กยท.ขยายเวลาช่วยเกษตรกร ยื่นขอโค่นยางพาราปลูกแทนถึง 31 มี.ค.

​ความคืบหน้าโครงการส่งเสริมและสนับสนุนการปลูกแทน ปีงบประมาณ 2569 เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรชาวสวนยางที่มีสวนยางอายุมาก ทรุดโทรม เสียหาย ให้ผลผลิตน้อย หลังจากการยางแห่งประเทศไทย(กยท.) เปิดรับคำขอจากเกษตกรชาวสวนยาง ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2568 ล่าสุด นายดิษฐเดช วัฒนาพร รองผู้ว่าการด้านปฏิบัติการ กยท.เปิดเผยว่า มีเกษตรกรชาวสวนยางให้ความสนใจอย่างมาก โดยล่าสุด ณ เดือนกุมภาพันธ์ มีเกษตรกรชาวสวนยางที่ขึ้นทะเบียนกับ กยท. ยื่นคำขอปลูกแทนแล้วกว่า 300,000 ไร่ จากเป้าที่ตั้งไว้ 200,000 ไร่  

โดยแบ่งการปลูกแทนเป็น 3 รูปแบบ คือ 

1.) การปลูกแทนด้วยยางพาราพันธุ์ดี มีเกษตรกรยื่นคำขอแล้วจำนวน 170,078.93 ไร่ เกินกว่าเป้าที่ตั้งไว้ คือ 100,000 ไร่ 

2.) การปลูกแทนด้วยไม้ยืนต้นที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ/ปลูกแทนแบบเกษตรกรรมยั่งยืน มีเกษตรกรยื่นคำขอแล้วจำนวน 135,525.68 ไร่ เกินกว่าเป้าท่ี่ตั้งไว้คือ 97,500 ไร่

3.) การปลูกแทนแบบสวนยางยั่งยืน หรือการเกษตรแบบผสมผสาน(อารยเกษตร) มีเกษตรกรยื่นคำขอแล้วจำนวน 2,478.79 ไร่ ใกล้เคียงกับเป้าหมายที่ตั้งไว้คือ 2,500 ไร่
​
สำหรับงบประมาณที่ใช้ในการดำเนินโครงการส่งเสริมและสนับสนุนการปลูกแทน ปีงบประมาณ 2569 มาจากกองทุนพัฒนายางพารามาตรา 49(2) จำนวน 5,817.6 ล้านบาท ซึ่งเพียงพอรองรับความต้องการของเกษตรกร แม้ว่าจะมีการยื่นคำขอเกินกว่าเป้าหมายก็ตาม ซึ่งพบว่า เกษตรกรบางรายยังไม่มีความพร้อมในการดำเนินการ และบางรายได้ยื่นแบบขอโค่นและปลูกแทนด้วยทุนตนเองก่อนได้รับอนุมัติ 

ทั้งนี้ การสนับสนุนภายใต้โครงการดังกล่าว มีทั้งในรูปแบบเงินสด และการสนับสนุนปัจจัยการผลิตทางการเกษตร อาทิ พันธุ์ยางพารา ปุ๋ยอินทรีย์ วัสดุอุปกรณ์ทางการเกษตร หรือน้ำหมักชีวภาพ เป็นต้น โดยจะพิจารณาตามความต้องการของเกษตรกรและความเหมาะสมในแต่ละกรณี

"ปัจจุบันแนวโน้มการทำสวนยางพาราลดลงอย่างต่อเนื่อง จากปี 2564 มีสวนยางพาราที่ขึ้นทะเบียนกับ กยท.จำนวน 19 ล้านไร่ ปัจจุบันเหลือประมาณ 15 ล้านไร่ โดยเป็นสวนยางที่เป็นที่ดินที่มีเอกสารสิทธิ์ประมาณ 13 ล้านไร่ อาจเกิดจากการโค่นยาง แล้วปลูกแทนด้วยพืชเศรษฐกิจชนิดอื่นที่ให้ผลตอบแทนที่ดีกว่า ตลอดจนปัญหาการขาดแคลนแรงงาน และการเกิดโรคระบาดในยาง ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลที่ต้องการลดพื้นที่ปลูกยางพารา เพื่อสร้างความสมดุลทางการตลาด และสร้างความมั่นคงในอาชีพการทำสวนยางพาราอย่างยั่งยืน" รองผู้ว่าการ กยท.กล่าวและว่า

