รู้จัก ‘ทูน่ากระป๋อง’ ในมิติที่มากกว่าราคา

แพลตฟอร์มออนไลน์ล่าสุดจากกรีนพีซ “เปิดกระป๋องแบรนด์ทูน่าไทย” จะช่วยให้ผู้ บริโภคเข้าใจเรื่องราวด้านสิ่งแวดล้อม นโยบาย แรงงาน และความโปร่งใสของแบรนด์ทูน่าไทย ผ่านการเล่าเรื่องด้วยข้อมูลและดีไซน์ (data and virtual storytelling) เพื่อส่งเสียงและความคิดเห็นไปยังผู้ผลิต

ประเทศไทยเป็นผู้ส่งออกปลาทูน่ากระป๋องเป็นอันดับ 1 ของโลก แม้ในยุคโควิดที่อุตสาหกรรมหลักของประเทศได้รับผลกระทบกันถ้วนหน้า แต่อุตสาหกรรมทูน่ายังคงโตสวนทาง โดยในช่วง 8 เดือนแรกของปี 2563 อุตสาหกรรมส่งออกทูน่าไทยขยายตัวถึง 5 เปอร์เซ็นต์ เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า เป็นรายได้รวมกว่า 2,583.5 ล้านดอลลาร์

อย่างไรก็ดี การประมงทูน่าเป็นอุตสาหกรรมที่เสี่ยงต่อการละเมิดสิทธิมนุษยชน ปลาทูน่าส่วนใหญ่ถูกจับจากมหาสมุทรแปซิฟิกและมหาสมุทรอินเดีย ก่อนส่งต่อไปยังบริษัทผู้ค้าปลาทูน่า เช่น ไต้หวัน และส่งต่อมายังบริษัทแปรรูปในประเทศไทย จากรายงานของกรีนพีซ ไต้หวัน พบว่ามีแรงงานข้ามชาติที่ทำงานบนเรือในไต้หวัน โดนกดค่าจ้างและต้องทำงานบนเรือเป็นระยะเวลานาน

ปัจจุบันยังพบว่ามีการใช้เรืออวนล้อมแบบใช้เครื่องมือล่อปลา หรือการใช้เบ็ดราว เป็นวิธีจับปลาแบบไม่เลือกเป้าหมาย ทำให้ปลาชนิดอื่น เช่น ฉลาม เต่า และลูกทูน่าถูกจับขึ้นมาพร้อมกับปลาทูน่า และเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์

ณิชนันท์ ตัญธนาวิทย์ ผู้ประสานงานรณรงค์ด้านทะเลและมหาสมุทร กรีนพีซ ประเทศไทย กล่าวว่า ไทยเป็นหนึ่งในผู้ส่งออกทูน่าที่สำคัญของโลก และปัจจุบันมีแบรนด์ทูน่ากระป๋องหลายแบรนด์ให้เลือก แต่ผู้บริโภคยังคงเข้าไม่ถึงข้อมูลสำคัญของสินค้าในหลายๆ ด้าน ของแบรนด์เหล่านี้

ปัจจุบันมีทูน่ากระป๋องหลายแบรนด์วางเรียงรายบนชั้นสินค้าในซูเปอร์มาร์เก็ตให้เลือกสรร แต่ผู้บริโภคไทยกลับไม่มีโอกาสเข้าถึงข้อมูลสำคัญ เช่น แหล่งที่มาของปลา วิธีที่ใช้จับ หรือสิทธิแรงงานมาเป็นเกณฑ์ในการตัดสินใจ

ที่ผ่านมากรีนพีซได้จัดรายงานจัดอันดับแบรนด์ทูน่ากระป๋องมาอย่างต่อเนื่อง และนี่เป็นครั้งแรกที่นำวิธีการเล่าเรื่องแบบใหม่มาใช้ เพื่อให้ผู้บริโภคได้มีประสบการณ์เหมือนกับกำลังเลือกซื้อสินค้าในชีวิตประจำวัน และได้รู้จักที่ไปที่มาของปลาทูน่าในกระป๋องไปด้วยพร้อมๆ กัน

แพลตฟอร์มเปิดกระป๋องแบรนด์ทูน่าไทย ออกแบบมาเพื่อช่วยผู้บริโภคตัดสินใจ ก่อนหยิบทูน่ากระป๋องลงตะกร้า ผ่านการจำลองให้ผู้ใช้เลือกแบรนด์ทูน่าหนึ่งจาก 9 แบรนด์ชั้นนำเมืองไทย หลังจากนั้นแพลตฟอร์มจะเผยอันดับความยั่งยืนของแบรนด์ที่ผู้ใช้เลือก ก่อนจะพาย้อนดูว่าทูน่าในกระป๋องที่เลือกถูกจับขึ้นมาด้วยวิธีใด บริษัทมีนโยบายการปกป้อง แรงงานอย่างไร และมีความโปร่งใสในการ เปิดเผยข้อมูลแก่ผู้บริโภค เช่น ที่มาของปลาทูน่า พันธุ์ปลาทูน่า เครื่องมือจับปลามากขนาดไหน

ข้อมูลที่ปรากฏบนแพลตฟอร์มอ้างอิงมาจากรายงานการจัดอันดับความยั่งยืนปลาทูน่ากระป๋องฉบับล่าสุด ซึ่งเป็นรายงานจัดอันดับคะแนนความยั่งยืนของ แบรนด์ทูน่ากระป๋องในไทย ฟิลิปปินส์ และอินโดนีเซีย ที่กรีนพีซจัดทำต่อเนื่อง มาเป็นปีที่ 4 แล้ว หากแต่ถูกนำมาย่อยและเล่าใหม่ให้เข้าใจง่ายโดยอาศัยการเล่าเรื่องผ่านข้อมูลและดีไซน์

นอกจากนั้นผู้ใช้ยังสามารถส่งข้อความไปหาแบรนด์ทูน่ากระป๋องที่ชื่นชอบ เพื่อเรียกร้องปรับปรุงและร่วมแก้ปัญหาปัญหา ด้านสิ่งแวดล้อม ด้านแรงงาน และด้านความ โปร่งใสในอุตสาหกรรมทูน่าไทยต่อไป สามารถเข้าชมแพลตฟอร์มออนไลน์ เปิดกระป๋องแบรนด์ทูน่าไทย ได้ที่ https:// tuna2020.greenpeace.or.th