ถึงการปั่นจักรยานจะได้รับความนิยม จนเกือบจะเป็นกีฬากระแสหลักในประเทศไทยแล้ว
แต่ก็ยังถือว่าเป็นกีฬาที่หลายกลุ่มคนในสังคมยังเข้าไม่ถึง
กำแพงการเข้าถึงนี้ไม่ใช่เรื่องราคาเสมอไป (จริงว่าเป็นกีฬาที่เน้นอุปกรณ์ จักรยานสำหรับออกกำลังกายราคาเริ่มต้นที่หลายพันไปจนถึงหลายแสน) แต่ถ้าเราสังเกตจะเห็นว่าคนที่ปั่นโดยมากนั้น มีสุขภาพดีพอสมควรอยู่แล้วครับ
ในความคิดของคนหลายๆคน การจะมาปั่นจักรยานได้ ต้องเป็นคนที่ “ฟิต” สักนิดนึง
มันอาจจะไม่ใช่ปัญหาในกลุ่มคนหนุ่มสาว แต่สำหรับคนที่อายุมากแล้ว หรือคนที่ไม่ได้ออกกำลังกายเป็นประจำ อาจจะคิดว่าการออกไปปั่นกันไกลๆ ขึ้นเขาสูงชันนั้น ไม่ใช่เรื่องง่ายและต้องใช้เวลาฝึกซ้อมนาน ซึ่งก็เป็นเรื่องจริงประมาณหนึ่งครับ
อย่างคุณแม่ผมนี่ ถึงจะรู้ว่าลูกชายปั่นจักรยานเป็นบ้าเป็นหลัง และสุขภาพดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ถึงเวลาชวนแม่มาปั่นบ้าง แม่บอกว่ามันยากไป ไม่มีแรงหรอก ทั้งๆ ที่แม่ก็ยังไม่ได้ชรา และยังเดินเหินคล่องแคล่ว
ปัญหาตรงนี้ ผมว่าจักรยานไฟฟ้าเข้ามาแก้ไขได้พอดีครับ จักรยานไฟฟ้าที่ผมพูดถึงนั้น ไม่ได้เหมือนสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าที่เราบิดคันเร่งแล้วมันก็วิ่งเองนะครับ
จักรยานไฟฟ้าส่วนใหญ่นั้น ทำงานโดยการ “ออกแรงช่วย” ผู้ปั่น (pedal assisted) คือคุณก็ต้องปั่นนั่นแหละ แต่สามารถกำหนดได้ว่าให้มอเตอร์ที่ติดตั้งมากับจักรยานช่วยเราออกแรงมากน้อยแค่ไหน
มอเตอร์ดีๆ สามารถทำความเร็วช่วยเราให้เราปั่นตีคู่กับนักปั่นอาชีพได้เลย ถึงแม้ผู้ปั่นจะเพิ่งเริ่มจับจักรยานเป็นครั้งแรก!
ข้อดีของมันคือมันทำให้คนที่ไม่ฟิต หรือกลัวการปั่นจักรยานได้สนุกกับการปั่นมากขึ้น สมมติคุณผู้ชายชอบปั่นเป็นปกติอยู่แล้ว แล้วอยากจะไปปั่นขึ้นเขากับแฟน แต่แฟนยังไม่แข็งแรงพอ ครั้นคุณผู้ชายจะปั่นช้าๆ รอแฟนก็คงไม่สนุก ส่วนคุณผู้หญิงก็คงเครียดที่เป็นตัวถ่วงให้แฟนต้องรอ
ถ้าคุณผู้หญิงหันมาใช้จักรยานไฟฟ้า ทุกคนก็สามารถปั่นไปในทุกเส้นทางที่ต้องการได้พร้อมๆกันครับ มันเลยเป็นเหตุผลที่ว่าทำไมในยุโรป จักรยานไฟฟ้าถึงขายดีมากๆ ในตอนนี้ เพราะมันทำให้ครอบครัวสามารถออกไปปั่นร่วมกันในเส้นทางที่ท้าทายได้สบายๆ
ไม่ใช่แค่ด้านสันทนาการที่มีประโยชน์ ลองนึกถึงการใช้จักรยานไฟฟ้าปั่นไปทำงาน ผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องปั่นซิ่งจนเหนื่อยหอบ เหงื่อทะลัก ตัวเหม็นเวลาเร่ง เพราะกลัวไปทำงานไม่ทัน
จักรยานไฟฟ้าช่วยเราทำความเร็วได้สบายๆ ไม่ต้องออกแรงมาก และยังช่วยให้เราไปทำงานในที่ๆ ไกลขึ้นได้ด้วย
ในประเทศเนเธอร์แลนด์ เมืองหลวงจักรยานโลกนั้น ระยะทางรวมที่ผู้คนใช้เดินทางต่อปีของจักรยานเป็นรองแค่รถยนต์เท่านั้น และมันมีผลทำให้ผู้คนซื้อรถยนต์น้อยลงด้วย ซึ่งเป็นผลดีกับสิ่งแวดล้อมครับ
ปัญหาตอนนี้คือยังไม่ค่อยมีผู้นำเข้าสนใจเอาจักรยานไฟฟ้ามาจำหน่าย เพราะยังไม่ค่อยเป็นที่นิยมในไทย และมีราคาสูง แต่ก็ไม่ได้สูงไปกว่าจักรยานแข่งราคาเรือนแสนที่เป็นที่นิยมในบ้านเรา
มโนทัศน์ในการปั่นจักรยานของไทยยังเป็นเรื่องการออกกำลังกาย กีฬาและไลฟ์สไตล์ มากกว่าด้านการใช้งานและอรรถประโยชน์ (utility) เช่นนั้นแล้วก็อาจจะต้องรออีกสักพักกว่าตลาดจักรยานไฟฟ้าจะโตกว่านี้ครับ