สำหรับเกษตรกรชาวสวนยางที่มีสิทธิ์เข้าร่วมโครงการส่งเสริมและสนับสนุนการปลูกแทน จะต้องมีคุณสมบัติเบื้องต้น เป็นไปตามที่ กยท. กำหนดไว้ คือ เป็นเกษตรกรที่ขึ้นทะเบียนไว้กับ กยท. มีสวนยางที่มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน หรือมีสิทธิครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมาย เช่น โฉนดที่ดิน น.ส.3 น.ส.4 โฉนด ส.ป.ก. ใบอนุญาตเข้าทำประโยชน์ในที่ดิน เป็นต้น 

โดยจะต้องมีพื้นที่สวนยางไม่น้อยกว่า 2 ไร่ แต่ละไร่มีต้นยางปลูกไม่น้อยกว่า 10 ต้น และโดยเฉลี่ยไม่น้อยกว่าไร่ละ 25 ต้น และต้นยางเดิมต้องมีอายุ 25 ปีขึ้นไป หรืออายุมากกว่า 18 ปี แต่ทรุดโทรม เสียหาย ให้ผลผลิตน้อย 

ทั้งนี้ เกษตรกรชาวสวนยางสามารถยยื่นคำขอปลูกแทนได้จนถึงวันที่ 31 มีนาคม 2569

โดยหากเลือกการปลูกทดแทน แบบที่ 1 จะได้รับการสนับสนุนในอัตรา 20,000 บาทต่อไร่ ในระยะเวลา 6 ปี 6 เดือน ซึ่งจะเป็นการปลูกแทนด้วยยางพันธุ์ดีชั้น 1 ที่ให้ผลผลิตสูง และ กยท. จะติดตามให้คำแนะนำการบำรุงต้นยางตามหลักวิชาการ รวมถึงการวางระบบน้ำที่เหมาะสมเพื่อให้ต้นยางสมบูรณ์ที่สุด

แบบที่ 2 จะได้รับการสนับสนุนในอัตรา 12,000 บาทต่อไร่ ในระยะเวลา 1 ปี เป็นการปรับเปลี่ยนจากการปลูกต้นยางพาราเป็นการปลูกไม้ยืนต้นที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ หรือมีไม้ยืนต้นที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจเป็นพืชหลัก ซึ่งเจ้าหน้าที่ กยท. จะให้คำแนะนำการปลูกพืชที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ พร้อมทั้งแนะนำแนวทางการจำหน่ายผลผลิตในพื้นที่ โดยหลังจากพ้นระยะเวลา 1 ปี กยท. จะส่งต่อข้อมูลของเกษตรกรให้กับกรมส่งเสริมการเกษตรเพื่อให้คำแนะนำต่อไป 
​
และแบบที่ 3 จะได้รับการสนับสนุนในอัตรา 20,000 บาทต่อไร่ ในระยะเวลา 6 ปี 6 เดือน เป็นการปลูกยางแบบผสมผสานร่วมกับพืชอื่นๆ หรือการทำสวนยางยั่งยืน (อารยเกษตร) โดยลดปริมาณต้นยางต่อไร่ เพื่อใช้พื้นที่ช่องว่างระหว่างต้นยางในการปลูกพืชอื่นๆ แซม ตลอดจนการเลี้ยงสัตว์ หรือทำประมง ซึ่งจะทำให้เกษตรกรมีช่องทางสร้างรายได้เพิ่มเติม จากเดิมที่มาจากการปลูกยางเพียงอย่างเดียว เป็นการใช้พื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ลดความเสี่ยงลดต้นทุนการผลิต สร้างความมั่นคงในอาชีพการทำสวนยางอย่างยั่งยืน 

ขณะนี้ กยท. ได้เร่งสร้างความรู้ความเข้าใจในการทำสวนยางอารยเกษตรที่ถูกต้อง พร้อมจัดทำสวนต้นแบบในพื้นที่ต่างๆ เพื่อใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ และถ่ายทอดเทคโนโลยี ถึงแม้ในขณะนี้การยื่นขอปลูกทดแทนในรูปแบบนี้ ยังต่ำกว่าเป้าหมาย คาดว่า ก่อนสิ้นสุดการยื่นของปลูกทดแทนในวันที่ 31 มีนาคม 2569 จะได้ตามเป็นหมายที่ตั้งไว้คือ 2,500 ไร่ อย่างแน่นอน