบบสาธารณสุข โดยเฉพาะขีดความสามารถในการรองรับการตรวจยืนยันด้วยการส่องกล้อง Colonoscopy ในบางพื้นที่ เนื่องจากข้อจำกัดด้านบุคลากรทางการแพทย์ เครื่องมือ ห้องตรวจ และระบบส่งต่อ

ทาง สปสช. จึงได้ร่วมมือกับสถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข และเครือข่าย Service Plan เขตสุขภาพทั่วประเทศ เพื่อเชื่อมโยงข้อมูลจากระบบเบิกจ่าย นำมาใช้เป็นเครื่องมือติดตามผู้ที่มีผลตรวจผิดปกติให้เข้าสู่กระบวนการส่องกล้องและรักษาอย่างต่อเนื่อง โดย สปสช. จะสนับสนุนในบทบาทการบริหารกองทุน ออกสิทธิประโยชน์ และเพิ่มกลไกการจ่ายชดเชยบริการเพื่อลดช่องว่างในการเข้าถึงการรักษา

ย้ำ! ผล FIT Test เป็นบวก ไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็งทันที

สำหรับแผนการดำเนินงานในปีงบประมาณ 2569 สปสช. มุ่งเน้นการสื่อสารเพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องให้กับประชาชน โดยเน้นย้ำว่า "การที่ผลตรวจ FIT Test เป็นบวก (พบเลือดแฝง) ไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ทันที" แต่เป็นสัญญาณเตือนว่ามีความผิดปกติในลำไส้ เช่น อาจมีติ่งเนื้อ หรือแผล ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการตรวจยืนยันเพิ่มเติมด้วยการส่องกล้อง เพื่อให้แพทย์วินิจฉัยและวางแผนการรักษาได้อย่างถูกต้อง การเข้าใจข้อมูลนี้จะช่วยลดความกังวลและกระตุ้นให้ประชาชนกล้าเข้าสู่กระบวนการตรวจรักษามากขึ้น

ใครบ้างมีสิทธิตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ฟรี?

บริการตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรงด้วยวิธี FIT Test เป็นสิทธิประโยชน์ฟรี ภายใต้กองทุนสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค โดยมีเงื่อนไขดังนี้

• กลุ่มเป้าหมาย ประชาชนไทยทุกคนที่มีอายุระหว่าง 50 - 70 ปี
• สิทธิการรักษา ครอบคลุมทุกสิทธิการรักษา (บัตรทอง, ประกันสังคม, ข้าราชการ ฯลฯ)
• ความถี่ในการตรวจ สามารถเข้ารับการตรวจได้ 1 ครั้ง ทุกๆ 2 ปี
• ค่าใช้จ่าย ฟรี ไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น
• สถานที่รับบริการ หน่วยบริการหรือโรงพยาบาลในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติทั่วประเทศ

"มะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นโรคที่มักไม่แสดงอาการในระยะแรก แต่หากตรวจพบเร็วผ่านการทำ FIT Test โอกาสที่จะรักษาหายขาดและกลับมาใช้ชีวิตตามปกติก็จะมีสูงมาก สปสช. จึงขอเชิญชวนประชาชนกลุ่มเป้าหมายทุกคนเข้ารับบริการตามสิทธิเพื่อสุขภาพที่ดีของตนเอง" ทพ.อรรถพร กล่าวทิ้งท้าย